Cilt 7, Sayı 46 (Haziran 2018)

Araştırma Makalesi

İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası’nda “Orkestracı” Olma Sürecine İlişkin Bir İnceleme

Yayımlandı 30.06.2018

  • Gamze Toprak
  • Feza Tansuğ
Cilt 7 Sayı 46 kapak

Öz

Senfoni orkestraları, yüzyıllardır klasik müzik alanında hizmet veren kurumlardır. Türkiye’de geçmişi Avrupa’dakiler kadar eski olmayan senfoni orkestraları, devlet ve özel sektör tarafından desteklenmektedir. Devlet himayesinde çalışmalarını sürdüren senfoni orkestraları, kuruldukları yıllardan günümüze kadar düzenli olarak konserler vererek sanat alanında önemli bir yer edinmişlerdir. Senfoni orkestralarının yapısı ve çalışmaları genellikle yönetim, örgütsel çalışmalar ve psikoloji alanlarındaki araştırmacılar tarafından incelenmiştir. Orkestra üyelerinin katılımıyla gerçekleştirilen bu araştırmaların konusu çoğunlukla liderlik, orkestra şefi ile orkestra üyeleri arasındaki etkileşim ya da orkestra ile dinleyiciler arasındaki etkileşim olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle bu çalışma, İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası üyeleriyle yapılan etnografik araştırma sonucu ortaya çıkan “orkestracı” olma kavramının açıklanmasına odaklanmıştır. “Orkestracı” olma bir süreç olarak ele alınmış ve “orkestracı” olma sürecini etkileyen faktörler, betimsel düzende analiz edilerek yorumlanmıştır.

Anahtar Kelimeler Klasik müzik, senfoni orkestrası, orkestracı olma, etkileşim, etnomüzikoloji

Abstract

An Analysis on the Process of Becoming an “Orchestral Musician” in Istanbul State Symphony Orchestra

Symphony orchestras are institutions that have been serving in the field of classical music for centuries. The history of the symphony orchestras in Turkey is not as old as the Europe orchestras. These orchestras have been supported both by the state and the private sector. The symphony orchestras which continue to work under state auspices have gained an important place in the field of art by giving concerts regularly since their establishment. The structure and works of the symphony orchestras have been studied by researchers who are in the fields of management, organisational studies and psychology. The subjects of these researches, largely conducted with the participation of orchestra members, have been determined to be as leadership, interaction between the conductor and orchestra members, or interaction between orchestra and audience. For this reason, this study focuses on explaining the concept of orchestral musician (“orkestracı”) as the result of the ethnographic research conducted with members of the Istanbul State Symphony Orchestra. Becoming an orchestral musician has been considered here as a particular process and its affecting factors have been explained in a descriptive analysis.

Keywords Classical music, symphony orchestra, becoming an orchestral musician, interaction, etnomusicology

PDF

Kaynakça

  1. Allmendinger, J. ve Hackman, R. J. “Organizations in changing environments: The case of East German symphony orchestras”. Administrative Science Quarterly, 41 (1996) :337–369.
  2. Allmendinger, J., Hackman, R. J. ve Lehman, E. V. “Life and work in symphony orchestras”. The Musical Quarterly, 80.2 (1996): 194–219.
  3. Atik, Y. “The conductor and the orchestra: Interactive aspects of the leadership process”. Leadership and Organization Development Journal. 15.1(1994): 22–28.
  4. Arian, E. Bach, Beethoven, And Bureaucracy: The Case of the Philadelphia Orchestra. Alabama: The University Of Alabama Press, 1971.
  5. Berlioz, H. “The Orchestra”. Musical Times and Singing Class Circular. 9.211 (Sep 1, 1860): 327-330+335
  6. Boerner, S. ve von Streit, C. (2005). “Transformational Leadership and Group Climate: Empirical Results from German Symphony Orchestras”. Journal of Leadership and Organizational Studies. 12.3 (2005): 31–41.
  7. Bourdieu, Pierre. The Logic of Practice. California: Stanford University Press, 1990.
  8. Bourdieu, Pierre. Sanatın Kuralları. Çev. N. K. Sevil. İstanbul: YKY, 2006.
  9. Boyle, Stephen. “Achieving Community Ownership: The Case of a Regional Symphony Orchestra”. International Journal of Arts Management. 6.1 (Fall 2003): 9-18.
  10. Brodsky, Warren. “In the wings of British orchestras: A multi-episode interview study among symphony players”. Journal of Occupational and Organizational Psychology. 79 (2006): 673–690.
  11. Çakır, Özlem. İşe Bağlılık Olgusu ve Etkileyen Faktörler, Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2001.
  12. Diker, Oğuz. Algılanan Liderlik Tarzları, Örgüt Kültürü ve Örgütsel Bağlılık İlişkisinin Turizm Endüstrisinde İncelenmesi. (yayınlanmamış doktora tezi) T.C. Eskişehir Osman Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı. Eskişehir, 2014.
  13. Doğan, Binali. Örgüt Kültürü. İstanbul: Beta Yayınları, 2007.
  14. Durkheim, Emile. Meslek Ahlakı. Ankara: Milli Eğitim ve Güzel Sanatlar Bakanlığı, ty.
  15. Faulkner, R. R. “Career concerns and mobility motivations of orchestra musicians”. The Sociological Quarterly. 14 (1973): 334-339.
  16. Giddens, Anthony. Sosyoloji. Çev. Cemal Güzel. İstanbul: Kırmızı Yayınları, 2008
  17. Kök, S. B. ve Özcan, B. “Örgüt Kültürünün Oluşumunda Etkili Olan Faktörler ve Örgütsel Bağlılık İlişkisi: Bankacılık Sektöründe Bir Araştırma”. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi 7.2 (2012): 113-131.
  18. Koivunen, Niina. “Organizational Music the Role of Listening in Interaction Processes”. Consumption, Markets and Culture. 5.1 (2002): 99–106
  19. Koivunen, Niina. Leadership in symphony orchestras: Discursive and aesthetic practices. Tampere: Tampere University Press, 2003
  20. Koivunen, N. ve Wennes, G. “Show us the sound! Aesthetic leadership of symphony orchestra conductors”. Leadership. 7.1 (2011): 51-71.
  21. Manetje, O. ve Martins, N. “The relationship between organisational culture and organisational commitment”. Southern African Business Review. 13.1 (2009): 87-111.
  22. Marotto, M., Roos, J. ve Victor, B. “Collective virtuosity in organizations: A study of peak performance in an orchestra”. Journal of Management Studies. 44.3 (2007): 388–413.
  23. Merriam Alan P. The Antropology of Music. Evanston: Northwestern University Press, 1964.
  24. Mintzberg, H. “Covert leadership: Notes on managing professionals”. Harvard Business Review, 76 (1998): 140-147.
  25. Munch, Charles. Ben Bir Orkestra Şefiyim. Çev. Üner Birkan. İstanbul: Pan Yayıncılık, 2008.
  26. URL 1: CSO Yönetmeliği (1970) http://www.guzelsanatlar.gov.tr/TR,3330/cumhurbaskanligi-senfoni-orkestrasi-yonetmeligi.html (Erişim Tarihi: 17.03.2018).
  27. Parasurman, S. ve Nachman, S. A. “Correlates of Organizational and Professional Commitment: The Case of Musicians in Symphony Orchestras”. Group & Organization Studies 12.3 (September 1987): 287-303.
  28. Pique, Marta M. The Berlin Philharmonic: Culture and Leadership. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Helsinki: Arts Management Sibelius Academy University of the Arts, Fall 2015.
  29. Powers, Harold S., “The Anthropology of Music by Alan P. Merriam”. Perspectives of New Music. 4.2 (Spring ‐ Summer, 1966): 161‐171.
  30. Sawyer, Keith R. “Group creativity: musical performance and collaboration”. Psychology of Music. 34 (2006): 148-165.
  31. Schein, Edgar H. “Örgütsel Kültür”. Çev. Atilla Akbaba. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 4.3 (2002): 1-32
  32. Sloboda, Davidson, Howe ve Moore. “The role of practice in the development of performing musicians”. British Journal of Psychology. 87 (1996): 287-309.
  33. Toprak, Gamze. Türkiye’nin Müzik Kültürlerinde Devlet Orkestralarının Yeri: İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası Örneği (yayınlanmamış yüksek lisans tezi), İstanbul: Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Antropoloji Bölümü, 2010
  34. Weber, Max. Bürokrasi ve Otorite. Çev. H. Bahadır Akın. Ankara: Adres Yayınları, 2008
  35. Westby, David L. “The career experience of the symphony musicians”. Social Forces. 38.3 (March, 1960): 223-230.
  36. Yıldırım, Ali ve Şimşek, Hasan. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2013.