Cilt 6, Sayı 39 (Kış I 2017)

Araştırma Makalesi

Tekstil Tasarımcısı Jacqueline Groag’ın İki Dünya Savaşı Arasındaki Başarı Öyküsü

Yayımlandı 20.12.2017

Cilt 6 Sayı 39 kapak

Öz

Kadınların çalışma hayatında olma sürecinin Endüstri Devrimi ile başladığı görülmektedir. Tekstil endüstrisinin itici bir güç olarak karşımıza çıktığı bu süreçte makineleşme ile üretim yöntemleri yeniden biçimlenmiştir. Kadın işçilerin dokuma sektöründe varlık gösterebilmeleri hem dokuma eyleminin kadınla bağdaştırılmasından hem de ucuz iş gücü olarak görülmelerinden kaynaklanmaktadır. Kitlesel üretimle sorgulanmaya başlayan tasarım kavramı daha sonra yerini tasarımcı kavramına bırakmıştır. Yeni oluşan bu meslekte öncelikle mimarlar, sanatçılar ve mühendislerin mobilya, duvar kâğıdı, kumaş ya da kostüm tasarımları yaptıkları görülmektedir. Zamanla tasarımcı yetiştiren okulların açılması ile kadın tasarımcılar varlık göstermeye başlayabilmişlerdir. Erkek egemen bir dünyada yeni oluşan bir meslek içinde, kadınla bağdaştırılan dokuma alanından farklı olarak baskı tasarımı alanında varlığını kanıtlayan Jacqueline Groag’ın başarısı, 20. yüzyılın başlarında Avrupa’da tekstil baskı tasarımının gelişmesinde etkin rol oynaması ve yetenekli öncü kadın tasarımcılardan biri olması nedeniyle anlatılmıştır.

Anahtar Kelimeler Jacqueline Groag, tekstil tasarımı, kadın tasarımcı, 20. Yüzyıl

Abstract

Success Story of Textile Designer Jacqueline Groag Between Two World Wars

Women existence in working life started with the Industrial Revolution. In this period, which textile industry has a pioneering role, the production methods have been reformed with mechanization. Based on association of weaving with women and their being seen as cheap labor force, women workers were able to show presence in the weaving industry. The concept of design which started to be questioned by mass production later left its place to the concept of designer. At the beginning, artists and engineers made furniture, wallpaper, fabric or costume designs in this newly formed profession. After the opening of schools that educate designers, women designers started to appear in design field. The success story of Jacqueline Groag, who proves her existence not in the weaving which is associated with women, but in the field of print design, in a newly formed profession within a male dominant world, is explored both because of her active role in the development of textile printing design in Europe in the early 20th century and because of her being one of the talented pioneering female designers.

Keywords Jacqueline Groag, textile design, female designer, 20th century

PDF

Kaynakça

  1. Afşar, B., Öğrekçi, S. (2015). Tarihsel Süreçte Kadının Gelişimi ve Ekonomideki Rolü: Toplayıcı Kadından Günümüz Kadınına Dönüşüm. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, Cilt:17 Sayı:1 /65-86.
  2. Artıkoğlu, P. (2004). 20. Yüzyılda Kadın ve Tasarım. Kadın Çalışmalarında Disiplinlerarası Buluşma Sempozyum Bildiri Metinleri, Cilt 2, s.373-379.
  3. Brandstatter, C. (2003). Wonderful Wiener Werkstätte: Design in Vienna 1903-1932, Thames&Hudson, London.
  4. Fogg, M. (2013). Vintage Patterns: 1950s, Batsford, London.
  5. Harris, J. (1993). 5000 Years of Textiles, British Museum Press, London.
  6. Jackson, L. (1998). The Sixties: Decade of Design Revolution, Phaidon, London.
  7. Jackson, L. (2002). Twentieth-Century Pattern Design. Princeton Architecrural Press, New York.
  8. Kocacık, F. Gökkaya, V. B. (2005). Türkiye’de Çalışan Kadınlar ve Sorunları. C. Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 6, Sayı 1, s. 195-219.
  9. MacCarthy, F. (1982) British Design since 1880 A Visual History, Lund Humphries, London.
  10. O’Kelly, E. (2010). ‘Art by the Yard: Women Design Midcentury Britain’ https://www.wallpaper.com/design/art-by-the-yard-women-design-midcentury-britain#82761, 07.09.2017
  11. Prichard, S. (2009). V&A Pattern: The Fifties, V&A Publishing, London.
  12. Rayner, G., Chamberlain R., Stapleton, A. (2009). Jacqueline Groag: Textile&Pattern Design: Wiener Werkstätte to American Modern. Antique Collectors’ Club, Suffolk.
  13. Rosenman, R. (2017). The Vienna Secession: A History. https://www.theviennasecession.com/vienna-secession/,04.08.2017
  14. Tan, E. M. (1979). Kadın Ekonomik Yaşamı ve Eğitimi. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ankara.
  15. Yıldırım, L. (2011) Sanat-Zanaat Buluşması ve Wiener Werkstätte Tekstilleri. Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat ve Tasarım Dergisi, Sayı:8, ss. 105- 122.
  16. Yorgun, S. (2010). Sömürü, Koruma ve Pozitif Ayrımcılıktan Çalışma Hayatının Egemen Gücü Olmaya Doğru Kadınlar: 21. Yüzyıl ve Pembeleşen Çalışma Hayatı. Sosyo Ekonomi Dergisi, Ocak-Haziran 2010-1, s. 167-190.
  17. http://arts.brighton.ac.uk/collections/design-archives/resources/women-designers/jacqueline-groag, ‘Portraits:Women Designers’, 29.09.2017
  18. https://www.ftmlondon.org/ftm-exhibitions/designing-women/, 11.10.2017
  19. https://denverartmuseum.org/exhibitions/pattern-play-contemporary-designs-jacqueline-groag, 11.10.2017
  20. http://exploredesign.archiveshub.ac.uk/person/?id=%2Febd%2Fperson%2Fhttp%253A%2F%2Fviaf.org%2Fviaf%2F62653068, ‘Jacqueline Groag Biography’, 07.09.2017