Jean Améry’nin “Lefeu Oder Der Abbruch” Adlı Romanında Ateş İmgesi
Öz
Bu makalede II. Dünya Savaşı sırasında toplama kampı mağduru olan ve sonrasında “arta kalan” olarak tanımlanan Avusturyalı yazar/filozof Jean Améry’nin Lefeu oder der Abbruch adlı yapıtında yer alan ateş imgesi incelenmektedir. Bunu gerçekleştirirken bu imgenin yazar tarafından nasıl ele alındığını göstermek ve ateş imgesi çerçevesinde saklı olan anlamları ortaya çıkarmak hedeflenmektedir. Bu bağlamda ateş imgesi mitolojik, tarihsel, sosyolojik ve psikolojik açıdan ele alınmaktadır. Yazar bir Nazi kurbanı olarak, bu yapıtında olay örgüsünü tarihsel ve toplumsal bağlamda yerleştirmektedir. Bu bağlamda yazarın yaşamından hareketle İkinci Dünya Savaşı’na dair imgeler bulunmaktadır. Metin odaklı incelemenin yanı sıra bu çalışmada kullanılan yöntem olarak yazar merkezli bir tutum da benimsenmektedir.
Anahtar Kelimeler Jean Améry, Nasyonal Sosyalizm, ateş, metafor, imge
Abstract
The Image of Fire in Jean Améry’s “Lefeu Oder Der Abbruch”
In this article the fire image is investigated in the novel “Lefeu oder der Abbruch” by Austrian writer / philosopher Jean Améry who was described as "the survivor of the concentration camps” during the World War II. It is aimed to bring to light how this image is handled by the author. In this respect, the meanings hidden in the frame of the fire image are emerging. Therefore, the fire image is considered from the mythological, historical, sociological and psychological point of view. As a Nazi victim, the author has placed the plot in historical and social context. In this regard, there are some references to the Second World War from the author's life. In this study, an author-centered attitude was adopted as the method used in addition to text-based approach.
Keywords Jean Améry, national socialism, fire, metaphor, image
Kaynakça
- AMÉRY, Jean. Die Schiffbrüchigen Lefeu oder der Abbruch, Band 1, Ed. Irene Heidelberger-Leonard, Stuttgart: Klett-Cotta, 2007.
- AMÉRY, Jean. Suç ve Kefaretin Ötesinde Alt Edilmişliğin Üstesinden Gelme Denemeleri. İstanbul: Metis, 2015.
- BACHELARD, Gaston. Ateşin Psikanalizi. Ankara: Bağlam, 1995.
- BAUREITHEL, Ulrike. Wer gefoltert wurde, bleibt gefoltert. WochenZeitung, (Erişim Tarihi 30.09.2004).
- BORMUTH, Matthias. Ambivalenz der Freiheit Suizidales Denken im 20. Jahrhundert. Göttingen: Wallstein Verlag, 2008.
- CEMAL, Ahmet. Paul Celan Bütün Şiirlerinden Seçmeler, İstanbul: Kavram Yayınları, 1995.
- DAEMMRICH, Horst S. ve Daemmrich, Ingrid G. Themen und Motive in der Literatur: Ein Handbuch. Stuttgart: Francke Verlag, 1995.
- AKYILDIZ ERCAN, Cemile. Cinsiyetin Toplumsal Roldeki Yeri. Konya: Çizgi Kitabevi, 2015.
- ERHAT, Azra. Mitoloji Sözlüğü. İstanbul: Remzi Kitabevi, 2012.
- HAZAN, Yoram. Anpassung an Terror – Ein Widerspruch in sich. Forum der Psychoanalyse 20/3. (2004) 259-265 http://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2Fs00451-004-0205-6 (Erişim Tarihi 24/12/2014)
- POETINI, Christian. “Auf den Spuren Jean Amérys im Werk von W.G.Sebald”, W.G.Sebald Intertextualität und Topographie, Ed. Irene Heidelberger- Leonard, Berlin: Lit Verlag, 2008.
- HEIDELBERGER-LEONARD, Irene. Ausgewählte Briefe 1945-1978, Werke Bd.8. Stuttgart: Klett-Cotta Verlag, 2007.
- HERMANN, Ingo. Jean Améry, der Grenzgänger. Göttingen: Lamuv Verlag GmbH., 1999.
- MÖRIKE, Eduard. MalerNolten/ Der Letze Könif von Orpid. Hamburg: Tredition Verlag, 2011.
- NIETZCHE, Friedrich. Tragedyanın Doğuşu. İstanbul: İthaki, 2005.
- ŞAHİN, Veysel. “Ahmet Haşim’in Şiirlerinde Ateşin Dili”. Arayışlar. 15, 1- 10. 2006.
- TRAVERSO, Enzo. Auschwitz Denken Die Intellektuellen und die Shoah. Hamburg: Hamburg Edition, 2000.
- Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu, 2011.
- WEILER, Sylvia, D)as Problem der Zukunft als offene Wunde des Geistes. Die Ästhetik als Phänomenologie der Erinnerung in Jean Amérys. Roman-Essay »Lefeu oder der Abbruch«”, Seiner Zeit voraus: Jean Améry ein Klssiker der Zukunft, Ed. Irene Heidelberger-Leonard ve Irmela von der Lühe, Göttingen: Wallstein Verlag, 2009.
- WERNER, Höfer. Leben Müssen Sterben Dürfen: Die letzten Dinge, die Letzte Stunde. Bergisch Gladbach: Gustav Lübbe Verlag. 1977.
- WOLF, Siegbert. Jean Améry: Von der Verwundbarkeit des Humanismus. Frankfurt am Main: Dipa-Verlag, 1995.
- YALAP, Hakan, “Şeyh Galip’in ‘Ateş’ Redifli Gazelinin Düşünce Alanı Merkezli Metin Çözümleme Yöntemine Göre Şerhi”. International Journal of Languages’ Education and Teaching. 3/1. 2015.
- ZIPES, Jack. Schreiben gegen Schweigen: Grenzerfahrungen in Jean Améry’s autobiographischem Werk by Petra S. Fiero, The German Quarterly, 73/4 https://www.jstor.org/stable/pdf/3072780.pdf (Erişim: 10.12.2015)