Zaman’ın Belleği’ne Bir Bakış -Salvador Dali’den Borges’e, Carlos Fuentes’ten Murat Gülsoy’a Belleğin Keşfi-

Zaman kelimesinin anlamsal derinliğinin yanı sıra düşünce sisteminde yarattığı boşluklar, bu kavramın enginliğinin boyutunu ortaya koyarken, sinemadan görsel sanatlara, görsel sanatlardan edebiyata kadar her alanda etkisi derin bir şekilde hissedilir. Kavramın sınırlarının tam olarak çizilememesi, belirsizliklerin varlığı yaşanılan “an”ın göreceliğini etkilediği gibi varoluşsal boyutuyla da duygu, düşünce ve sezgiye inerek belleği, bilinç ile bilinçdışı arasında karanlık bir noktaya sürükler. Einstein’ın göreceliği zaman kavramının belirsizliğini güçlendirirken, boyutsal farklılıkların varlığı kendi içerisinde paradokslar üretir. Sanatın zamanla savaşı ya da ona karşı manifestosu ortaya koyulan sanat eserlerinin niteliği, paradoksları belleğin sınırlarına hapseder. Wells’in “Zaman Makinesi” ile aşmaya çalıştığı zaman kavramı, Calvino’da “Sıfır Zaman”a indirgenir. Salvador Dali’nin “Belleğin Azmi” tablosu ile ters düz ettiği zaman, Borges’in “Bellek Funes” öyküsünde askıya alınır. Belleğin zamanla savaşına dahil olan karakterlerin evreninde Marcel’in geçmişinde labirente dönüşen zaman, Pirandello’da karakterin bir çığlığı olarak belirir. Carlos Fuentes’in “Aura”sında bütünleşen zaman, Murat Gülsoy’un “Yazarın Belleği”nde sıkışıp kalır. Zamanın belleğine fırlatılan bir bakış, serüven olarak tablodan edebi metne sıçrar ve boşlukta zamansız bir şekilde sonlanır.

In addition to the semantic depth of the Word of time, the spaces created in the thought system reveal the size of the immenseness of the concept, and in all areas, from cinema to visual arts and from visual arts to literature, their effects are felt deeply. The fact that the boundaries of the concept cannot be drawn precisely influences the relativity of the existed "moment", drives memory to a dark point between consciousness and unconscious by a descent into emotion, thought and intuition with his existential dimension. While Einstein's relativity strengthens the uncertainty of the concept of time, the existence of dimensional differences produces paradoxes within itself. The nature of the works of art that appear in the war of art with time or manifest against it imprisons the paradoxes to the limits of memory. The concept that Wells is trying to overcome with the time machine is reduced to “zero time” in Calvino. Time which Salvador Dali was flattening with the “perseverance of memory” painting is suspended in Borges' “Memory funes” story. Time which turned into a maze in Marcel's past in the universe of the characters involved in the battle of memory with time appear as a scream of the character in Pirandello. Time which is integrated into the “Aura” of Carlos Fuentes, is stuck in "the memory of the author" of Murat Gülsoy. A glimpse into the memory of time jumps from the table to literary text as a journey and ends untimely in space.