Ana yönlendirme menüsünü atla Ana içeriği atla Site alt kısmını atla

Maaday-Kara Destanı’nda Bilgi, Akıl ve Mutluluk İlişkisi

Cilt 7 Sayı 43 kapak

Öz

Düşünce tarihinde bilgi kavramı sıkça ele alınmış; bilginin neliği, kaynağı, önemi konusunda çeşitli düşünceler ortaya konmuştur. Türk kültüründe de bilgi, insanı yükselten evrensel bir değer olarak ele alınmış ve bilgi sayesinde insanın mutluluğa ulaşabileceği görüşü ileri sürülmüştür. Bu çalışmada ele aldığımız Maaday Kara Destanı da, Türklerin eski dünya görüşü ve düşünce sistemleri hakkında bilg¬iler sunarken, metnin arka planında aklın kullanımı, bilginin önemi ve mutluluğa ulaşma noktasında önemli mesajlar vermektedir. Yeraltı ve yeryüzünün kötü ruhlarıyla mücadele, yabancı hanlarla mü¬cadele, kahramanın evlenmesi gibi farklı epizotlardan oluşan bu uzun destan parçasında yeraltı ve yeryüzünün kötü ruhlarıyla mücadelede bilgiye ulaşma vasıtaları, bu süreçte aklın rolü ve kullanımı, bilicilik ve mutluluk bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler Maaday-Kara, destan, bilgi, akıl, mutluluk

Abstract

Relationship of Knowledge, Wisdom and Happiness in the Epic of Maaday-Kara

The concept of knowledge has often been discussed; a variety of ideas on quality, source and importance of knowledge has been put forward. Also, in Turkic culture, knowledge has been considered as a universal value raising human beings. And the thought that man might reach the bliss due to knowledge has been allaged. The Epic of Maaday-Kara, which we’re dealt with in this study, in one hand, present information about the Turk’s worldview and thinking system. On the other hand, it gives the value of knowledge, use of wisdom and important messages to reach the bliss at the background of the text. In this long piece of the epic which is containing diverse episodes such as struggle with the bad souls of the ground and underground, tackling with foreign khans and the marriage of the hero, tools for reaching the knowledge in tackling with the bad souls of the ground and underground, the role and use of wisdom in this process, sophism and bliss have made the point of this study.

Keywords Maaday-Kara, Epic, Knowledge, Wisdom, Happiness

PDF

Kaynakça

  1. Abdurrezzak, Ali Osman. “Türk Dünyası Mitolojik Destanları ile Kalevala Destanının Tipolojik Açıdan Mukayesesi”, Gazi Türkiyat, Bahar 2014/14.
  2. Akdağ, Mehmet. Gazali’de Bilgi Problemi, Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, İslam Felsefesi Bilim Dalı, Konya, 2010.
  3. Arslan, Mustafa. “Türk Destanlarında Evren Tasarımı”, Prof. Dr. Fikret Türkmen Armağanı, İzmir, 2005.
  4. Bekki, Salahaddin. Maaday-Kara Destanı, Manas Yayıncılık, Elazığ, 2007.
  5. Çubukçu, İbrahim Agah. “Türk-İslam Kültürü Üzerinde Araştırmalar ve Görüşler”, Ankara, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları, 1987.
  6. Demirel, Hamide. Türk Destanlarında Güzellik, Destan, Masal ve Din Unsurları ile Yabancı Destanlarda Türk Kahramanları, Ötüken Neşriyat, İstanbul, 1995.
  7. Dilek, İbrahim. Altay Destanları I, TDK Yayınları, Ankara, 2002.
  8. Dilek, İbrahim. “Sibirya Türk Destanlarında Kahramanın Yeraltı ve Gökyüzü Dünyalarıyla İlişkileri Üzerine Bazı Tespitler”, Milli Folklor, 2010, Yıl: 22, Sayı: 85.
  9. Erdem, Hüsamettin. Bazı Felsefe Meseleleri, Hüner yay. Konya, 1998.
  10. Ergun, Metin. Altay Türklerinin Kahramanlık Destanı Alıp Manaş, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1998.
  11. Kılıç, Cengiz. “John Locke: Bilginin Kaynağı ve İdeler Sorunu”, Ekev Akademi Dergisi, Sayı 58, Kış 2014.
  12. Rzasoy, Seyfeddin. “Oğuz Mitolojisinde Kaos ve Onun Deli Paradigmaları”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2012.
  13. Kültigin Yazıtı, Kuzey Yüzü, 10.
  14. Uysal, Enver. Kindî ve Fârâbî’de Akıl ve Nefs Kavramlarının Ahlakî İçeriği”, Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 13, Sayı: 2, 2004.