19. Yüzyıl Süfraj Hareketinde Sessiz Direnişin Sembolü Olarak Reform Kıyafeti
Öz
Günümüzde varlıklarını sürdüren toplumların tarihlerine bakıldığında sayısız mücadeleler yaşadıkları görülmektedir. Milletlerin, etnik grupların, ırkların vatandaşlık haklarını elde edebilmek için verdikleri uğraşlar içerisinde kadınlar da kendi varoluşlarını ortaya koyabilmek için sayısız zorluklarla karşı karşıya kalmışlardır. Fransız Devrimi ile tüm dünyada etkisini göstermeye başlayan sosyal dönüşüm kadınların da temel haklar çerçevesinde yasal haklarını elde etmelerinde harekete geçme farkındalığı yaratmıştır. Başta ABD olmak üzere dünyanın farklı yerlerinde dernekler kurmuşlar, çeşitli eylemler ve toplantılar düzenlemişlerdir. “Süfrajetler” olarak tarihe geçen bu hareketin öncü liderleri, kadınların özellikle oy kullanma hakkını elde etmeleri için uğraşmışlardır. Toplumun farklı kesimlerinde yer alan pek çok kadının desteğini alan süfrajetler bu eylemlerin yanında korse içine hapsolan bedenlerini ve hareket zorluğuna neden olan kıyafetlerinden de kurtulmak istemişlerdir. İlk kez Amelia Jenks Bloomer tarafından giyilen “şalvar benzeri kısa büzgülü pantolon” ile reform kıyafetinin de temellerini atmışlardır. Bu çalışmanın amacı, Süfrajet hareketi ile toplumsal haklarını elde etmeye çalışan kadınların aynı zamanda Kıyafet Reformu’ndaki tarihsel süreci ve modaya etkilerini ortaya koymaya çalışan derleme araştırmasıdır.
Anahtar Kelimeler Süfrajet, kıyafet reformu, Bloomer kostümü, kadın hareketleri
Abstract
Reform Dress as a Symbol of Silent Resistance in the Nineteenth Century Sufrage Movement
When we look at the history of societies which maintain their existence till today, it is seen that countless struggles have been faced. Women had to encounter many difficulties in order to express their existence among other difficulties fought by nations, ethnics and races to get their citizenship. The social change depending upon the French Revolution encountered all through the world, raised awareness and encouraged women to take action for the fundamental right of citizenship, voting. Primarily in the USA, women founded associations, made various activities and organized meetings at different cities in the world. Head leaders of this movement which named in the history as “suffragettes”, struggled especially for women’s right to vote. Along with this movement Suffragettes receiving support from women in the different segments of the society, wanted to free their bodies which were imprisoned in “corsets” and to take off the clothes which caused difficulties while moving. As a result of the clothing style presented by Amelia Jenks Bloomer, which was accredited as the Turkish style clothing then, the grounds for clothing reform were pepared. This study is a compilation research which aims to reveal the historical Victorian Dress Reform of the nineteenth century caused by simple women trying to get their social rights and the effect of this reform on the lady’s fashion so called as Bloomers Dress.
Keywords Suffragette, dress reform, Bloomer costume, woman activism
Kaynakça
- Aktaş, Gül “Feminist Söylemler Bağlamında Kadın Kimliği: Erkek Egemen Bir Toplumda Kadın Olmak.” Edebiyat Fakültesi Dergisi 30.1(2013):53-72.
- Beyhan, Elif. İnsan, Moda ve Kentsel Mekân İlişkilerinin İrdelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2010. Web. 4, Mayıs 2017.
- Bock, Gisela. Avrupa Tarihinde Kadınlar. İstanbul: Literatür Yayınları, 2004.
- Crane, Diana. Moda ve Gündemleri Giyimde Sınıf, Cinsiyet ve Kimlik. İstanbul: Ayrıntı Yayınları,2000.
- Çaha, Ömer. Sivil Kadın Türkiye'de Sivil Toplum ve Kadın. Ankara: Vadi Yayınları,1996.
- Çardak, Müveddet. Toplumsal Bir Hareket ve Aydınlanmanın Ürünü Olarak Liberal Feminizm. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, 2012. Web. 4, Mayıs 2017.
- Davis, Fred. Moda, Kültür ve Kimlik. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 1997.
- Donovan, Josephine. Feminist Teori. İstanbul: İletişim Yayınları, 2005.
- Fogg, Marnie. Modanın Tüm Öyküsü. Çev. Emre Gözgü. İstanbul: Hayalperest Yayınevi, 2014.
- Hanson, Lloyd J. A Dictionary of Economics and Commerge. London: Pitman Publishing Limited,1986.
- Heater, Derek. Yurttaşlığın Kısa Tarihi. Ankara: İmge Kitabevi Yayınları, 2007.
- İnsel, İnal. “Tasarım ve Sanat Pratiklerinin Tarihsel Süreç Üzerinden Toplumla İlişkilendirilmesi.” Eğitim Bilim Toplum Dergisi 13.52(2015):43-69.
- İşler, Ruhan. İktisatta Feminizm ve Türkiye Ekonomisinde Kadının Rolü. Yüksek Lisans Tezi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2004. Web. 4, Mayıs 2017.
- Küçükkalay, A. M. “Endüstri Devrimi ve Ekonomik Sonuçlarının Analizi.” Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 2(1997):51-68.
- Laurer, Jeanne C. ve Robert H. Laurer. Fashion Power: The Meaning of Fashion in American Society. Englewood Cliffs, NJ:Prentice-Hall,1981.
- Örnek, Serdar. “ABD’de Kadın Haklarının Gelişimi.” Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 29(2015):105-129.
- Öztürk, Emine. Sosyo-Tarihsel Perspektif Süreci İçinde Aşk Sosyolojisi. İstanbul: Cinius Yayınları,2013.
- Öztürk, Zerrin A. “Uluslararası Siyasette ve Karar Alma Mekanizmalarında Kadın.” Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi 3.1(2015):1-33.
- Severa, Joan L. Dressed for the Photographer: Ordinary Americans and Fashion. Kent, OH: Kent State University Press,1995.
- Soner, Şükriye T. “Endüstrileşme Sürecinde Tasarım ve 2010 William Morris.” (2012).Web:hhtp//www.belgeler.com/blg/1687/endstrileme-srecinde-tasarım-ve-william-morrisdesign-and-william-morris-in-the-course-of-industrialization, erişildi: 3.12.2012.
- Şahmaran Can, Gökçen. “Kadının Sosyo-Kültürel Mücadele Sürecinde Sanata Müdahalesi ve Günümüz Sanatına Yansımaları.” TİDSAD Türkαİslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dünyası 2.3(2015):96-115.
- Tarrow, Sidney G. Power in Movement: Social Movements and Contentious Politics, Cambridge University Press, 2011.
- Taş, Gün. “Feminizm Üzerine Genel Bir Değerlendirme: Kavramsal Analizi, Tarihsel Süreçleri ve Dönüşümleri.” Akademik Hassasiyetler (2016) :163-175.
- Terlikli, Serap. 1850 ve 1950 Yılları Arası Batı Toplumlarında Sanat, Toplumsal Yapı ve Moda Etkileşimi. Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2013. Web. 4, Mayıs 2017.
- Tilly, Charles. Avrupa’da Devrimler. İstanbul: Literatür Yayınları, 2005.
- Vural, Deniz. “Viktoryan Dönemi Kıyafet Reformu.” Robert Kolej Tarih Dergisi 11(2014):41-43.
- Url1-https://tr.wikipedia.org/wiki/Kad%C4%B1n_hareketleri(erişildi:17.01.2016).
- Url2- http://web.clark.edu/afisher/HIST253/lecture_text/WomenMiddleClass_19c_Europe.pdf (erişildi:25.04.2017)
- Url3-http://www.learnnc.org/lp/editions/nchist-newcentury/5743(erişildi:25.04.2017)
- Url4- https://edsitement.neh.gov/feature/declaration-sentiments-seneca-falls-conference-1848 (erişildi: 25.04.2017).
- Url5-https://tr.pinterest.com/pin/567101778049341181/ (erişildi:25.07.2017).
- Url6-http://spartacus-educational.com/usawstanton.htm (erişildi:25.07.2017).
- Url7- http://www.focusdergisi.com.tr/kultur/00401/ (erişildi:25.07.2017).
- Url8-http://fiveminutehistory.com/crinolineomania-the-rise-and-fall-of-the-crinoline-empire/ (erişildi:25.07.2017).
- Url9- http://www.radford.edu/rbarris/Women%20and%20art/amerwom05/gildedagewomen. html (erişildi:25.07.2017).
- Url10-https://thequintessentialclothespen.com/tag/godeys-ladys-book/(erişildi:25.07.2017).
- Url11-https://tr.pinterest.com/pin/199847302184455342/(erişildi:25.07.2017).
- Url12-https://tr.pinterest.com/pin/259942209715325543/(erişildi:25.07.2017).
- Url13- 1800'ler Amerika'sında Feminist Modası: Bloomers.http://kimlikkrizi.blogspot.com.tr/2014/12/1800ler-amerikasnda-feminist-modas.html (erişildi:14.12.2015).
- Url14- https://tr.pinterest.com/pin/432345632955845526/(erişildi:25.07.2017).
- Url15-https://tr.pinterest.com/pin/34199278390290483/(erişildi:25.07.2017).
- Url16- https://tr.pinterest.com/pin/93309023505471068/(erişildi:25.07.2017).
- Url17-https://tr.pinterest.com/pin/295759900507012591(erişildi:25.07.2017).
- Url18- http://cornwallhistoricalsociety.org/exhibits/women/mid19th.html(erişildi:25.07.2017.
- Url19-http://www.gettyimages.com/photos/cartoon-taken?excludenudity=true&family=editorial&mediatype=photography&phrase=cartoon%20taken&sort=mostpopular (erişildi:25.07.2017).
- Url20-https://tr.pinterest.com/pin/501518108485036064/(erişildi:25.07.2017).
- Url21- https://tr.pinterest.com/pin/440226932306149816/(erişildi:25.07.2017).
- Url22-https://tr.pinterest.com/pin/175781191676430616/(erişildi:25.07.2017).
- Url23-https://tontine255.wordpress.com/2011/02/21/the-children-of-john-humphrey-noyes/ (erişildi:25.07.2017).
- Url24-http://www.collectorsweekly.com/articles/the-polyamorous-christian-socialist-utopia-that-made-silverware-for-proper-americans/ (erişildi:25.07.2017).
- Url25- https://tr.pinterest.com/pin/175781191676430595/(erişildi:25.07.2017).
- Url26-tr.wikipedia.org,2016/(erişildi:25.07.2017).