Türkçe ve Rusçada Virgül Kullanımının Karşılaştırmalı Analizi
Öz
Sözlü iletişimde anlatmak istediğimiz bir düşünce için sözlü dilin tüm imkânlarını kullanmaktayız. Düşüncenin bilgilendirici özelliklerini dilin anlamsal ve sözdizimsel araçlarıyla, duygusal özelliklerini ise tonlamalar, vurgular ve çeşitli duraklamalar gibi sesbilimsel araçlar yardımıyla karşı tarafa aktarabilmekteyiz. Aynı şekilde yazılı bir metinde de gerek yazarın düşüncesinin doğru bir şekilde aktarılması gerekse de okurda istenilen etkinin yaratılması açısından yazılı dilin imkânları kullanılmaktadır. Yazılı dilde düşüncenin bilgilendirici özellikleri yine dilin anlamsal ve sözdizimsel araçlarıyla, duygusal özellikleri ise bileşenleri olan tonlama, vurgu ve duraklamalar gibi sesbilimsel araçların yazılı bir biçimi olan noktalama işaretleri yardımıyla verilmektedir. Noktalama, bir ifadenin anlamsal, sesbilimsel ve sözdizimsel özelliklerini yazılı dilde yansıtan ve ifadenin düzenini içeren özellikler doğrultusunda onu biçimlendiren işaret dizgesidir. Kısa bir noktalama tarihçesinin de verildiği bu çalışmada karşılaştırmalı bir yol izlenerek Türkçe ve Rusçada kullanımına en çok başvurulan virgülün, biçem açısından paralellik gösteren metinlerde işlevsel özellikleri ve farklılıkları belirlenmekte, kullanımda yer alan düzenli ve düzensiz karşılıklar, bazen de karşılığı bulunmayan durumlar incelenmektedir.
Anahtar Kelimeler Türkçe, Rusça, Noktalama işaretleri, Virgül, Virgülün işlevi
Abstract
A Comparative Analysis of Turkish and Russian Comma Usage
We use all the means of verbal language for a thought that we want to express in verbal communication. We can convey the informative features of thought by semantic and syntactic means of language and the emotional properties with the help of phonological means such as intonation, emphasis and various pauses. In the same way, in written text, written language means are used in order to convey the author's thoughts correctly and to create the desired effect on reader. The informative features of written thought are also given by semantic and syntactic means, emotional characteristics are conveyed by the punctuation marks, which are written forms of the phonological features such as intonation, emphasis and pause. Punctuation is a signal system that reflects the semantic, phonological and syntactic features of an expression in written form and shapes it in the context of features that include an ordering. In this study, that includes a short history of punctuation, the similarities and differences of comma usage, regular and irregular correspondences of comma usage and peculiarities of comma usage in Turkish and Russian are examined through parallel texts.
Keywords Turkish, Russian, Punctuation, Comma, Functions of Comma
Kaynakça
- Ahmanova, Olga Sergeyevna. Slovar lingvistiçeskih terminov. Yyy: yy, 1966.
- Ali, Sabahattin. İçimizdeki Şeytan. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2014.
- Ali, Sabahattin. Kuyucaklı Yusuf. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2013.
- Ali, Sabahattin. Kürk Mantolu Madonna. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2013.
- Ali, Sabahattin. İzbrannoye (Çev. Radi Fiş ve diğer.), Moskova: Hudojestvennaya Literatura,1990.
- Atasoy, Faysal Okan. Türkçede noktalama Sorunlar- Çözümler –Teklifler. Yayımlanmış Doktora tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi,2009.
- Babaytseva, Vera Vasilyevna ve Çesnokova, Liliya Dmitriyevna. Russkiy yazık. Yyy: Drofa, 1999.
- Banguoğlu, Tahsin. Türkçenin Grameri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2011.
- Baykurt, Fakir. Keklik. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1977.
- Baykurt, Fakir. Zbornik (Çev. T. Melikova ve diğer.), Moskova: Raduga,1987.
- Dizdaroğlu, Hikmet. "Noktalama Üzerine İsmet Gönülal: Noktalama." Türk Dili Dil ve Edebiyat Dergisi, S. 127, s.639-641,1962.
- Gökşen, Enver Naci. "Noktalama İşratelerinin Dünü ve Bugünü". Türk Dili Dil ve Edebiyat Dergisi, S. 47, s.665-669, 1955
- Güntekin, Reşat.Nuri. Çalıkuşu. İstanbul: İnkılap Kitabevi, 2014.
- Güntekin, Reşat Nuri. Pitiçka Pevçaya (Çev. İ. Peçenov). Moskova: Hudojestvennaya Literatura,1986.
- Hatipoğlu, Vecihe. Dilbilimi Terimleri Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1974.
- Hengirmen, Mehmet. Türkçe Dilbilgisi. Ankara: Engin, 1998.
- Kalfa, Mahir. “Şemseddin Sami ve Noktalama Anlayışı”, VIII. Uluslararası Büyük Türk Dili Kurultayı Bildirileri, 25-28 Eylül 2013, Tiran, s.82-95
- Karaağaç, Günay. Dil Bilimi Terimleri Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2013.
- Karaosmanoğlu, Yakup Kadri. Fse ta je pesnya (Çev. V. Garbuzova). Leningrad: Hudojestvennaya Literatura,1980.
- Karaosmanoğlu, Yakup Kadri. Hep O Şarkı. İstanbul: İletişim Yayıncılık, 2009.
- Karaosmanoğlu, Yakup Kadri. Yaban. İstanbul: İletişim Yayıncılık, 2012.
- Kemal, Orhan. Murtaza (Çev. M. Malışev). Moskova: Progress,1975.
- Kemal, Orhan. Murtaza. İstanbul: Varlık Yayınları, 1964.
- Korkmaz, Zeynep. Gramer Terimleri Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1992.
- Lomonosov, Mihail Vasilyeviç. Rossiskaya gramatika. Moskova-Leningrad: Akademiya Nauk SSSR, 1952.
- Nesin, Aziz. Biz Adam Olmayız. İstanbul: Nesin Yayınevi, 2011.
- Nesin, Aziz. Raskazı dilya vas (Çev. M. Tıkaçev ve diğer). Moskova: Hudojestvennaya Literatura,1976.
- Ojegov, Sergey İvanoviç. Slovar russkogo yazıka. Moskova: Oniks, 2004.
- Onan, Bilginer. “Ses Olgusunun Denetlenebilirliği Bağlamında Dil Becerilerinin Geliştirilmesinde Etkili Olduğu Düşünülen Fonolojik Yönlendiriciler: Noktalama İşaretleri”. Türklük Bilimi Araştırmaları, S. 20, s. 141-163, 2006.
- Rozental, Ditmar Elyaşeviç. Spravoçnik po russkomu yazıku. Punktuatsiya. Moskova: Oniks, 2002.
- Rozental, Ditmar Elyaşeviç. Russkiy yazık. Moskova: Mir i obrazobaniye, 2005.
- Stariçenok, Vasiliy Denisoviç. Bolşoy lingvistiçeskiy slovar. Rostov- na-Donu: Feniks, 2008.
- Şapiro, Abram Borisoviç. Osnovı russkoy punktuatsii. Moskova: Akademiya Nauk SSSR, 1955.
- Şapiro, Abram Borisoviç. Sovremennıy russkiy yazık. Punktuatsiya. Moskova: KomKniga, 2006.
- Tıkaçenko, Larissa Nikolayevna. “Avtorskaya Punktuatsiya i otkloneniye ot normı”.Pyatigorsk: Universitetskiye Çteniya, S. 4, s. 1-4, 2010.
- Türk Dil Kurumu(TDK). http://tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=187:Noktalama-Isaretleri-Aciklamalar&catid=50:yazm-kurallar&Itemid=132 (Erişim Tarihi 24.06.2017)
- Valgina, Nina Sergeyevna. Aktualnıye problemı sovremennoy ruskoy punktuatsii. Moskova: Vışşaya şkola, 2004.