Cilt 8, Sayı 54 (Şubat 2019)

Araştırma Makalesi

Kahramanmaraş’ta Kaybolmaya Yüz Tutmuş Bir Geleneksel El Sanatı: Aba Dokumacılığı ve Süsleme Özellikleri

Yayımlandı 28.02.2019

Cilt 8 Sayı 54 kapak

Öz

Giyim kuşam; tarihin ilk döneminden başlayarak insanın doğal şartlardan korunma endişesi sonucu, sosyo-kültürel özelliklerin de etkisiyle şekillenmiştir. Dünyanın çeşitli bölgelerinde, hammadde, şekil, renk, yönleriyle benzer ya da farklı elbiseler giyilmiştir.

Aba; kuzu veya deve yününün çeşitli evrelerden geçirildikten sonra örgü tezgâhında dokunup, belirli motifler kullanılarak elde edilen bir tür cekettir. Aba kumaşı Kahramanmaraş’ta erkek giyiminde yarım kollu, hırka ve yelek görünümünde dokunur. Kendi içinde Suriye (Humus Abası), Sırmalı Aba, Kıl Aba, Maraş Abası, Çuha Aba, Urfa Abası gibi çeşitlere ayrılmaktadır.

Çalışma ile Kahramanmaraş’ta geçmişte insanların sosyal konumlarına göre giyindikleri günümüzde ise unutulmaya yüz tutulmuş “Maraş Abasının” dokuma ve süsleme özellikleri ele alınarak, abanın Türkiye folklorundaki yeri üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler Kahramanmaraş, Aba, Dokuma, El Sanatları

Abstract

A Traditional Handicrafts Face Arrived on Loss of in Kahramnmaraş: Aba Weaving and Decorative Properties

Clothing; Starting from the first period of history, it was shaped by the concern of protection of human from natural conditions and the effect of socio-cultural characteristics. In different regions in the world, raw materials, shapes, colors, similar or different dresses were worn. Aba; After passing through various stages of lamb or camel wool, it is a kind of jacket that is obtained by using the specific motifs. Aba fabric in Kahramanmaras, men’s clothing, half-sleeve, cardigan and waistcoat looks. It is divided into various types such as Syria (Aba of Humus ), Aba of Sirma, clay aba, Aba of Maraş, Aba of Çuha, Aba of Urfa. In the past, the people dressed according to their social status in Kahramanmaraş, the oblivion nowadays kept “Aba of Maraş” taken up fabric and decorative features are emphasized lean over the position in Turkey folklore.

Keywords Kahramanmaraş, Aba, Weaving, Crafts

PDF

Kaynakça

  1. Bakır, A. (2005), Ortaçağ İslam Dünyasında Tekstil Sanayi Giyim Kuşam Ve Moda, Bizim Büro Basım Evi, Ankara, 52.
  2. Bektaşoğlu, M. (2009) Türk İslam Sanatı, Ankara, 102.
  3. Beyazıt, Bekir S. (2008) Aşiretlerin İskânları, Ukde Yayınları, Kahramanmaraş, 41.
  4. Büyüktürkmen, M. (2013), Maraş Abası, Kahramanmaraş Valiliği, Kahramanmaraş, 6.
  5. Cuinet. V. (2009) ‘’Maraş’’ Maraş, Haz. Yaşar Alparslan Serdar Yakar, Ukde Yay. Kahramanmaraş, 155.
  6. “Dağların Gazeli Maraş” , (2010) İller Serisi (cilt 1), Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 160.
  7. Dedeoğlu, M. (1997) Dünden Bugüne Maraş, Özel Yay. Ankara, 58.
  8. Diker, A. (2013) Kahramanmaraş Coğrafyası, Şahinkaya Matbaası, Ankara, 56.
  9. Esin, M. (1980) “Türkçede Kumaş Adları,” Tarih Dergisi, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Basımevi, Sayı 33 Mart /81 İstanbul, 292.
  10. Günay, N. (2007) Maraş’ta Ermeniler, Iq Yayıncılık, İstanbul. 134.
  11. KMBŞB (Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi) (2012), Kahramanmaraş Beylik Ve Osmanlı Dönemi Çarşıları, Kahramanmaraş Belediyesi, Kahramanmaraş, 165-168.
  12. “Kahramanmaraş” (2009) Değişen Simgelediği Kentler, Garanti Leasıng, İstanbul. 33-41
  13. Kazcı, Z. (1982) İslam Türk Medeniyeti Tarihi, Çağrı Yayınları, İstanbul.
  14. Karabekiroğlu, Ş. (2008), Şubat 1920, Fa Ajans, Kahramanmaraş, 17-18.
  15. Kazar, M. (2000) “Aba Ve Abacılık” 3. Ulusal Türk El Sanatları Dokumalarına Yaklaşım Ve Sorunları Sempozyumu, Konya, 220.
  16. Keskin, E. (1978) Aba Güreşimiz, Karacan Matbaası, Ankara, 18.
  17. Koçu, R.E. (1967) Türk Giyim Kuşam Ve Süsleme Sözlüğü, Sümer Bank Kültür Yayınları, Ankara, 7.
  18. Magmümi, Ş. (2009) ‘’Cebel-İ Berket-Bulanık Meraş,’’ Maraş, Haz. Yaşar Alparslan Serdar Yakar, Ukde Yay, Kahramanmaraş. 27.
  19. Özdener, H. (1993) “Türk El Sanatlarında Kahramanmaraş’ın Yeri” Madalyalı Tek Şehir Kahramanmaraş Dergisi, Kahramanmaraş, 133.
  20. Özavşar, S. (2011) Atasözleri Ve Deyimler Sözlüğü, Birleşik Yay, İstanbul, 7.
  21. Öztürk, S. (2006) Osmanlı Salnamelerinde Maraş Sancağı, Kahramanmaraş Belediyesi İstanbul, 112.
  22. Soydan, S. (2013) “Derleme Sözlüğünde Dokumacılık Mesleği İle İlgili Söz Varlığı, Turkish Studies International Periodical For The Languages,” Literature And History Of Turkish Or Turkic Volume, 8/4 Spring.
  23. Salman, F. M. (2013) ”Osmanlı Döneminde Maraş’ta Aba Dokumacılığı Ve Günümüzde Bu Geleneği Yaşatan Bir Aba Ustası,” Uluslar Arası Osmanlı Döneminde Maraş Sempozyumu, Cilt 1, Kahramanmaraş, 409-413.
  24. Şahin, H. (2011) “Osmanlı Döneminde İktisadi Faaliyetler 19.Yüzyılın Sonu Ve 20. Yüzyılın Başları,” Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10 (3) Gaziantep, 1057- 1076.
  25. TDK (Türk Dil Kurumu) (2011) Türkçe Sözlük, Türk Dil Kurumu, Ankara. 172.
  26. Tanpınar, H. (2009) ‘’Maraşlıların Bayramı,’’ Maraş, Haz. Yaşar Alparslan Serdar Yakar, Ukde Yay Kahramanmaraş, 60-72.
  27. Texier, C. (2009) “Küçük Asya’da Maraş”, Haz. Yaşar Alparslan Serdar Yakar, Ukde Yay, Kahramanmaraş, 109.
  28. Toroğlu, E. (2008) ‘’Salnamelere Göre Maraş Kazasında Nüfus Yerleşme Ve Ekonomik Faaliyetler.’’ Maraş Sanatı Ve Tarihi Üzerine, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Kahramanmaraş, 223.