Ana yönlendirme menüsünü atla Ana içeriği atla Site alt kısmını atla

İdeolojik Estetiğin Metodolojisi ve Kuramsal Dayanakları

Cilt 6 Sayı 30 kapak

Öz

Estetiğin metodolojik gelişimi estetiğin özerk bir bilim alanı olmasından sonra bile sanatın yasalarıyla ilişkili hareket etmeye devam etmiştir. Ancak; estetiğin ilkesel olarak sanattan bağımsız hareket ettiği dönemeç, estetiğin ideolojik kavramları içerisine aldığı süreçtir. Bu ideolojik kavramlar estetiğin kapsamını değiştirmiş ve hatta sanatın çözümlenmesinde de önemli bir rol oynamıştır. Estetik, bir çok olguyla ilgilenmiş; toplumsal olaylarla ve farklı disiplinlerle bağ kurmuştur. Özellikle, Aydınlanmanın etkisiyle adı konulan ideolojik estetik, estetiğin diyalektik ve metafizik ifade biçimlerinden diyalektik yöntemi temsil etmiş ve bir anlamda toplumcu dünya görüşünün ifadesi olan burjuva estetiğinin yansıması olan bilimsel maddeci felsefesinden gelmektedir. Bu felsefe, estetiğin metodolojik olarak evrimsel dönüşümlerini ve ideolojik estetiğin dayanaklarını açılımlamaya yardımcı olmaktadır. Diyalektik materyalizm Marks’ın öğretisi olup; bu teori, bilgi kuramsal düzlemde tarih felsefesi, siyasal felsefe ve toplum felsefesini içine alan ve Marksist estetiğin özü olan insanın toplumsal bir varlık olarak sanatsal üretimini simgelemektedir. Ontolojik bir varlık olan sanat objesi, estetik bir nesnedir ve aynı zamanda insana özgü olan fikirlerin ve ideolojilerin temsiliyetini içermektedir. İdeolojik estetik, toplumsal olgularla ilgilenmesi nedeniyle; toplum ideolojilerini yansıtan bir araç ve toplumsal sorumlulukları olan işlevsel bir yapıya da dönüşmüştür.İdeolojik estetik, Marx ve Engels tarafından hem işlevsel anlamda bilimsel maddeci kuramın işlevsellliğini arttırmak hem de tarihsel açıdan toplumları çözümlemek için bir yöntem olarak kullanılmıştır. Toplumun hem estetik eğitimi açısından hem de toplumu dönüştürme gücü anlamında pragmatiktir. Aynı zamanda ideolojik estetik, felsefi açıdan tarihsel süreçlerin yasalarıyla, dayanaklarıyla, yöntemsel anlamda işleyiş tarzıyla da ilgilenmiş sanatın varoluş yasalarının içerisinde de aynı ölçüde yer almıştır.

Anahtar Kelimeler ideoloji, toplumsal gerçeklik, estetik, idealizm, maddecilik

Abstract

Methodology of Ideological Aesthetics and Its Theoretical Basis

Methodological development of aesthetics, even after it has become an autonomous field of science, has continued in accordance with the laws of art. However, the period in which aesthetics moved independently from art is the process that aesthetic embraced ideological concepts. These ideological concepts have changed the scope of aesthetics and they have also played an important role in the analysis of art. Aesthetics has been concerned with many phenomena and it has been correlated with social events and various disciplines. Ideological aesthetics, especially named after enlightenment, has represented dialectical method out of dialectical and metaphysical one and, in a sense, it derives from scientific materialist philosophy - a reflection of bourgeois aesthetics which is the expression of social worldview. This philosophy helps to expose the methodological evolutionary transformations of aesthetics and the foundations of ideological aesthetics. Dialectical materialism is Marx's teaching and this theory represents the artistic production of human - essence of a marxist aesthetic- embracing the philosophy of history, political philosophy and the philosophy of society in epistemological level. The art object, which is an ontological entity, is an aesthetic object and at the same time it contains the representations of ideas and ideologies peculiar to human beings. Ideological aesthetics has also turned into a functional structure with social responsibilities and a means of reflecting the ideologies of society because of its relevance to social phenomena. Ideological aesthetics has been used by Marx and Engels both as a way to increase the functionality of scientific materialist theory in a functional sense and to analyse societies historically. Ideological aesthetic, both in terms of aesthetic education of society and in the sense of transforming it, is pragmatic. At the same time, ideological aesthetics has taken place in the same way in the laws of existence of art dealing with philosophical aspects of historical processes in terms of laws, bases, methodological way of operation.

Keywords ideology, social reality, aesthetics, idealism, materialism

PDF

Kaynakça

  1. Acar,Adnan,Estetik,Marksçı Estetik ve Toplumsal Gerçeklik, İstanbul: Doruk Yayınları, 2012
  2. Althusser.L,İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları, Çev. A. Tümertekin, İstanbul: İthaki Yayınları, 2014
  3. Bağlı,Mazhar, Modernizme Direnen Estetik, İstanbul: Kapı Yayınları, 2010
  4. Bozkurt,Nejad, Sanat ve Estetik Kuramları, İstanbul:Sarmal Yayınevi, 1995
  5. Bozkurt,Nejad, Hegel, İstanbul:Say yayınları,2011
  6. Eagleton,Terry, Estetiğin İdeolojisi, Çev: B.Gözkan, H.Ünler, T.Armaner, Nur Ateş, A. Dost,E..Kılıç,E. Akman, N.Domaniç, A. Çitil, B.Kıroğlu, İstanbul: Doruk Yayınları, 2010
  7. Eagleton,Terry, İdeoloji, Çev: M. Özcan, İstanbul:Ayrıntı Yayınları, 1996
  8. Eagleton,Terry, Marksizm ve Edebiyat Eleştirisi, İstanbul:İletişim Yayınevi, 2015
  9. Güçlü.A, Yolsal. Ü.H, Güçlü. A , Uzun, E, Felsefe Sözlüğü, Ankara;Bilim ve Sanat Yayınları, 2003
  10. Gustafsson, S. H, Lumley.B, Bluhm.W, Mclennon.G, İdeoloji Üzerine, İstanbul: Pale Yayınları, 2014
  11. Hilav,Selahattin, Diyalektik Düşüncenin Tarihi, İstanbul,: y.k.yayınları, 2014
  12. Hegel.G.F, Estetik Güzel Sanatlar Üzerine Dersler, Çev: T. Altuğ, H. Ünler, İstanbul;Payel Yayınevi, 2012
  13. Kagan,Moıssej, Estetik ve Sanat Dersleri, çev: A. Çalışlar, Ankara:İmge Kitabevi, 1993
  14. Kojeve ,Alexandre, Hegel Felsefesine Giriş, Çev: S. Hilav, İstanbul:y.k.yayınları. 2012
  15. Marx.Engels.Lenin, Sanat ve Edebiyat, Çev. A. Çalışlar, İstanbul: evrensel basım, 2006
  16. Marx-Engels, Sanat ve Edebiyat Üzerine, İstanbul; Birikim kitapları, 2016
  17. Moran,Berna, Edebiyat Kuramları ve Eleştiri, İstanbul;İletişim yayınları, 2013
  18. Orman,Enver, Hegel’in Mutlak İdealizmi, İstanbul, Belge yayınları, 2015
  19. Plehanov,Sanat ve Toplumsal Hayat, Çev: Cenap Karakaya, İstanbul:Sosyal Yayınlar, 1987
  20. Rose, Margaert, Marks’ın Kayıp Estetiği, Çev: Aydın Çavdar, İstanbul: Ayrıntı Yayınları
  21. Tompson,John.B, İdeoloji ve Modern Kültür, çev: İ. Çetin, Ankara:Dipnot yayınları, 2013
  22. Tunalı,İsmail, Estetik Beğeni, İstanbul:Remzi Kitabevi, 2010
  23. Tunalı.İsmail, Estetik, İstanbul;Remzi Kitabevi, 2003
  24. Yıldırım,İbrahim, İdealist ve Pragmatist Estetik, Ankara: Aktif Düşünce yayınları, 2014
  25. Wolf,Janet, Sanatın Toplumsal Üretimi, Çev:A Demir, İstanbul: Özne yayınları, 2000
  26. Ziss, Awner, Estetik, Çev:Y. Şahan, Hayalbaz kitap, 2009