Cilt 8, Sayı 53 (Ocak 2019)

Araştırma Makalesi

Moderniteye Bağlı Değişen Doğu - Batı İkileminde Düşünsel Bir Film Örneği: İki Yabancı

Yayımlandı 31.01.2019

Cilt 8 Sayı 53 kapak

Öz

Aydınlanma çağıyla birlikte dünyada her kavramın yeniden sorgulandığı, tüm değer ve olguların yeniden ele alındığı bir sürece geçiş yapılmıştır. Bu aidiyet içerisinde en önemli noktaların başında ise üst bir çerçeve olarak modernite kavramı ve buna bağlı gelişen medeniyet unsurları gelmektedir. Modern kökünden gelen bir kavram olarak modernite kentleşmeden dünya savaşlarına kadar pek çok noktada etkisini gösteren yapıya sahip güncel ve dinamik bir olgudur. Bu çalışmada özellikle yirminci yüzyıla ait modern - modernite algısının 1900 – 1972 yılları arasındaki genelden yerele değişim süreci yanında bunlara bağlı Türkiye’deki gelişimi ile bu gelişmelerin sinematografik bir biçimde ele alındığı 1990 yılında çekilen Halit Refiğ’in yazıp yönettiği "İki Yabancı" filmi incelenmiştir. Filmde Amerikalı bir barış gönüllüsü ile Türk öğretmen arasında geçen olaylar üzerinden Doğu - Batı modernitesi arasındaki farklar ile bunlara bağlı şekil alan medeniyet çizgisi ile Türk aydınının bu süreç içerisinde dünyada kendini nasıl konumlandırmaya çalıştığı araştırılmış ve incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler Modern, modernite, medeniyet, Halit Refig, Barış Gönüllüleri, sinema, sanat

Abstract

Together with the Enlightenment era, the transition to a process has been made where all concepts in the world have been questioned again and all values and phenomena are reconsidered. One of the most important points in this sense of belonging is the concept of modernity as a top frame and the elements of civilization developing accordingly. Modernity which comes from root of modern concept, is an up-to-date and dynamic phenomenon with a structure that shows its impact on many points from urbanization to world wars. In this study, two foreign films shot and directed by Halit Refiğ in 1990 were investigated and particularly the perceptions of the modern and modernity of the twentieth century between 1900 and 1972 were studied along with the developments handled in a cinematographic form. In the film, the differences between the Eastern and Western modernity through the events between a Turkish teacher and an American peace corp and how Turkish scholars situated themselves in the world were examined and searched.

Keywords Modern, modernity, civilization, Halit Refig, Peace Corps, cinema, art

PDF

Kaynakça

  1. Altunya, Niyazi. Köy Enstitüsü Sistemi. İstanbul: Cumhuriyet Kitapları, 2014.
  2. Armaoğlu, Fahir. Türk Amerikan İlişkileri 1919 – 1997, İstanbul:Kronik Kitap, 2017.
  3. ——. 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi. İstanbul:Kronik Kitap, 2018.
  4. Aydın, Mustafa. “İkinci Dünya Savaşı ve Türkiye” Bölümü, Ed. Baskın Oran, Türk Dış Politikası: Cilt I:1919 -1980, İstanbul: İletişim Yayınları,2018.
  5. Balcı, Ali. Türkiye Dış Politikası. İstanbul: Alfa Basım Yayım, 2017.
  6. Cevizci, Ahmet. Paradigma Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayıncılık, 2013.
  7. Erboz, Fatih ve Soydan, Macit. Barış Gönüllüleri 10 Karanlık Yıl. Ankara: Berikan Yayınevi, 2009.
  8. Erdoğan, Aynur. Modernite ve Modernleşme Aynı Şeyler mi? TRT Diyanet TV Programı, https://www.youtube.com/watch?v=zPCNO6teE4c Erişim Tarihi: 25 Aralık 2017.
  9. İnal, Tuğrul. “Gelecekçilik” Bölümü. Türk Dili Yazın Akımları Özel Sayı 349 (Ocak 1981)Tdk Yayınları.
  10. Keskin, Funda.”Soğuk Savaş Kavramı ve Kronolojisi Kutusu” ABD ve NATO’yla İlişkiler Bölümü, Çağrı Erhan. Ed. Baskın Oran, Türk Dış Politikası: Cilt I:1919 -1980, İstanbul:İletişim Yayınları, 2018
  11. Kalın, İbrahim. Barbar Modern Medeni. İstanbul: İnsan Yayınları, 2018.
  12. Karaosmanoğlu, Yakup Kadri. Yaban. İstanbul: İletişim Yayıncılık, 2018.
  13. Kentel, Ferhat. Modernite, Gündelik Hayat ve Sosyal Hareketler 1. Altüst Dergisi Marksist Bakış, Modernleşme, Sayı 3. Erişim Tarihi: 19 Kasım 2018. http://www.altust.org/2011/11/modernite-gundelik-hayat-ve-yeni-sosyal-hareketler1/
  14. Oran, Baskın. 1945 -1960: “Batı Bloku Ekseninde Türkiye I” Bölümü, Ed. Baskın Oran, Türk Dış Politikası: Cilt I:1919 -1980, İstanbul:İletişim Yayınları, 2018.
  15. Özata, Murat. Türk – Amerikan İlişkileri 1971 – 1984. İstanbul: İdeal Kültür&Yayıncılık, 2017.
  16. Özbalkan, Müslim. Gizli Belgelerle Barış Gönüllüleri. İstanbul: Ant Yayınları, 1970.
  17. Refiğ, Halit. Aşk ve Ölüm Senaryoları. İstanbul: Doğan Kitap, 2006.
  18. Refiğ, Halit. İki Yabancı. Ada Film – Erler Film (Halit Refiğ - Türker İnanoğlu), 1990.
  19. Rousseau, Jean Jacques. Yalnız Gezerin Hayalleri. Çev. Hasan Fehmi Nemli, İstanbul: Pinhan Yayıncılık, 2011.
  20. Sander, Oral. Türk - Amerikan İlişkileri 1947 – 1964. Ankara: İmge Kitabevi, 2016.
  21. Soysal, Murat. Barış Gönüllüleri ve Türkiye’deki Faaliyetleri 1962 – 1972. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi, 2010.
  22. Türk, İbrahim. Halit Refiğ – Düşlerden Düşüncelere Söyleşiler. (Röportaj/söyleşi Kitap) İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2001.
  23. Yılmaz, Mehmet. Modernden Postmoderne Sanat. Ankara: Ütopya Yayınları, 2013.