Cilt 6, Sayı 30 (Bahar I 2017)

Araştırma Makalesi

Sanat ve Tasarım Etiği

Yayımlandı 01.03.2017

Cilt 6 Sayı 30 kapak

Öz

Sanat, çağlar boyu insanlar arası iletişimde önemli bir görev üstlenmiştir. Kimi zaman gerçeklik duygusunun yansıması olmuş, kimi zaman da ideal olanı sunmayı hedeflemiştir. Bunu gerçekleştirirken de estetik değerlerden olabildiğince yararlanmıştır. Fakat bu değerler, çağa ve toplumlara göre değişim göstermiş, tarihsel olgular ve değişen yaşam biçimleri toplumun algısını ve sanatçının sanata olan bakış açısını değiştirmiştir. Toplumların sahip olduğu değerlere göre de sanatın nasıl alımlanacağı önemli bir konu olmuştur. Etik değerler, sanatın algılanmasında önemli olmuş, sanat disiplininde uyulması gereken kuralların bütünü oluşturmuştur. Bütün disiplinlerde yer alan bu değerler, toplumda hazır bulunan normlarla yetinmeyerek bu normları tartışan felsefi bir süreç olmuştur. Günümüzde bu sürecin bazı sanatçılar tarafından farklı anlaşıldığını görmekteyiz. Çünkü sanat, sanatçıya birçok anlatım biçiminden bir tanesini seçmek için belirli bir özgürlük alanı sunmuştur. Bu durumda sanatçının nasıl davranması ve ne kadar özgür olması gerektiği de önemli bir konu olmuştur. Bu bakımdan; sanatın anlamının ve sanatçının sahip olması gereken evrensel etik değerlerin ne kadar önemli olduğu bilinmelidir. Bu doğrultuda yapılan araştırmada, etik kavramının günümüzde nasıl algılandığı ve toplumların sanata olan bakışı bazı intihal örnekleriyle incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler Etik, Sanat, Sanatçı, Estetik, İntihal, İletişim

Abstract

Art and Design Ethics

Art has had an important task in terms of communication down the ages. Sometimes it has been a reflection of reality, and sometimes its aim has been to submit the ideal. While doing these, it takes advantages of aesthetics values. However, these values has changed a lot according to the era and society while historical facts and lifestyles has changed the sense of society and artist’s point of view in art. According to the values society has, how the is sensed has been an important issue. Ethic values has been important in sensing the art, art has created all of the rules to obey in discipline. These values that are in all the disciplines do not make themselves content with the norms that is already in society, on the contrary, they has become a philosophical process that has been discussing these norms.We see that these processes are misunderstood by most artists, because art offer artists an area of freedom to make a choice between multiple phraseologies. In the present case, how the artists must behave or how far they must be free have been an important issue. In this regard, how important are art or universal ethic values that an artist must have, needs to be known. In a study about it, how ethic values and art are seen by people is examined with details.

Keywords Ethic, Art, Artist, Aesthetics, Plagiarism, Communication

PDF

Kaynakça

  1. Armağan, İ. Sanat Toplum Bilimi-Demokrasi Kültürüne Giriş, İzmir: İleri Kitapevi, 1992.
  2. Bingöl, B. “Sanat Özgürlüğü”, Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, 1(2), 2011:105
  3. Bozkurt, N. Sanat ve Estetik Kurumları. İstanbul: Sarmal Yayınevi, 1995.
  4. Büte, M.“Etik İklim, Örgütsel Güven ve Bireysel Performans Arasındaki İlişki”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(1), 2011:172
  5. Büyükdüvenci, S. “Sanat ve Değer”, Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 2006: 48
  6. Cevizci, A. Etik Ahlak Felsefesi, İstanbul: Say Yayınları, 2015.
  7. Cömert, B. Estetik, Ankara: De Ki Basım Yayın, 2008.
  8. Delice, D.Y. “Estetik Bir Yargı Olarak Güzel”, Araştırma Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü Dergisi. 18(0), 2007
  9. Doğan, H.M. Estetik, İzmir: Dokuz Eylül Yayınları, 1998.
  10. Doğan, H. Çağdaş Sanatta Çirkinlik. Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Resim Anasanat Dalı, 2014
  11. Erdoğan, G. “Sosyal Devlette Sanat ve Sanatçının Korunması”, Dokuz Eylül Üniversitesi GSF Yedi: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi, (2), 2009: 192-193
  12. Erinç, S.M. Sanatın Boyutları, Ankara: Ütopya Yayınevi, 2013.
  13. Ezici, A. “Sanatçının Kişiliği ve Yaratma Psikolojisi”, Anadolu Psikiyatrı Dergisi, 6(2), 2005:123
  14. Farthing, S. Sanatın Tüm Öyküsü, Çin: Hayalperest Yayınevi, 2012.
  15. Güvenç, B. İnsan ve Kültür (Antropolojiye Giriş), Ankara: Ayyıldız Matbaası, Sosyal Bilimler Derneği Yayınları, 1972.
  16. Heskett, J. Tasarım, Ankara: Dost Yayınları, 2002.
  17. Kagan, Estetik ve Sanat Dersleri, Ankara: İmge Kitabevi, 1993.
  18. Kınay, T. Resimlerarasılık Yöntemiyle Van Gogh’un Japon Estamplarını Yeniden Resmetmesi, Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, 2010.
  19. Klee, P. Çağdaş Sanat Kuramı. Ankara: Dost Yayınları, 2006.
  20. Ötgün, C. “Sanatın Şiddeti ve Sınırları”, Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi, (1), 2008:92
  21. Saldamlı, A. Bilimsel Araştırma ve Sunum Teknikleri, Ankara: Detay Yayıncılık, 2016.
  22. Samsun, M. Sanatsal Yaratım Sürecinde Sanat-Sanatçı ve İdeoloji Sorunsalı. Yüksek Lisans Tezi. Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2008.
  23. Tolstoy, N. Sanat Nedir?, İstanbul: Şule Yayınları, 1992.
  24. Tunalı, İ. Tasarım Felsefesi, Ankara: Yem Yayıncılık, 2009.
  25. Turani, A. Çağdaş Sanat Felsefesi, İstanbul: Remzi Kitabevi Yayınları, 1998.
  26. Turani, A. Çağdaş Sanat Felsefesi. İstanbul: Remzi Kitabevi, 2014.
  27. Ulusoy, D. Sanatın Sosyal Sınırları. Ankara: Ütopya Yayınları, 2005.
  28. Yılmaz, E. “Etik Açısından Sanatçı ve Sanat Eseri”. Anadolu Sanat Dergisi, (9),1999: 166-172
  29. Yolcu, A. “Sanat Nedir? Sanatçı Kimdir? Kime Sanatçı Denir? ”, Tmmob Elektrik Mühendisleri Odası Ankara Şubesi Haber Bülteni. 1, 2015: 26
  30. “Ahlak” (24 Kasım 2016). http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.585a8946f14d58.73190629
  31. “Esinlenme” (16 Kasım 2016). http://sanatsozlugum.blogspot.com.tr/2012/06/esinlenme.html
  32. “Estetik” (27 Kasım 2016). http://www.felsefenedir.com/estetik
  33. “Guernica-Picasso” (29 Kasım 2016), http://sanatabasla.blogspot.com.tr/2013/06/guernica-picasso.html
  34. “Güzelliğin Çeşitli Kavramlarla İlişkisi” (12 Aralık 2016), http://www.felsefe.gen.tr/sanat_felsefesi/guzelligin_cesitli_kavramlarla_iliskisi.asp
  35. Kuzucular, Ş. “Estetik Nedir” (7 Ocak 2016), 19 Kasım 2016. http://www.edebiyatvesanatakademisi.com/edebiyat-terimleri-mazmunlar/estetik-nedir-14247.aspx
  36. “Moda devlerinden özür dileten kıyafetler!” (15 Kasım 2016), http://www.hurriyet.com.tr/moda-devlerinden-ozur-dileten-kiyafetler-27405350
  37. Ozan, K. “Sanat ve ahlak üzerine sorular” (7 Mayıs 2014), 25 Kasım 2016. https://apofani.org/2014/05/07/sanat-ve-ahlak-uzerine-sorular/
  38. Öztürk, İ. “Sanat ve Doğa İlişkisi” (25 Kasım 2016), www.gorselsanatlar.org/insanin-sanatsal-gelisimi/sanat-ve-doga-iliskisi.
  39. Sigura N. “Sanat ve İnsan” (7 Temmuz 2014), 1 Aralık 2016, http://www.felsefetasi.org/sanat-ve-insan/
  40. Soygur, H. “Sanat ve Delilik” (Mayıs, 2010), 24 (23), 20 Kasım 2016, http://fotografya.fotografya.gen.tr/cnd/index.php?id=600,916,1,1,1,0.
  41. “Tasarım” (28 Kasım 2016), http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.586cf55db03e66.10812667
  42. “Telif Hakkı Nedir?” (28 Kasım 2016), http://www.telifhaklari.gov.tr/Telif-Hakki-Nedir
  43. “3 Mayıs 1808 Francisco Goya Çalışması” (27 Kasım 2016), http://www.arsivbelge.com/yaz.php?sc=2947
  44. “Vücut Dünyası’na Fransa’dan yasak geldi” (28 Kasım 2016), http://tr.euronews.com/2010/09/16/vucut-dunyasi-na-fransa-dan-yasak-geldi)
  45. “Yasaklanmış reklam afişleri” (27 Kasım 2016), http://www.mailce.com/yasaklanmis-reklam-afisleri-11-resim.html
  46. “ZARA’dan toplama kampı tişörtü” 28 Kasım 2016, http://www.milliyet.com.tr/zara-dan-toplama-kampi-tisortu/ekonomi/detay/1931676/default.htm
  47. Woods, F. “Rethinking the Animal” (14 Mart 2009), 26 Kasım 2016, http://fionawoodsmusings.blogspot.com.tr/2009/03/rethinking-animal.html)