Cilt 7, Sayı 45 (Mayıs 2018)

Araştırma Makalesi

Hakkı Derman’ın Hicazkar Taksiminin Tahlili ve Bu Taksime Yönelik Keman Eğitiminde Kullanılabilecek Alıştırmaların Oluşturulması

Yayımlandı 31.05.2018

Cilt 7 Sayı 45 kapak

Öz

Hakkı Derman (1907-1972), Türk Müziği icra üslubuna özgü icrası ve kendine has tavrı ile 20. yüzyılın en önemli keman icracılarından birisi olmuş, kendisinden sonra gelen kemanileri teknik ve tavır özellikleri bakımından etkileyip yol göstermiştir. Bu çalışmada, Hakkı Derman'ın Hicazkar keman taksiminde kullanmış olduğu süsleme tekniklerinin, yay tekniklerinin, tartım özelliklerinin, kişisel motiflerinin, konumlar ve geçişlerinin tahlil edilmesi ve bu tahlilden yola çıkarak keman eğitiminde kullanılabilecek alıştırmaların oluşturulması amaçlanmıştır. Çalışmada tarama modeli kullanılmıştır. Veriler doküman inceleme ve kaynak tarama teknikleri kullanılarak elde edilmiş, Hakkı Derman’ın Hicazkar keman taksimi notaya alınmış ve notaya alınan taksim üzerinde kategorisel içerik analizi yapılmıştır. Bu doğrultuda, Derman’ın Hicazkar taksiminde en sık kullandığı süsleme tekniğinin çarpma, en sık kullandığı yay tekniğinin ise legato olduğu tespit edilmiştir. Hakkı Derman, taksiminde kendine has tartım kullanımları ve süsleme teknikleriyle oluşturduğu kişisel motifler ile tavrını ortaya koymuştur. Derman’ın tavrını oluşturan süsleme teknikleri, kişisel motif ve tartım özellikleri, son olarak da tavır özelliklerine yönelik toplamda üç tür alıştırma oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler Türk Müziği, Keman, Hakkı Derman, Taksim Tahlili, Türk Müziği Keman Alıştırmaları

Abstract

Analysis of Hakkı Derman’s Hicazkar Violin Improvization and Composing Exercises Oriented to This Improvization to Use in Violin Education

Hakkı Derman (1907-1972), one of the most important violin players in 20th century, with his execution being indigenous Turkish Music execution and his idiocratical manner, has led and influenced violin players coming after him. In this work, it was aimed to make analysis of ornament techniques, string techniques, rhythm features, personal motives and pozitions were used in Hakkı Derman’s Hicazkar taqsim, and it was aimed to make exerises starting from this point, with the aim of using violin education. Survey model was used in this work. Datas were obtained by using document review and literatüre review techniques. Hakkı Derman’s Hicazkar taqsim was notated and categorical content analysis was maked on this notated taqsim. In this direction, were understood most used ornament technique is grace note and most used string technique is legato string technique in Derman’s Hicazkar taksim. In this direction, were determined most used ornament technique is grace note and most used string technique is legato string technique in Derman’s Hicazkar taksim. Hakkı Derman presented his manner with his idiosyncratic rhythm usages and personal motives created by his ornament techniques.There were created exercises oriendted ornament techniques, personal motive and rhythm features, lastly manner features creating Derman’s manner.

Keywords Turkish Music, Violin, Hakkı Derman, Analysis of Taqsim, Turkish Music Violin Exercises

PDF

Kaynakça

  1. Aktaş, Yıldırım. Üslup ve Repertuvar Dersi Alan Öğrencilerin Başarılarını Etkileyen Frustrasyonlar. Yayımlanmamış sanatta yeterlilik tezi. Afyon: Afyon Kocatepe Üniversitesi, 2014.
  2. Aktüze, İrkin. Müziği Anlamak. Ansiklopedik Müzik Sözlüğü. İstanbul: Pan Yayıncılık, 2004.
  3. Behar, Cem. Osmanlı Türk Mûsıkîsinin Kısa Tarihi. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2015.
  4. Büyükaksoy, Feridun. Keman Öğretiminde İlkeler ve Yöntemler. Ankara: Armoni Ltd. Şti., 1997.
  5. Büyüköztürk, Şener., Kılıç Çakmak, Ebru.., Akgün, Özcan Erkan., Karadeniz, Şirin., Demirel, Funda. (2008). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi, 2014.
  6. Gönül, Mehmet. Nevres Bey’in Ud Taksimlerinin Analizi ve Ud Eğitimine Yönelik Alıştırmaların Oluşturulması. Yayımlanmamış doktora tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi, 2010.
  7. Gürel, Murat. Hakkı Derman’a Ait Bayatî Keman Taksiminin Analizi. Rast Müzikoloji Dergisi, 2016: 1380-1381.
  8. Hatipoğlu, Vasfi. Rast Makamındaki Kâr-ı Nâtık Eserlerinden Oluşturulan Seyr-i Nâtık Örneğinin Keman Öğretiminde Kullanılabilirliğinin Değerlendirilmesi. Yayımlanmamış doktora tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi, 2013.
  9. ——. Türk Müziği Keman Öğretimine Yönelik Yeni Kaynak Hazırlamada “Beylik Aranağmelerden” Oluşturulan Çeşitlemelerin Yeri ve Öneminin Değerlendirilmesi. . Turkish Studies International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 11(19), (2016): 417-442.
  10. ——. Türk Müziği Keman Alıştırmaları. Ankara: Gece Kitaplığı, 2017.
  11. Karasar, Niyazi. Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayıncılık, 2014.
  12. ——. Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım, 2015.
  13. ——. Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, 2016.
  14. Özalp, Nazmi. Türk Mûsikîsi Tarihi. İstanbul: MEB Yayınları, 2000.
  15. Öztuna, Yılmaz. Türk Mûsıkîsi Klasik Türk San’at Mûsikîsi’nin Ansiklopedik Sözlüğü (Birinci basım, Cilt I-II). Ankara: Orient Yayınları, 2006.
  16. Sevsay, Ertuğrul. Orkestrasyon-Çalgılama ve Orkestralama Sanatı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2015.
  17. Soydaş, Mehmet Emin., Beşiroğlu Şefika Şehvar. Osmanlı Saray Müziğinde Yaylı Çalgılar. İtü Dergisi. (2007): 3-12.
  18. Sözer, Vural. Müzik Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Remzi Kitabevi, 2012.
  19. Tan, Ali. Niyazı Sayın’ın Ney Tavrında Perde Pozisyonları. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi, 2008.
  20. Türk Dil Kurumu. Türkçe Sözlük. Ankara, 2005.
  21. ——. Güncel Türkçe Sözlük. http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.5ad6f5c8d7bd88.33322604 adresinden erişilmiştir (18 Nisan 2018).
  22. Yahya Kaçar, Gülçin. Türk Mûsikîsi Üzerine Görüşler. Ankara: Maya Akademi, 2012.
  23. Yıldırım Ali. ve Şimşek Hasan. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2005.
  24. Zeybek, Özge. Türk Makam Müziğinde Üslûb Tavır Görüşler Doğrultusunda Münir Nurettin Selçuk Alâeddin Yavaşça ve Bekir Sıdkı Sezgin İcrâlarının Analizi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi, 2013.