Sanatsal Bir İfade Aracı Olarak Tekstil
Öz
İpliğin; çeşitli yöntemler kullanılarak yüzey haline getirilmesinin sonucu olarak ortaya çıkan tekstil, insanlığın bilinen en eski uğraşlarından biridir. Tarih boyunca beden üzerinde ve yaşanılan mekanlarda kullanılan temel materyallerden biri olan tekstil, günümüzde görsel yönü ile estetik nesneler, yapısal özellikleri ile sanat ve tasarımda kullanılan etkin öğeler olarak karşımıza çıkmaktadır. 20.yüzyılın getirdiği yaşam koşulları sanata farklı ifade biçimleriyle yeni ve disiplinler arası bir kavramsal sanat anlayışı yaratmıştır. Yeni yaklaşımlarla gelişen sanatsal ifadeler, tekstil sanatını da etkilemiştir. Bu süreçte bir tarafta duvar halıları ile ilgili çalışmalar dünyanın çeşitli yerlerinde devam ederken bir taraftan da dokuma ve serbest tekniklerle üç boyutlu formlar, çeşitli yüzeyler üretilmeye başlamış ve tekstil sanatı, lif sanatı veya sanatsal tekstiller adıyla disiplinler arası yeni bir sanat alanı ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada tekstilin, sanat nesnesine dönüşme süreci ve bu sanatın biçimsel değişimi sanatçıların özgün çalışmalarından örnekler sunularak incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler Tekstil, Tekstil Sanatı, Sanatsal Tekstiller, Çağdaş Tekstil Sanatı, Tekstil Sanatçıları
Abstract
Textile as an Artistic Expression
Textile which was one of the oldest activity of human history, is a surface that comes into existence by using different techniques. Textile, is one of the basic materials used on the body and in places. We can see textiles with their visual qualities in aesthetical objects, or in design and art with their constructional qualities. The living conditions brought by the twentieth century have created a new and interdisciplinary conceptual understanding of art with different forms of expression. Artistic expressions developed through new approaches also influenced textile art. In this process, on the one hand, tapestry related activities continued in various parts of the world, and on the other hand, textile weaving and different tecniques started to produce three dimensional works, various surfaces and a new field of interdisciplinary art emerged as textile art or fiber art or artistic textiles. In this study, the process of transformation of textile into art object and the formal change of this art are examined by giving examples from the original works of the artists.
Keywords Textile, Textile Art, Artistic Textiles, Contemporary Textile Art, Textile Artists
Kaynakça
- Akbostancı, İ., 21. Yüzyıl Lif Sanatında Teknoloji Etkisi. Odessa 1. Uluslararası Sanat Sempozyumu Bildiriler Kitabı, İstanbul: Kemerburgaz Matbaası, 2012.
- Alpan D.,“Tekstilde Sanat Objeleri”, 3. Ulusal Tekstil Sempozyumu, Bursa,1986.
- Alyanak, Ş., “Bauhaus Dokuyor” Bauhaus‟un Tekstil Atölyeleri. Arredamanto Mimarlık, Sayı 108, 114-119, 1998.
- Atalayer F., Görsel Sanatlarda Estetik İletişim, Anadolu Üniversitesi Yayınları, 1994.
- Atalayer, G., Dünden Bugüne Anadolu’da Kumaş Dokuma Sanatı, Türk Kültüründe Sanat ve Mimari, S.41-72, İstanbul,1993.
- Atalayer, G., Usluca, Ö., Özdemir Uysal, B. Ve Amanjani, S. (2015) “ Paylaşımlı Bir Üretim Eylemi ile Sanatsal Bir Yaratıcılık Projesi – Dokumaca”, International Textiles and Costume Congress, İstanbul, Kasım 2015, s.186-193.
- Maya, D., Suzy Hug Levy ile rüzgarda bir yaprak misali, http://www.salom.com.tr/arsiv/haber-86327-suzy_hug_levy_ile__ruzgrda_bir_yaprak__misali__.html, 2013
- Droste, M., Bauhaus Archive Berlin (Ed.). Gunta Stölzl Weberei am Bauhaus und auseigener Werkstatt içinde (s.9-25). Berlin: Bauhaus Archive Berlin, 1987.
- Edmonds, J., Three-Dimensional Embroidery (2. baskı) Londra, Anova Books Company Ltd, 2009.
- Gürsu, B., Kemal Can ile çevrede lif sanatı üzerine. Art and Life, 19. 40-43, 2006.
- Kort, Carol ve Sonneborn, Liz., A to Z of American Women in the Visual Arts.USA. Infobase Publishing, 2014.
- Reichardt, J., Magdalena Abakanowicz, Museum of Contemporary Art, Chicago: Abbeville Press, Publisher, New York, 1982.
- Özay, S., Dünden Bugüne Dokuma Resim Sanatı. Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları, 5-27-42-43-47-48-163- 178., 2001.
- Özay, S., Fiberart’ta İlginç İşler. Art Dekor, 94. 96-102, 2001.
- Özay, S., Milenyumda Lif Sanatı. Art Dekor,82. 104- 110, 2000.
- Ullrich, P., Material Difference: Soft Sculpture and Wall Works. Western Springs: Friends of Fiber Art International, 2007.
- Uğurlu, A., Avrupa birliği ve tekstil sanatında yeni kuruluş: Artemision. Sanat Çevresi 258-286, 68-69,2002.
- Weltge, S. W., Bauhaus Textiles Women Artist and the Weaving Workshop. London: Thames and Hudson, 1993.
- Turney J., The Culture of Knitting, 1.Edition, Oxford, Berg Publishers, 2009.