İndirgen Ortam Lüsterlerinden Sıriçi Lüster Tekniği
Öz
Lüster ışıkla birlikte renk değişimleri gösteren, parıltılı ve metalik görünümlü olarak tanımlanabilen, seramik bünyenin üzerindeki sır yüzeyini kaplayan metal bazlı ince bir film tabakasıdır. Lüster tekniği seramik geleneğinin en parlak keşiflerinden birisi olup, geçmişten günümüze kadar çeşitli pişirim ve uygulama yöntemleri ile gelişimini sürdürmüştür. Yüzyıllar boyunca uygulama yöntemi olarak daha çok sır üstü bezeme tekniği (macun lüsterleri) olarak gelişimini sürdüren bu teknik, 19. yüzyılda yerini tek pişirim lüsterleri olarak adlandırılan sıriçi lüster tekniğine bırakmıştır. Bu çalışmada sıriçi lüster tekniği üzerine kapsamlı bir araştırma yapılmış, yapılan araştırmalar doğrultusunda düşük derecede gelişebilen, alkali ve kurşunlu sırlar hazırlanmıştır. Hazırlanan sırlara çeşitli oranlarda bakır, gümüş, bizmut, demir gibi metallerin tuzları ya da karbonatları ilave edilerek indirgen ortamda pişirimler gerçekleştirilmiş metalik görünümlü ışıltılı lüster efektleri elde edilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler Lüster, sıriçi, indirgeme, seramik sırı, seramik
Abstract
Luster From a Reduced Environment in-Glaze Luster Technique
Luster is a thin, metal-based film layer that covers the glaze surface on ceramic and has color changes due to light, and whose appearance can be described as glossy and metallic. The technique of luster is one of the most brilliant discoveries of the ceramic tradition and has continued its development with various firing and application methods from the past to today. This technique has been used for centuries as an on-glaze decorative technique (paste lusters) and from the 19th century on, this technique was replaced by so-called single firing lusters in the glaze. In this study, a comprehensive research of the in-glaze luster technique was carried out. On the basis of this research, glazes with alkali and lead were developed, which can be produced under low heat. Salts or carbonates of metals such as copper, silver, bismuth and iron were added to the resulting glazes and fired in a reduced environment in order to obtain metallic lustrous luster effects.
Keywords Luster, in-glaze, reduction, ceramic glaze, ceramics