Ana yönlendirme menüsünü atla Ana içeriği atla Site alt kısmını atla

Sanatta Sosyal Bir Organizma: Eşya

Cilt 8 Sayı 59 kapak

Öz

Zamanın ortağı ve geçmişin delili olan eşya sanatçı için yeni bir deneyim alanı olmuştur. Eşyanın kültür, kimlik ve topluma ait izler taşıması onun bir belleği olabileceği fikrini kuvvetlendirmiştir. Bu düşünce sanatçıların eşyaya daha çok odaklanmalarını gerektiren eylemi harekete geçirmiştir. Sanatçı eşyanın mevcut ve yan anlamlarının arayışı içine girdiği andan itibaren onu sosyal bir öğe olarak yapıtlarında işlemiştir. Eşyayı bir bellek hazinesi olarak kabul eden bu dil, postmodernizmin sanatı kendi çerçevesi dışındaki konulara yönlendirmesi ile ortaya çıkmıştır. Sanatta kırılmaya sebep olan bu değişim sanatçının eşyayı merkezine almasını da tetiklemiştir. Bununla birlikte Marcel Duchamp ve Joseph Beuys’u takip eden sanatçıların sürece katkısı bu oluşumu destekleyip hızlandırmıştır. Bu çalışmada amaç eşyayı belleğin temsili yerine koymuş günümüz yapıtlarından birkaçını incelemektir. Ele alınan sanat yapıtlarında eşyanın kültürün, kimliğin ve toplumun bir aynası olarak ifade bulduğu görülmüştür. Burada sanatçıların kendi kültür ve öz kimliklerini korumaya yönelik ortak bir dil kullandıkları tespit edilmiştir. Eşyanın bir çapa gibi bireyleri geçmişe, kültürlerine ve değerlerine demirleyen bir imge olduğu anlaşılmıştır. Sanat ise bu farkındalığı sağlamaya çalışan tarafta yer almıştır. Sanatçının da bir arkeolog gibi kazı yapmaya yönelik bir tavır benimsemesi eşyanın üzerindeki tozu kaldırmıştır. Netleşen bu resim insanlara varoluşlarını yeniden gözden geçirebilecekleri önemli stratejik bakış açıları sunmuştur.

Anahtar Kelimeler Sanat, sosyal organizma, eşya, bellek, kültür, kimlik, toplum

Abstract

A Social Organism in Art: Object

Proof of time and evidence of the past has been a new area of experience fort he artist. The fact that the objects have cultural, identity and social traces strengthened the idea that it could be a memory of it. This thought mobilized the action that required artists to focus more on things. From the moment the artist was in search of the existing and its semantic meanings, the artist worked on it as a social element. This language, which accepts things as a treasure of memory, has emerged when Postmodernism directs art to subjects outside its own framework. This change, which caused breakage in art, has also triggered the artist taking the objects into its center. However, the contribution of the artists who followed Marcel Duchamp And Joseph Beuys to the process has supported and accelerated this formation. The aim of this study is to examine some of today’s works that put the object in the place of memory representation. In the works of art discussed, it was seen that the objects were expressed as a mirror of culture, identity and society. It was found that artists used a common language to preserve their own culture and identity. It is understood that the article is an image anchoring individuals like an anchor to their past, culture and values. Art is on the side trying to ensure this awareness. As an archaeologist, the artist has adopted an attitude towards excavation and removed the dust on the object. This clarified picture provided people with important strategic perspectives in which they could reconsider their existence.

Keywords Art, social organism, object, memory, culture, identity, society

PDF

Kaynakça

  1. Artun, Ali. Sanatçı Müzeleri. İstanbul: İletişim Yayınları, 2005.
  2. Antmen, Ahu. Hale Tenger İçerdeki Yabancı. Ed. Mine Haydaroğlu. İstanbul: Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık, 2007. 33-48.
  3. __. 20.Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar. İstanbul: Sel Yayıncılık, 2008.
  4. Bachelard, Gaston. Mekanın Poetikası. Çev. Alp Tümertekin. İstanbul: İthaki Yayınları, 2014.
  5. Barrett, Terry. Neden Bu Sanat?. Çev. Esra Ermert. İstanbul: Hayalperest Yayınevi 2015.
  6. Bilgin, Nuri. Eşya ve İnsan. İstanbul: Gündoğan Yayınları, 2011.
  7. __. Tarih ve Kolektif Bellek. İstanbul: Bağlam Yayıncılık, 2013.
  8. Boym, Swetlana. Nostaljinin Geleceği. Çev. Ferit Burak Aydar. İstanbul: Metis Yayınları, 2009.
  9. Danto, Arthur C. Sanatın Sonundan Sonra. Çev. Zeynep Demirsü İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2010.
  10. Depeli, Gülsüm. “Göçmenlik ve Kültürel Bellek İlişkisi: Göçmenin Evi”, Kültür ve İletişim, 2010. 13(2), 9- 39.
  11. Erzen, Jale. (2011). Çoğul Estetik. İstanbul: Metis Yayınları.
  12. Fleckner, Uwe. “İnsanlığın Istırap Hazinesi İnsanın Serveti Haline Dönüşüyor”, Çev. Ogün Duman. Bellek ve Sonsuz. Haz. Ayşe Orhun Gültekin. Çev. Ogün Duman ve diğer. Der. Uwe Fleckner, İstanbul: Norgunk Yayıncılık, 2005. 185-197.
  13. Halbwachs, Maurice. “Zamanın Nehir Yatağında Yüzen Tahtalar”, Çev. Emre Koyuncu, Mnemosyne’in Hazine Sandıkları. Haz. Ayşe Orhun Gültekin. Der. Uwe Fleckner, Görsel Deneme: Sarkis. İstanbul: Umur Yayınları, 2017. 210-223.
  14. Halbwachs, Maurice. Kolektif Hafıza. Çev. Banu Barış. Ankara: Heretik Yayınları, 2017.
  15. Lefebvre, Henri. Mekanın Üretimi. Çev. Işık Ergüden. İstanbul: Sel Yayıncılık, 2014.
  16. Lynton, Norbert. Modern Sanatın Öyküsü. Çev. Prof. Dr. Cevat Çapan ve Prof. Dr. Sadi Öziş. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1982.
  17. Nora, Pierre. “Kağıt Bellek”, Çev. Emre Koyuncu. Mnemosyne’in Hazine Sandıkları, Haz. Ayşe Orhun Gültekin. Der. Uwe Fleckner, Görsel Deneme: Sarkis. İstanbul: Umur Yayınları, 2017. 284-292.
  18. O’Doherty Brian. Beyaz Küpün İçinde. Çev. Ahu Antmen. İstanbul: Sel Yayıncılık, 2010.
  19. Şahiner, Rıfat. Sanatta Postmodern Kırılmalar. Ankara: Ütopya Yayınevi, 2013.
  20. Wilson, Michael. Çağdaş Sanat Nasıl Okunur. Çev. Firdevs Candil Erdoğan. İstanbul: Hayalperest Yayınevi, 2015.
  21. Yılmaz, Mehmet. Modernden Postmoderne Sanat. Ankara: Ütopya Yayınevi, 2013.