Cilt 8, Sayı 54 (Şubat 2019)

Derleme

Feminist Hareketin Sanatla İlişkisi

Yayımlandı 28.02.2019

  • Bengü Batu
Cilt 8 Sayı 54 kapak

Öz

On dokuzuncu yüzyılda ivme kazanan feminist hareket ve dayandığı ideolojiler patriarkal sistemi eleştirerek, kadınlar için eşit haklar talep ederken, toplumu, tüm kurumlarını ve sistemi hedeflediği gibi dönüştürmektedir. Lokal düzlemde ortaya çıkan bu hareket zaman içerisinde toplumsal, politik, ve siyasal bir harekete dönüşmüştür. Böyle geniş çaplı bir hareketin, ideolojinin, politikayla sanatla ilişki kurmaması, etkilerini göstermemesi kaçınılmazdır. Sanat alanında feminist yaklaşımlar 1960’lı yılların sonlarında feminist hareketin ilk ortaya çıktığı Amerika’dan Avrupa’ya ve diğer ülkelere yayılmıştır. Yalnızca sanatçıların üretim süreçlerini değil, sanat tarihi yazını ve eleştirisinde kadın sanatçılara görünürlük kazandırırken yeni yaklaşımların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Araştırmada feminist hareketlerin pek çok farklı ideolojiyle etkileşim içerisinde olduğu için heterojen yapısı genel olarak ortaya koyulurken, sanat tarihi yazınına etkileri ve sanatçıların üretim süreçlerinde feminist ideolojiyle nasıl bir ilişki kurdukları araştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler Feminizm, Feminist Hareket, Feminist Sanat

Abstract

The Relationship Between the Feminist Movement and Art

The feminist movement, which gained momentum in the nineteenth century, and the ideologies it is based on, criticize the patriarchal system and demand equal rights for women, transforming the society, all of its institutions and the system in line with their intentions in the process. Having arisen in the local platform, this movement transformed into a societal and political movement in time. It is inevitable for such a wide-scale movement to establish relations with and have an impact upon politics and art. Feminist approaches in the artistic field spread from America, birth place of the movement, to Europe and other countries at the end of the 1960's. This development not only affected the production processes, but also caused female artists to become visible in the art history literature and criticism, and also led to emergence of new approaches. In the study, the heterogeneous structure of the feminist movements -caused by their interaction with many diverse ideologies- is presented in general, and its impact on the art history literature and the relationship artists established with the feminist ideology in the production processes is examined.

Keywords Feminist, Feminist Movement, Feminist Art

PDF

Kaynakça

  1. Antmen, Ahu. 20. Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar. İstanbul: Sel Yayıncılık, 2008.
  2. Antmen, Ahu. Sanat Cinsiyet:Sanat Tarihi ve Feminist Eleştiri. Ed. Ahu Antmen. Sunuş. Peterson, Thalia Gouma ve Mathews, Patricia. Çev. Soğancılar ve Antmen. İstanbul: İletişim Yayınları, 2012.
  3. Bek Arat, Güler. ‘Sanatta Feminist Sorulamalar.’Kontrast Dergi 16 Mayıs 2016. http://kontrastdergi.com/sanatta-feminist-sorgulamalar-yrd-doc-dr-guler-bek-arat/
  4. Berktay, Fatmagül. Tarihin Cinsiyeti. İstanbul: Metis Yayınları, 2006.
  5. Chris, Murray. Yirminci Yüzyılda Sanatı Okuyanlar .Çev. Suğra Öncü. İstanbul: Sel Yayıncılık, 2009.
  6. Cihaner Keser, Sezer; Keser Nimet “Feminist Sanata Genel Bir Bakış”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (Bahar 2011):137-149. http://dergipark.gov.tr/download/article-file/153933#page=137
  7. Çakır, Serpil. Feminizm: Ataerkil İktidarın Eleştirisi 19. Yüzyıldan 20. Yüzyıla Modern Siyasal İdeolojiler. der. Birsen Örs. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2007.
  8. Harris, Jonathan. Yeni Sanat Tarihi Eleştirel Bir Giriş (çev. Evren Yılmaz) İstanbul: Sel Yayıncılık, 2013.
  9. Keser, Nimet. Tek Parti Döneminde Türk Resminin İdeolojik Üretimi. Yayımlanmamış doktora tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, 2006.
  10. Keser, Nimet. Sanat Sözlüğü. Ankara: Ütopya Yayınları, 2009.
  11. Keser, Nimet. “İplik Sanatı: Sanat Alanında Kabul Edilme Mücadelesi ve Çağdaş Bir Sanat Dalı Olarak Yükselişi”. Humanitas 4(8) (2016): 165-179. http://dergipark.gov.tr/download/article-file/263840
  12. Özlem, Ünsal. ”Kadın Sanatçı Olmak İyi Bir Fikir mi?”21 Ocak 2011. http://lebriz.com/pages/lsd.aspx?lang=TR&sectionID=1&articleID=870
  13. Öztürk, Emine. “Tarihte ve Günümüzde Kadın Hakları”. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Yayınları Yayın No105 İnsan Hakları ve Din Sempozyumu (15-17 Mayıs 2009):244-263.
  14. Sankır, Hasan. “Sanatın Öznesi ve Nesnesi Olarak Kadın”. Kesit Akademi Dergisi 3.11 (Aralık 2017):184-199.
  15. Taş, Gün. “Feminizm Üzerine Genel Bir Değerlendirme: Kavramsal Analizi, Tarihsel Süreçleri ve Dönüşümleri”. Akademik Hassasiyetler 3-5 (Mayıs 2016):163-175.
  16. Yasa, Yaman Zeynep. “Modernizmin Alternatifleri: 70’lerde Sanat”. Plastik Sanatlar Dergisi Ark 6-7 (2000) Ankara: Çağdaş Heykeltraşlar Derneği Yayınları.