Cilt 7, Sayı 41 (Ocak 2018)

Araştırma Makalesi

Tiyatro İçin Kostüm Tasarım Sürecinin Analizi

Yayımlandı 31.01.2018

  • Tuğba Şener Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi
  • Neşe Dündar Konya Büyükşehir Belediyesi
Cilt 7 Sayı 41 kapak

Öz

Kostüm, tiyatro sahnesinde karakterleri ve yapımın doğasını anlamada önemli bir iletişim aracıdır. Sahnedeki sessiz tercüman olarak da nitelenen kostüm, seyirciye bilgi vermenin yanı sıra performansındaki görsel etkiyi artırmak yoluyla oyuncuya da destek olmaktadır. Kostümün tiyatro sahnesini oluşturan diğer tasarım uygulamaları, yönetmen ve oyuncularla ilişkisinin ortaya konulması, tutarlı ve etkili bir sahne oluşturmak açısından önemlidir. Bu çalışmanın amacı, tiyatro sahnesi için kostüm tasarım sürecini belirlemek ve kostümün tiyatro sahnesindeki diğer yaratıcı süreçler ve kişilerle ilişkisini ortaya koymaktır. Araştırmada örnek olay modelinden faydalanılmıştır. 2016-2017 tiyatro sezonunda Konya Devlet Tiyatrolarında sahnelenen Fermanlı Deli Hazretleri oyununun kostüm tasarım süreci, araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Örneklemin belirlenmesinde yargısal örneklem tekniklerinden amaçsal örneklem seçim tekniği kullanılmıştır. Araştırma verileri araştırmacı tarafından geliştirilen görüşme formu kullanılarak kaydedilmiştir. Araştırma sonucunda sahneyi oluşturan kostüm, dekor ve ışık unsurlarının bir bütün olarak görüldüğü, en yaratıcı ve verimli sonuca ulaşmak için kreatif ekibin yönetmenin öncülüğünde ortak çalışması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgulardan yola çıkarak tiyatro için kostüm tasarımı yapmak isteyen tasarımcılara önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler Kostüm tasarımı, tiyatro, dekor tasarımı

Abstract

An Analysis of Costume Design Process for the Theatre

Costume is a very important communication tool for understanding the characters on the theatre stage and the nature of the production. Costume, which is described as a silent interpreter on stage, does not only give information to the audience, but also enhances the visual effect on the performance, thus supports the actor. Costume’s other design applications, which form the theatre stage, and putting forward the relationship between the director and the actor are important for creating a consistent and effective scene.The aim of this study is to determine the costume design process for theatre stage and to reveal costume’s relationship with other creative processes and people. Case method is used in the research. The sample of the study is the costume design process in Fermanlı Deli Hazretleri play, which was staged on Konya State Theatres in 2016-2017 theatre session. Purposeful sample technique, which is one of the judgmental sampling techniques, is used to determine the sample. The data for the research is recorded by using the interview form developed by the researcher. The result of the study is that costume, scenery and lighting are regarded as a whole, and to achieve the most creative and effective results, creative team must work together under the guidance of the director. Based on the findings, suggestions were made for designers who wish to design costumes.

Keywords Costume design, theatre, scenery design

PDF

Kaynakça

  1. ABUKU, Mnena ve Odi, Christine. “Costume And Make Up In Cultural Development”, Creative Artist: A Journal of Theatre and Media Studies 5:1 (2010): 188- 202.
  2. AFUYE, Toyin Beatrice Bade. “The Impact of Costume and Make-Up in Yoruba Video Films”, The Society of Nigeria Theatre Artists Annual International Conference. Nigeria, 2015. www.sonta.nico.gov.ng (Erişim Tarihi: 18.01.2017)
  3. AKSEL, Erdoğan. Tiyatro Dekor ve Kostüm Tasarımı Gelişimi. İstanbul: Mimar Sinan Ün.Vakfı, 1988.
  4. American Alliance of Comminity Theatre, “The Costumer Designer’s Job”, www.aact.org (Erişim Tarihi: 30.01.2017)
  5. ARIKAN, Yılmaz. Uygulamalı Tiyatro Eğitimi. İstanbul: Arıkan, 2001.
  6. AYBAR, Servet. “Sahne Tasarımında Dramatik Aksiyonun Belirleyiciliği”, Tiyatro Araştırmaları Dergisi 17 (2003): 67-75.
  7. BARBA, Eugenio ve Savarese, Nicola. Oyuncunun Gizli Sanatı Tiyatro Antropolojisi Sözlüğü. İstanbul: Yapı Kredi, 2002.
  8. COPEAU, Jacques. “Dramatik Ekonomi”, Sahneye Koyma Sanatı, Çev. Suat Taşer. İstanbul: Papirüs, 2003.
  9. EZE, Chiamaka Precıous Akas ve Akas, Nicholas Chıelotam. “Costume and Make up, as a Tool for Cultural Interpretation: A Study of Egba Festival of the Kokori, Isoko Local Government Area of Delta State”. Arts and Design Studies 36 (2015): 22-34.
  10. GARLAND , Liz ve Almond, Kevin. “Second Skin: Investigating the Production of Contoured Patterns for the Theatrical Costume Industry” Costume 50:1 (2016): 90-113.
  11. GÜLER, Zeki. İşletme Olarak Tiyatro Örgütleri. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi, 1997.
  12. HUAIXIANG, Tan. Character Costume Figure Drawing. USA: Elsevier, 2010.
  13. JONES, Lloyd Llewellyn “Essay 3: The Use of Set And Costume Design in Modern Productions of Ancient Greek Drama”, www2.open.ac.uk (Erişim Tarihi: 30.01.2017)
  14. KEELEY, Adele. “The Digital Platform for Costume Design Communication”, International Journal of Performance Arts and Digital Media 6:1 (2010):41-48.
  15. KESKİN, Yıldırım. Tiyatronun İlkeleri. İstanbul: Doruk, 2008.
  16. KOCA, Koç ve Kaya, Özlem. “Kostüm Tasarımcılarının Tasarım Sürecinde Karşılaştıkları Problemler”, e-Journal of New World Sciences Academy 6:2 (2011): 53-63.
  17. MANRIQUEZ, Antonio ve McCluskey, Thomas. Video Production 101: Delivering the Message.
  18. MUSGROVE, Jan. Make-Up, Hair and Costume for Film and Television. UK: Focal, 2002.
  19. NANCE, Deirdra Rhianna. An Analysis of Fashion and Costume Design Processes, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, NC: Graduate Faculty of North Carolina State University, 2008.
  20. NEYZİ, Ali H. Tiyatrodan Gösteri Sanatlarına, İstanbul: Mitos-Boyut, 2004.
  21. NUTKU, Özdemir. Sahne Bilgisi, İstanbul: Kabalcı, 2002.
  22. OPONG, Regina Kwakye ve Adinku, Grace Uche. “Costume as Medium for Cultural Expression in Stage Performance”, Arts and Design Studies 8 (2013): 9-19.
  23. ÖTKEN, Nihal. “Halk Oyunlarının Sahnelenmesinde Dekor Tasarım ve Uygulama Yöntemi”, Akademik Bakış Dergisi 24 (2011): 1-19.
  24. ÖZMEN, Ahmet. “Örnekleme”, Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri, Ed. Ali Atıf Bir. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi, 1999.
  25. ROSE, Penny. “Costume Design, Defining Caracter” www.oscars.org (Erişim Tarihi: 30.01.2017)
  26. ŞENGEZER, Osman. Bence Dekor ve Kostüm, Yyy:yy, 1999.
  27. TEMEL, Süreyya. “Tasarımcı Oyun İlişkisi ve Bir Model Oyun”, Sanat Dergisi 23 (2013): 37-46.
  28. UZUNER, Yıldız. “Niteliksel Araştırma Yaklaşımı”, Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. Ed. Ali Atıf Bir, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi, 1999.
  29. WIENCEK, H. “A Guide to Costume and Scenic Design for Theatre for Young Audiences” home.fa.utl.pt (Erişim Tarihi: 29.01.2017.)
  30. YERDELEN, Seda Kulluk. “Kostüm Tasarımcısının Dramaturgik Çalışmasından Sonra Karakter Eskizlerinin Oluşumu”, Sanat Dergisi 9 (2010): 133-141.
  31. YERDELEN, Selda Kulluk. Tiyatro Sanatında Kostüm Tasarımı. Ankara: Nobel, 2014.
  32. “Basic Function of Costumes” dspace.mit.edu (Erişim Tarihi: 25.12.2016)
  33. “Costume Designer: Judith Bowden” costumers-institute.com (Erişim Tarihi: 16.05.2016)
  34. “Kostüm Tasarımı, Sahne Kostümü Üzerine Değinmeler” www.tiyatronline.com (Erişim Tarihi: 10.01.2017)