Joseph Campbell'in Kahramanın Sonsuz Yolculuğu Modelinin Yol Filmlerine Uygulanması: "Easy Rider" Örneği
Öz
Sinemada seyircilerin ve sektör üreticilerinin yıllar içinde ortak bir dille oluşturdukları tür kavramı, filmlerin daha iyi anlaşılmasına da yarayan formları düzene koymaktadır. Birçok ana film türü olmakla birlikte yan türler de sinema tarihi boyunca dikkat çekmiştir. Yol filmleri de artık ana türlerin arasında rahatlıkla gösterilebilir. Birçok türün karışımından oluşan yol filmleri ağırlıklı olarak filmin kahramanlarının herhangi bir durum karşısında bir noktadan başka bir noktaya olan karmaşık yolculuğuna odaklanır. Yol filmleri sinemanın doğumundan çok sonraları ortaya çıkmaya başlasa da günümüzde bilinen asıl formunu 60'ların sonuna doğru almıştır. "Easy Rider" filminin de bu şekillendirmede payı fazladır. Bu makalede mitlerden günümüzdeki örneklerine dek hikaye anlatıcılığının can alıcı aşamalarını araştıran Joseph Campbell'in kahramanın sonsuz yolculuğu modeli "Easy Rider" filmine uyarlanarak analiz edilmiştir. Başarılı yol filmlerinin uyguladığı bu model sinema sanatında hikaye anlatma sistemi için de oldukça önemli bir yerdedir.
Anahtar Kelimeler Yol Filmleri, Joseph Campbell, Easy Rider
Abstract
Easy Rider as an Adaptation of Joseph Campbell’s Hero’s Journey to Road Films
The term of “genre” that is created by a common language of audiences and industry producers of cinema orders those forms which are also useful for understanding movies better. However there are many main genres of movies, sub-genres is also attracted attention in history of cinema. Journey movies could be easily shown among main genres. Journey movies that are formed as the mixture of many genres, predominantly focus on the complicated journey of protagonists from one point to another in the face of any situation. Even though journey movies started to be arisen many years after the birth of cinema, it took its form which we know today in late 60s. The “Easy Rider” movie has a great part in this formation. In this article, the model of eternal journey of protagonist created by Joseph Campbell who studies the most critical stages of storytelling from myths till today is analyzed by transcribing it to “Easy Rider”. This model, which was used and applied by successful journey movies, has an important role in the movies for storytelling system.
Keywords Road Movies, Joseph Campbell, Easy Rider
Kaynakça
- Abisel, Nilgün (1995). Popüler Sinema ve Türler, İstanbul: Alan Yayıncılık
- Alkan, Turan (2004). Yol Türküleri, İstanbul: Ötüken Yayınları
- Arnheim, R., (1997). Film Essays and Criticism, Madison: University of Wisconsin Press
- Campbell, Joseph (2017). Kahramanın Sonsuz Yolculuğu, (Çev. Sabri Gürses), İstanbul: İthaki Yayınları
- Cebecioğlu, Ethem (2009). Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü, İstanbul: Ağaç Kitabevi Yayınları
- Cohan, S., Hark, Ina Rae. (2002). The Road Movie Book, Routledge Publish
- Danesi, Marcel (2008). Dictionary of Media and Communications, New York: M.E. Sharpe Publish
- Gardies, A., (1998). “L’espace au Cinema”, (Editor: M. F. Grange, & E. Vandecasteele), Arts Plastiques et Cinema: Les Territoires du Passeur, Paris: L’Harmattan
- Hayward, S., (2012). Cinema Studies: The Key Concepts, U.S.A: Routledge
- Heaton, H., (1985). Avrupa İktisat Tarihi (Cilt 2), (Çev.: M. A. Kılıçbay, & O. Aydoğuş), Ankara: Teori Yayınları
- İçöz, Orhan (2014). Seyahat Acenteleri ve Tur Operatörlüğü Yönetimi, Ankara: Turhan Kitabevi
- Jaspers, K., (1981). Felsefeye Giriş, (Çev: M. Akalın), İstanbul: Dergah Yayınları
- Kılınçaslan, İ., (2002). Kentleşmenin Ekonomik Yönleri, İstanbul: İTÜ Matbaası
- Laderman, D., (2010). Driving Visions: Exploring the Road Movie, University of Texas Press
- Lotman, Yuriy (1999). Sinema Estetiğinin Sorunları: Film Semiyotiğine Giriş, (Çev: Oğuz Özügül), Ankara: Öteki Sinema Yayınları
- Salles, Walter (2007). https://www.nytimes.com/2007/11/11/magazine/11roadtrip-t.html, Erişim: 07.01.2019
- Swales, John M., (1990). Genre Analysis, Cambridge: Cambridge University Press
- Tecimer, Ömer (2006). Sinema Modern Mitoloji, İstanbul: Plan B Yayınları
- Türk Dil Kurumu (1998). Türkçe Sözlük, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları
- Tütengil, Orhan (1999). Yol ve Cemiyet, Yol Kültürü Dergisi, Sayı:5
- Watson, S., (2008). “Haritaları Taramak: Bir Tür Olarak ‘Yol Filmi’ Üzerine Notlar”, (Editör: J. Sargeant, & S. Watson”, Kayıp Otobanlar: Yol Filmlerinin Sıra Dışı Tarihi, İstanbul: