Cilt 6, Sayı 37 (Güz II 2017)

Araştırma Makalesi

Ayaşlı ile Kiracıları Romanıyla Ayışığında “Çalışkur” Hikâyesinde Toplum Temsili Olarak Apartman

Yayımlandı 20.10.2017

Cilt 6 Sayı 37 kapak

Öz

Bu makalede Memduh Şevket Esendal’ın Ayaşlı ile Kiracıları romanı ile Haldun Taner’in Ay Işığında “Çalışkur” adlı uzun hikâyesinde apartman yapı biçiminin toplum temsili olarak kullanılması üzerinde durulacaktır. Yazarların, apartman yapı biçimini eserlerine mekân olarak seçerek buralarda bir arada ancak farklı dairelerde yaşayan insanların hikâyeleri üzerinden ülkenin bir insan manzarasını çizmeyi amaçladıkları; Memduh Şevket Esendal’ın Türkiye’nin Cumhuriyet’in ilk on yılındaki değişimini; Haldun Taner’in ise 1950’lerdeki değişimini yansıttığı vurgulanacaktır. Ayrıca bu mekân biçiminin eserlerin biçimsel yapısını belirlediği tezi üzerinde durulacaktır. Yazarların, toplumun bir kesiminde gözlemledikleri ahlaki yozlaşmayı, bir modernizm eleştirisi çerçevesinde geliştirdikleri belirtilecektir.

Anahtar Kelimeler Apartman, değişim, yozlaşma, toplum manzarası

Abstract

The Apartment as a Representation of Society in the Novel Ayaşlı ile Kiracıları and the Story Ay Işığında “Çalışkur”

This article will focus on the thesis that the structure of the apartment is used as a representation of society in Memduh Şevket Esendal’s novel Ayaşlı ile Kiracıları and Haldun Taner’s long story Ay Işığında “Çalışkur.” It will be emphasized that the authors, through the stories of people who live together yet in separate flats, aim to portray the human landscape of the country by choosing the structure of the apartment as the space for their work, and while Memduh Şevket Esendal displays the social change in the first ten years of the Republic, Haldun Taner reflects the change in Turkey throughout the 1950’s. In addition, the article puts forward that this configuration of space determines the formal structure of the works. It will be shown that the authors advance the moral corruption that they have observed in a part of the society within the framework of a critique of modernity.

Keywords Apartment, social change, corruption, landscape of society

PDF

Kaynakça

  1. Çetişli, İsmail. Memduh Şevket Esendal ( 2. Baskı). Ankara: Akçağ, 2011.
  2. Elçin, Handan İnci. Roman ve Mekân, Türk Romanında Ev, İstanbul: Arma Yayınları, 2003.
  3. Esendal, Memduh Şevket. Ayaşlı ile Kiracıları (45. Baskı). Ankara: Bilgi, 2015.
  4. Gülendam, Ramazan. & Yalgın, Nurgül. Memduh Şevket Esendal’ın Ayaşlı ile Kiracıları Adlı Romanına Sosyolojik Bir Yaklaşım Denemesi; http://www.tdk.gov.tr/images/css/TDD/2003, 621,254-268 (Erişim: 11.06.2017)
  5. Kolcu, Ali İhsan. Türk Romanı El Kitabı. Erzurum: Salkımsöğüt, 2013.
  6. Kolcu, Abdurrahman. Küçük Burjuvalar ve Ayaşlı ve Kiracıları Adlı Eserler Üzerine Bir İnceleme. Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 10/12, Summer 2015, p. 791-810. DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/Turkish Studies.8383 ISSN: 1308-2140, ANKARA-TURKEY.
  7. İlhan, Nilüfer. Hikâyenin Hikâyesi ya da Bir Üst Kurmaca Düzleminde Ayışığında Çalışkur, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8, Ocak 2012, 63-72, Ocak 2012.
  8. Sevinç, Canan. Erken Cumhuriyet Dönemi (1923-1938) Türk Romanında Siyasî, Sosyal ve Ahlaki Bir Sorunsal Olarak Yozlaşma. The Journal of Academic Social Science Studies jasss International Journal of Social Science Volume 2 Issue 1,Summer 2009, p. 25- 54.
  9. Şahin, Elmas. Balzac ile Esendal’ın Goriot Baba ve Ayaşlı ile Kiracıları Romanlarına Karşılaştırmalı Bir Yaklaşım Denemesi. A.Ü. Türkiyat Araştırma Enstitüsü Dergisi[TAED] 42, 2010, 123-131.
  10. Taner, Haldun. Ayışığında “Çalışkur” (8. Baskı). Ankara: Bilgi, 2005.
  11. Tosun, Gülgün. & Tosun, T. (1995). Türkiye’de Kentleşme-Siyasal Yapılanma İlişkisi, Amme İdaresi Dergisi,4,1995, 45-63.
  12. Naci, Fethi. Yüz Yılın 100 Türk Romanı (6. Baskı). İstanbul: Türkiye İş Bankası, 2010.
  13. Yavuz, Hilmi. Roman Kavramı ve Türk Romanı. Ankara: Bilgi, 1977.