Malatya İli Darende İlçesi Gökderen Köyünde Kullanılan Yastık Halı Dokumalar

Hayatı kolaylaştırmak, yaşanılan ortamı süslemek, dış etkenlerden korunmak gibi nedenlerle ortaya çıkan dokumalar geçmişten günümüze değin varlığını sürdürmektedir. Dokumalar her yörede farklı amaçlar için kullanılmaktadır. Yörenin iklim ve yaşam biçimi, dokumaların ortaya çıkışından kullanım amacına kadar önemli bir unsurdur. Karasal iklime sahip olan Malatya ili ve ilçeleri de sert geçen hava şartlarından ve hayvansal geçim kaynağının olmasından dolayı çeşitli boyutlarda halı dokumaları geçmişten beri yapılmaktadır. Bunlardan yastık dokumaları da yörede kullanımı oldukça yaygındır. Malatya ili Darende ilçesi Balaban Mahallesi Gökderen köyünde bazı evlerde halen kullanımı devam eden 13 adet yastık halı dokuma tespit edilmiştir. Bunlardan 3 yastık dokuma desen olarak aynı, fakat dokumada kullanılan renkler olarak farklı olduğundan bu araştırma metnine görselleri eklenmemiştir. Araştırma metnine farklı desen ve motiflerde olan 10 adet yastık halı dokumaları görselleri ve bazı teknik bilgileriyle birlikte verilmiştir. Yastık dokumalar halen evlerde kullanıldığı için düğüm sıklığı ve dokuma ağırlığı ölçülememiştir. Araştırma literatür taramaları, dokumacılardan sözlü görüşmeyle alınan bilgiler, alan araştırması sırasında çekilen fotoğraf kayıtları ve dokumalara ait bazı teknik bilgilerden oluşmaktadır. Araştırma sonucuna göre; kırmızı, kahverengi, turuncu, siyah, sarı, kimyon rengi, gri ve beyaz yastık dokumalarda sıklıkla kullanılan renklerdendir. Dokumaların desenlerinde kullanılan geometrik form dikkat çekmektedir. Akrep, hayatağacı, servi ağacı, kuş, göz ve stilize edilmiş çiçek motifleri de bu dokumalarda yer alan motiflerdendir.

Weavings emerging with reasons such as protecting from external factors, decorating the environment, making life easier continue to exist from the past to the present day. They are used for different purposes in every region. The climate and the lifestyle of region are impontant element from the appearance of the weaves to the purposes of use. Carpet weavings have been woven in various sizes since past because of the existence of the animal husbandry and the harsh weather conditions in Malatya provinces and also its districts having terrestrial climate. The use of their pillow weavings are also very popular in the region. 13 pillow carpet weavings being still use of their in some houses in the Gökderen village of Balaban district of Darende district of Malatya province have been detected. Three pillow weavings from them are the same as the woven pattern, but they are different as used colours in weaving have been added their visuals in this research text. Ten pillow carpet weavings which are different pattern and motifs were given with their visuals and some tecniques information in it. The number of knots and weight of weavings was not measured because the pillow weavings are still used in houses. This research consists of literature reviews, information received through oral interviews from weavers, photographs taken during field research and some technical information belonging to weavings. According to this research result; red, Brown, orange, black, yellow, cumin colour, gray and White are often used colours in pillow weavings. The geometric form used in the patterns of weavings takes attention. Scorpio, vivarium, cypress tree, bird, eye and stylized flower motifs are also the motifs on these weavings.