Çağdaş Seramik Sanatında Doku Öğesi

Doku, doğada bulunan nesnelerin yüzeyini oluşturan yapı olarak tanımlanabilir. Plastik sanatların her disiplininin yaratıcı sürecinde içerik, temel sanat öğeleri organizasyonu ile varlık bulur. Bu öğeler arasında yer alan doku, sanatçılar tarafından sanatsal anlatım yöntemi olarak tercih edilmektedir. Yaratıcı sürecin temel basamağı olan bu öğelerle birlikte, sanatsal ifadelere aracılık eden pek çok malzemenin kendine özgü fiziksel özellikleri ile de sanat nesneleri oluşturulmaktadır. Bu bağlamda seramiğin ana malzemesi olan kil ve farklı pişirim teknikleri sanatçıya geniş olanaklar sağlamaktadır. Kilin plastik yapısı, organik veya inorganik pek çok nesneyi taklit edebilmektedir. Aynı zamanda bazı kil bünyelerinin bileşimleri doğrultusunda çeşitlenebilen dokusal farklılıkları da bulunmaktadır. Bu farklılıklar, sanatçısının özgün anlatım diliyle yapıtlar üzerinde plastik bir dil yaratmaktadır. Bu makalede, ele alınan konunun çerçevesinin çok geniş olması nedeniyle, doku kavramının sadece çağdaş seramik sanatı özelinde incelenmesi amaçlanmıştır. Doku tanımlarına yer verilmiş, sanatsal açıdan görsel ve dokunsal doku sınıflandırması yapılmıştır. Türkiye’den ve dünyadan 9 çağdaş seramik sanatı örnekleri bu sınıflandırmalar doğrultusunda incelenmiştir. Bu doğrultuda seramik örneklerde dokunsal ve görsel etkilerle doku öğesinin; seramik malzeme ile taklit edildiği, sır ve pişirim yöntemleriyle çeşitlendirildiği sonucuna varılmıştır.

Texture can be defined as a structure forming the surface of objects that are available in the nature. Content exists with the organization of basic art elements in the creative process of every discipline of plastic arts. Being among these elements; texture is preferred by artists as a way of artistic expression. Art objects are created through not only these elements that are the principle stage of the creative process, but also distinctive physical properties of many materials that mediate artistic expressions. In this context, clay which is the main material of ceramics and different cooking techniques provide ample opportunities to the artist. Plastic structure of clay can imitate a number of organic and inorganic objects. In addition, some clay structures have textural differences that may diversify according to their compounds. These differences create a plastic language on the handwork via distinctive expression of their artists. In this article, it is aimed to examine the concept of texture only within the context of contemporary ceramic art because the subject which is handled is far-reaching. The definitions of texture are given and the classification of texture as visual and tactual is made according to art. In accordance with this classification, 9 examples of contemporary ceramic art in Turkey and around the world are examined. In this direction, it is concluded that in ceramic examples, the element of texture is imitated with ceramic materials through tactual and visual effects and diversified through ceramic glaze and firing methods.