Cilt 6, Sayı 31 (Bahar II 2017)

Araştırma Makalesi

Türkiye’de Anıt Heykelin Temsil ve Kimlik Sorunu

Yayımlandı 20.04.2017

Cilt 6 Sayı 31 kapak

Öz

Kamusal alanlardaki varlığı ile geniş kitlelerle buluşan anıtlar ve meydanlar, temsil ettikleri iktidar gücünün bir temsil aracı olmanın yanı sıra topluma verilmek istenilen mesajlarında aracısı olmuşlardır. Sanat yapıtları geçmiş –gelecek ilişkisinin kurulması, toplumsal ortak değerlerin inşası ve geleceğe aktarılmasında medeniyetler için vazgeçilmez bir araç olmuştur. Bu bağlamda anıtlardan ve anıt heykellerden yararlanma geleneği çok eskiye dayanmaktadır. Araştırmada Cumhuriyet Dönemi anıt heykellerinin biçim, içerik ve sembolik açıdan kamusal alandaki etkilerinin yanı sıra Cumhuriyet Dönemi anıtlarının meydanlarla olan ilişkileri, resmi ve gayri resmi ideolojiler üzerindeki etkileri birkaç örnek özelinde ele alınmaktadır.

Anahtar Kelimeler Anıt heykel, kamusal alan, temsiliyet

Abstract

Representation and Identity Problem of Monumental Sculpture in Turkey

Monuments and squares meet wide range of presence in public spaces . They represent the political power and carry a role as an intermediary which transfer the messages to the public. The use of monuments, artworks and themes have become an indispensable tool for all civilizations to describe the establishment of past-future relationships, and how social values are being built or tried to be sought. In this context, the tradition of utilizing from monuments and memorial sculptures is very old. This paper focuses on the effects of the Republican period monument sculptures on the public, in terms of form, content and symbolic aspect, as well as the relation of the republican monuments with the squares, and their effects on official and informal ideologies are addressed in a few examples.

Keywords Monument, public space, representation

PDF

Kaynakça

  1. AHISKA, Meltem. “Atatürk Heykellerinin Auratik Geleneği ve Yapay-Doğal”. Red Thread, 3: 1-2, 2011.
  2. CEYSON, Bernand. Sculpture, Köln: Taschen,1996
  3. DÜLGERLER Osman, Nuri. Yenice Karadayı Tülay. “Türklerde Anıt Mimarisinin Bir Örneği; Konya Atatürk Anıtı”. S.Ü Mühendislik fakültesi dergisi, 23,1: 67-77, 2008.
  4. ELİBOL, Gültekin. Atatürk Resim Heykel. Ankara: İş Bankası Yayınları,1973.
  5. GEZER, Hüseyin. “Cumhuriyetimizin 50 yıllık Döneminde Türk Heykeli”. Kültür ve Sanat, 2: 38-54, 1973.
  6. GEZER, Hüseyin. Cumhuriyet Dönemi Türk Heykeli. Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları,1984.
  7. GÜLCAN,Emel.“Tarihinden Direnişine 22 Adımda Taksim Meydanı’nın Öyküsü”.(04.Mart.2014) http://listelist.com/taksim-meydaninin-oykusu/: 11.25
  8. İNAL, İnsel. “Erken Cumhuriyet Dönemi Modernleşme Sürecinde Anıt Heykel ve Zühtü Müritoğlu”. Sanatta Anadolu Aydınlanması Bildiriler Kitabı, Kariyer Matbaacılık, 02-05 HAZİRAN: 69-76, 2005.
  9. KIRLI, Cengiz. “Kahvehaneler ve Hafiyeler:19. Yüzyılda Ortalarında Osmanlı da Sosyal kontrol”. Toplum ve Bilim, 83: 58-79, 2000.
  10. KREİSER, Klaus. Ulus’tan Bakanlıklara: Atatürk Döneminden Kalma İki Anıt. Çev: Zehra Aksu Yılmazer. Goethe-Institut Ankara:2010 http://www.goethe.de/ins/tr/ank/prj/urs/geb/mon/trindex.htm 10.01.2017 12.20
  11. KUBAN, Doğan. “Anıt Kavramı Üzerine Düşünceler”. Mimarlık, 7: 5-6,1973.
  12. KUTSİ, Tahsin. Büyük Atatürk Serisi Halkın Elini Öpen Adam. İstanbul: Ufuk yayınları,1967.
  13. YAEL –Navaro, Yashin. Faces of the State: Secularism and Public Life in Turkey. Princeton: Princeton University Press. 2002: 2
  14. OSMA, Kıvanç. “Cumhuriyet Dönemi Anıt Heykellerinde Kadın İmgesi”, Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 30: 89-107, 2…
  15. ÖZ, Işıl. Anıtlar üzerinden bir Türkiye okuması: “Atatürk Heykelleri”. Aylin Tekiner görüşme notları.” www.turkishjournal.com, 2011.
  16. PAPİLA, Aytül. “Kimliğin anlatım Aracı olarak Sanat”. Sosyal Bilimler Dergisi 1: 176- 190 2007. (1)
  17. SERTTAŞ, Tayfun. “İktidarın Arka Bahçesi: Sanat”.boell.org/web/111- 1447.html 14.01.2014 10.26
  18. SÖZEN, Metin. “Türklerde Anıt”. Mimarlık,7: 7-20, 1973.
  19. TANSUĞ, Sezer. Çağdaş Türk Sanatı, İstanbul: Remzi Kitapevi,1986.
  20. YAMAN, Yasa Zeynep.“Siyasi/Estetik Gösterge Olarak Kamusal Alanda Anıt ve heykel”. MetuJFA, 28: 1, 69-98, 2011.
  21. http://www.turkish-media.com/forum/topic/182829-anit-uygulamalari-ve-estetigi/ 12.03.2016. 20.34
  22. http://www.goethe.de/ins/tr/ank/prj/urs/geb/mon/trindex.htm/05.05.2014.15.30