Ana yönlendirme menüsünü atla Ana içeriği atla Site alt kısmını atla

Sanatın "Öteki"Ne Açılması ya da Kamusal Alanda Sanat

Cilt 6 Sayı 36 kapak

Öz

18. yüzyıldan bu yana, sanatın gerek izleyiciye bakış açısında, gerek sergileme alanı anlayışında biçim ve anlam bakımından büyük değişimler yaşanmıştır. Bu süreçte çeşitli estetik, politik ve toplumsal olgu, olay ya da durumlarla etkileşim içine giren sanatçılar, Salon'dan, Beyaz Küp'e ve son olarakta Dış Mekânlar'a açılan bir teşhir estetiği geliştirmişlerdir. Sanatın gittikçe dış mekâna açılması düşüncesinin kaynağında ise kuşkusuz bu yüzyılda gerçekleşen kolektif üretim, ilişkisellik, kamusallık niteliklerine sarılan bir toplumsal hareketlilik hali vardır. Haliyle bu niteliklerle etkileşim alanı içerisinde sanat son otuz kırk yıldır daha önce hiç olmadığı kadar kent ve kamusal mekân algısı ve izleyicinin katılımıyla ilgilenmekte, mekân yapıtın temel bir unsuru olarak ele alınmakta ve sanatı, sanatçıyı ve izleyiciyi etkileme gücünü taşıdığı kabul edilmektedir. Ancak böyle bir dönüşüm ve değişim süreci içinde teşhirin nerede gerçekleşeceği konusunda sanat küreselleşmenin, çok kültürlülük politikalarının ve mevcut iktidarın doğrudan ya da dolaylı etkilerine maruz kalabilmektedir. Bu durum ise izleyicinin sanatsal sürece katılımıyla ilgili bir çelişkili bir durum yaratabilmektedir. Çünkü katılımcı/izleyici/sanatçı bir yandan değerli kılınırken aynı anda düşüncede bir öteki olarak etiketlenmektedir. Bu nedenle çalışmada sanatçıyı özgürleştirmek, sanatı yaşam ve toplumla bütünleştirmek amacıyla değişen sergileme biçimleri, mekânın sanatın parametreleri arasına girmesi ve öteki için bir alternatifi oluşturması değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler Öteki, kamusal alan, sanat, katılım, ilişkisel estetik

Abstract

Opening Art to "the Other" or Public Art

Since the 18th century, there has been a great change in terms of form and meaning in terms of art, both from the viewer's point of view and from the point of view of exhibition space. In this process, the artists who interacted with various aesthetic, political and social phenomena, events or situations developed an exhibition aesthetic that opened to the Saloon, the White Cube and finally the Outer Space. In the source of the idea of increasing the external space of art in such a way, undoubtedly there is a state of social mobility that embraces the qualities of publicity, collective production, relationship in this century. In the field of interaction with these qualities, art has been interested in the perception of the city and public space and with the attendance of the viewer , as never before in the last thirty or forty years, the space is regarded as a fundamental element of the artwork and is considered to carry the power of influencing the art, the artist and the spectator. But art may be exposed to globalization, multicultural policies and direct or indirect effects of the current government about where the exhition will take place in such a transformation and change process. This situation is able to create a contradictory situation regarding the viewer's participation in the artistic process. Because, while a participant / viewer / artist is valued on the one hand, it is labeled as another on the other hand in people’s mind. For this reason, in this paper has been evaluated changing display formats for the purpose of liberating artists and integrating art with life and society, becoming the space as a parameters of the art creating an alternative through the works of artists for the other.

Keywords Other, Public Space, art, participation, relational aesthetics

PDF

Kaynakça

  1. ANTMEN, Ahu. Sanat-Cinsiyet: Sanat Tarihi ve Feminist Eleştiri, İstanbul: İletişim Yayınları, 2010.
  2. BOURRIAUD, Nicholas. İlişkisel Estetik. Çev. Saadet Özen. İstanbul: Bağlam Yayınları, 2005.
  3. ÇAKMAK, E.Efe. "Inter Urinas et Faeces Nascimur?". Sanat Dünyamız, 96, (Kış 2005): 163.
  4. ÇETİNKAYA Y. Doğan. "1908 Devrimi'nde Kamusal Alan ve Kitle Siyasetinde Dönüşüm". İ.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi 38 (Mart 2008).
  5. DASTARLI, Elif. "Sanatın İzini Sürmek", rh+Sanart Plastik Sanatlar Dergisi 22 (2005):32.
  6. DEMİR, Şeyhmus ve Mutlu SESLİ,. "Kamusal Alan (Türkiye'de Kamusal Alan Kavramlaştırılmasının Muhtevası: Tektiplilik mi, Çoğulculuk mu?)". Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 1, (2007): 283-284.
  7. EĞRİKAVUK, Işıl ve Zerrin BOYNUDELİK. "Yeni Tip Kamusal Sanat Üzerine Bir söyleşi", Sanat Dünyamız 97, (Kış 2006):225.
  8. GRAF, Marcus. "Uzay İstilacıları:Çağdaş Görsel Sanatlarda Mekânın Yokoluşu". (Kasım-Aralık 2007) 1 Aralık 2010. http://www.izinsizgosteri.net/asalsayi157/marcus_157.html
  9. GÜNEŞ, Şinasi. Sokak Sanatı, İstanbul:Artes Yayınları, 2009.
  10. GÜNER, Deniz. "İstanbul Kıyı Alanlarında Değişen Kamusallıklar". 13 Ekim 2010. (Erişim tarihi 1 Aralık 2010) http://www.archplus.net/home/news/7,1-4018,1,0.html?referer=103.
  11. GÜNEY, Zeynep. "Kamusal Alan Nedir? Kamusal Mekân Nedir?". 25 Ekim 2007. (Erişim tarihi 1 Aralık 2010). http://www.arkitera.com/haber_21487_kamusal-alan-nedir-kamusal-mekân-nedir.html,
  12. GÜRDERE, Selin. Kamusal Sanat'ta Farklı 'Kamusallık'lar: İstanbul'daki Kamusal Sanat Çalışmaları Üzerinden Bir Okuma. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Kadir Has Üniversitesi, 2012.
  13. HABERMAS, Jürgen. Kamusallığın Yapısal Dönüşümü. Çev.Tanıl Bora-Mithat Sancar. İstanbul: İletişim Yayınları, 2000.
  14. KAHRAMAN, Hasan B. "Sanat Sokağa Çıkınca". 3 Ekim 2002 (Erişim tarihi 1 Aralık 2010) http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=52021
  15. KAVRAKOĞLU, Füsun. “Çağdaş Sanata Varış 184 Kavramsal Sanat 8 Feminist Sanat”. 17 Aralık 2015. (Erişim tarihi 24.08.2017) http://blog.kavrakoglu.com/cagdas-sanata-varis-184-kavramsal-sanat-8- feminist-sanat-1/ .
  16. KOLEKTİF. Olasılıklar, Duruşlar, Müzakere güncel sanatta kamusal alan tartışmaları. Der: Pelin Tan ve Sezgin Boynik. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları 193. 2007.
  17. ÖZGÜR, Ferhat. "Düzenleyici Bir Retorik Olarak Kamusal Mekân /Department of Public Appearances'in Uygulamaları Üzerine". Sanat Dünyamız 96 ( Güz 2005):121.
  18. SAYBAŞILI, Nermin. "Deneyim ve Katılım". Sanat Dünyamız 96. (Güz 2005):214.
  19. YARDIMCI, Sibel. Küreselleşen İstanbul'da Bienal:Kentsel Değişim ve Festivalizm, İstanbul: İletişim Yayınları. 2005.
  20. ŞAHİNER, Fırat. "Teknolojik Koşulların 'Kamusal Sanat'a Etkisi'. Artist Actual Yerel Süreli Aylık Sanat Dergisi 29 (Mart 2010): 42.
  21. * “Kamu” http://www.tdk.gov.tr (Erişim tarihi 1 Ocak 2017)