Bakteri ve Mikroalglerin Tekstil Boyacılığında ve Baskıcılığında Kullanım Olanakları
Öz
Ülke ekonomisinde oldukça önemli bir yere sahip olan tekstil boya ve baskı sektörü, boyama ve terbiye işletmelerinde kullanılan fazla su miktarı ve boyama sonucunda atık sulara verilen, insan ve çevre için zararlı olan boyalar nedeniyle çevresel etkileri tartışılan bir sektördür. Tarih öncesi dönemlerde boyama işlemi için gerekli olan boyarmaddeler, doğadaki bazı bitki ve hayvan türlerinden ya da liken ve mantarların sentezinden elde edilmiştir. 19. yüzyılda sentetik boyaların keşfi ile birlikte doğal boyarmaddelere olan ilgi giderek azalmıştır. Yarattıkları ekolojik hasar belirlenmiş olmasına rağmen, sentetik boyarmaddeler halen önemli ölçüde kullanılmaktadır. Günümüzde bu boyarmaddedelere bir alternatif olarak düşünülen biyolojik materyaller ve bakteriyel pigmentler, biyo-bozunur olmaları ve çevreye zarar vermemeleri nedeniyle tercih edilmektedir. Ancak bakteri ve alglerden elde edilen boyaları konu alan çalışmalar henüz Ar-Ge aşamasında olduğundan tekstil endüstrisi içinde yeterince yer almamakta, avangart sanatçılar tarafından bir sanat formu olarak kullanılmaktadır. Yenilikçi bir araştırma alanı olan mikroalglerden pigment elde edilmesi sanatsal, çevreci ve yaratıcı yönüyle de dikkat çekmektedir. Bu nedenle bu araştırma son yıllarda bakteriyel pigmentlerle mikroalgleri kullanarak tekstil boyama ve baskı çalışmaları yapan tasarımcıların çalışmalarını örneklendirmeyi amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler bakteri, mikroalg, tekstil boya-baskı, tekstil tasarımı
Abstract
Application Possibilities of Bacteria and Microalgea in Textile Dyeing and Printing
Textile dyeing and printing sector which has an important place in the country’s economy, has been discussed for long years because of its environmental impact depending upon the excess amounts of water consumption and harmfull dyes released into waste water at the end of dyeing and treatment processes. The necessary deying pigments have been obtained from some kinds of vegetables and animals or from the synthesis of lickens and fungus in ancient times. As a result of the invention of synthetic dyes in 19th century, the interest on natural dyeing materials has lessened. Though the ecological damage they caused has been proven radically, the use of synthetic dyes still continues. Today biological materials and bacterial pigments which have been studied as an alternative to syhthetic dyes have been preferred because of their bio-degradable and environmental-friendly structure. However, since studies subjecting bacteria and algea are at the stage of R&D, they have not been placed in textile industrial applications but only used by avangard artists as a form of art. Pigmentation of microalgae which is an innovative study domain, attracts attention because of artistic, environmental and innovative sides. Thus, this paper aims the sample the studies of designers who employ bacterial pigments and microalgae in their textile dyeing and printing researches.
Keywords bacteria, microalgae, textile dye-print, textile design
Kaynakça
- AKKAYA, Alper, Nurdan PAZARLIOĞLU. “21. Yüzyılın Anahtar Teknolojisi: Beyaz Biyoteknoloji.” Kırıkkale Üniversitesi Bilimde Gelişmeler Dergisi 1.1, 2012
- AKTAR, Selin, Gözde Elgin CEBE. “Alglerin genel özellikleri, kullanım alanları ve eczacılıktaki önemi.” Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi 39.3 :237-264, 2010
- ALİ, S., N. NİSAR, T. HUSSAIN. “Dyeing properties of natural dyes extracted from eucalyptus.” Journal of the Textile Institute98.6 ,559-562, 2007
- BABITHA, Sumathy. “Microbial pigments.” Biotechnology for agro-industrial residues utilisation. Springer Netherlands, 147-162, 2009
- CHARKOUDIAN, Louise K., Jay T. FITZGERALD, Chaitan KHOSLA, Andrea CHAMPLIN. “In living color: bacterial pigments as an untapped resource in the classroom and beyond.” PLoS biology 8.10 e1000510, 2010
- CHIEZA, Natsai Audrey, John WARD. Design in the Age of Living Technology. In: Proceedings of the 2nd Biennial Research Through Design Conference, 25-27 Cambridge, UK, Article, 2015
- CİRİK, Şükran, Semra CİRİK. “Su Bitkileri (Deniz Bitkilerinin Biyolojisi, Ekolojisi Yetiştirme Teknikleri).” Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Yayınları, Bornova–İzmir, 2004
- COLE Sheri P., Brian A. RUDD, David A. HOPWOOD, Chin-Jer CHANG, Heinz FLOSS, Biosynthesis of the antibiotic actinorhodin. Analysis of blocked mutants of Streptomyces coelicolor. J Antibiot (Tokyo) 40: 340–347, 1987
- ENEZ, Nevin. Doğal boyamacılık: Anadolu’da yün boyamacılığında kullanılmış olan bitkiler ve doğal boyalarla yün boyamacılığı. Marmara Üniversitesi, 1987
- FRANDSEN, Rasmus J.N., Nikoline J. NIELSEN, Nicolai MAOLANON, Jens C. SORENSEN, Stefan OLSSON, John NIELSEN, Henriette GIESE, “The biosynthetic pathway for aurofusarin in Fusarium graminearum reveals a close link between the naphthoquinones and naphthopyrones.” Molecular microbiology 61.4: 1069-1080, 2006
- HOBSON, Debra K., David S. WALES. “‘Green’dyes.” Journal of the Society of Dyers and Colourists 114.2 42-44, 1998
- KARADAĞ, Recep. Doğal Boyamacılık, Geleneksel El Sanatları ve Mağazalar İşletme Müdürlüğü Yayınları.” Ankara, 2007
- MCDANIEL, Robert, Ebert KHOSLA, David A. HOPWOOD, Chatian KOSLA “Engineered biosynthesis of novel polyketides.” Science 262.5139 1546-1550, 1993
- ÖKMEN, Gülten, Onur TÜRKCAN. «Anabaena Sp.’nin Pigment İçerikleri Üzerine Glukozun Etkisi.” Gıda Dergisi 38.4, 2013
- RAPPORT, D. J. “Ecological footprints and ecosystem health: complementary approaches to a sustainable future.” Ecological Economics 32.3 367-370, 2000
- VENIL, Chidambaram Kulandaisamy, Zainul Akmar ZAKAIRA, Wan Azlina AHMAD. “Bacterial pigments and their applications.” Process Biochemistry 48.7 ,1065-1079, 2013
- YING, Joanna Cho Lee, Jedol DAYOU, Chong Khim PHIN. “Experimental investigation on the effects of audible sound to the growth of Escherichia coli.” Modern Applied Science 3.3, 124, 2009
- Ur1 http://thisisalive.com/about/ (Erişim Tarihi: 19.03.2018)
- Url2 http://natsaiaudrey.co.uk/Gallery) (Erişim Tarihi: 06.01.2018)
- Url3 http://nidiyakusmaya.wixsite.com/nidiyakusmaya/alternatif-material-for- textile (Erişim Tarihi: 21.01.2018)
- Url4 http://www.yarnsandfibers.com/news/textile-news/use-fungus-and-bacteria textiles-new-avenue-fashion-industry#.WgoiA9SLTDc (Erişim Tarihi: 13.11.2017)
- Url5 https://www.kukka.nl/en/portfolio/living-colour/ (Erişim Tarihi: 06.10.2017)
- Url6 https://livingcolour.eu/ (Erişim Tarihi: 06.10.2017)
- Url7 https://www.kukka.nl/en/portfolio/living-colour/ (Erişim Tarihi: 08.04.2018)
- Url8 http://www.blondandbieber.com/algaemy (Erişim Tarihi: 08.04.2018)
- Url9 https://labiotech.eu/algaemy-fashion-use-of-microalgae-by-berlin-textile-design-duo/ (Erişim Tarihi: 08.04.2018)