Kinetik Heykel Türleri
Öz
Bilimsel bir terim olan kinetik kelimesi güzel sanatlar alanında ilk kez 1920’de Naum Gabo ve Antoine Pevsner tarafından, Gerçekçi Bildirge'de (Realist Manifesto) kullanılmıştır. Kinetik heykelde görsel ya da gerçek hareket şeklinde belirlenebilen hareket temel ögedir. Bu heykel türünün sanatçıları sadece nesnel görüntü ile yetinmemiş, hareketi eserlerinin ana nüvesi olarak tasarlamıştır. Bu çalışmada 20. yüzyılın başlarında başlayan ve 1960’lardan itibaren yaygılaşan kinetik heykelin türleri ele alınmıştır. Beş alt grup altında değerlendirilen kinetik heykel türleri 20. yüzyılın başından günümüze kadar gelen eserler ve sanatçıları ile birlikte incelenmiştir. 5 alt grupta ele alının kinetik heykel türleri ise 1: Optik Yanılsama ile oluşturulan kinetik heykel, 2: Doğal yollarla (Hava akımı, rüzgâr, yağmur, su gibi) elde edilen hareketle oluşturulan kinetik heykel, 3: İzleyici katılımıyla oluşturulan kinetik heykel, 4: Işıktan yararlanılarak üretilen kinetik heykel, 5: Bir makine aracılığıyla hareket kazandırılarak oluşturulan kinetik heykeldir.
Anahtar Kelimeler Kinetik Heykel, Optik Yanılsama, Işık Sanatı
Abstract
The Species of the Kinetic Sculpture
Naum Gabo and Anton Pevsner, who are first mentioned that as a term kinetic on the fine arts, their Realist Manifesto in 1920. Acting which modified visual or real is a basic element in the kinetic sculpture. The artists are not only objective specter but also together with act, designedtheir products. In this study, analysed that the species of the kinetic sculpture which began since 20. th centuries and widespead for 1960’s. They are grouped into five sub-groups. 1: Optic illussion kinetic sculpture, 2: Kinetic sculpture, which is constructed with he natural ways (Wind, rain, water and air flow etc.), 3: Kinetic sculpture, which is constructed with the audience, 4: Kinetic sculpture, which is used by the light, 5: Kinetic sculpture, which is constructed by a machine.
Keywords Kinetic Sculpture, Optical Illusion, Light Art
Kaynakça
- ARAGAKI, Sayoka. Agam, Beyond The Visible. Jerusalem, New York: Gafen Press, 2007.
- CALDER, Alexander. “Alexander Calder”, 21.12.2016. (https://www.sfmoma.org/exhibition/alexander-calder-motion-lab/
- CUBİT, Sean. THOMAS, Paul. Relivie Media Histories, London: The Mit Press, 2013.
- ÇALIKOĞLU, Levent. “Boşluğu Yutmaya Çalışan Heykeltraş: Ali Hadi Bara, Bellek ve Ölçek – Modern Türk Heykelinin 15 Sanatçısı”. Ed. Cem İleri, İstanbul: İstanbul Modern. 2006. 39-53.
- ECHELMAN, “Janet. “Echelman” (22 Mayıs 2016) http://www.echelman.com/project/1-8-london/
- ERBAY, Mutlu. “Kültür ve Toplum Üzerinden Sanat ve Bilim Arasındaki İlişki”. Art-Sanat. s. 2: 2014, 183-193.
- FEIRTAG, Alan. “Kinetic Art Paper.” 2001. (25 Mart 2015). https://www.google.com/patents/US6306479?dq=inassignee:%22Alan+Feiertag%22&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi9lYf06srPAhXIOBoKHcAXAvsQ6AEIHjAA
- GABO, Naum. “Naum Gabo”, 2016. (21.10.2016). http://pictify.saatchigallery.com/603566/collection-online-naum-gabo-linear-construction-in-space-no-2-1958-guggenheim-museum
- GÜÇ, Mehmet. Açık Alan Heykellerinin Kent Estetiğine Katkısı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Adana: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2005.
- HOWARD, SELZ, Peter. Directions in Kinetic Scuplture. Berkeley: Univercity of California, 1966.
- HOWE, Anthony. “Hypnotic New Kinetic Sculptures” (17 Nisan 2016). http://www.thisiscolossal.com/2016/01/hypnotic-new-kinetic-sculptures-by-anthony-howe/
- JANSEN, Theo Jansen” (22 Mayıs 2016), Theo. “https://www.ted.com/speakers/theo_jansen
- KOCAKAYA, Tuba. “İlhan Koman. Bitirme Tezi. Yayımlanmamış Lisans Tezi. Çanakkale: Çanakkale Üni. Fen Ed. Fak. Sanat Tarihi Bölümü, 2007.
- LAUDENSLAGER, Jefferey. “JEFFEREY Laudenslager”. (21 Şubat 2016). http://www.sculpturesite.com/JEFFERY-LAUDENSLAGER-Art.cfm?ArtistsID=17&NewID=5273
- OEIL, “Oeil Moteur”, (12 Nisan 2016). Moteur. http://www.musees.strasbourg.eu/sites_expos/OEIL_MOTEUR/RESOURCES_OEIL/cp_oeil_gb.pdf
- ÖNAL, Işın. “Öğrenilmiş Çaresizlik: Otorite, İtaat ve Kontrol Üzerine”. 2014. (21 Mart 2016). http://isinonol.com/wp-content/uploads/2014/03/LEARNED-ELPLESSNESS-Exhibition-Catalogue.pdf
- ÖZEL, Zuhal. “Op Sanat ve Dijital Teknolojinin Kullanımı”. Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Dergisi, c. 7. s. 2: 2007, 395-418.
- RICKEY, George. “The Morphology of Movement A Study of Kinetic Art”. Art Journal.vol. 22: 1963: 220-231.
- George Rickey”, (18 Şubat 2015). http://alchetron.com/George-Rickey-1351552-W
- RÜSTEM, Ahmet. “Sergi İncelemeleri”, 22 Mayıs 2016). https://ahmetrustem.blogspot.com.tr/2015/09/sergi-incelemeleri-no59-server-demirtas.html
- SAUTER, Joachim. “Joachim Sauter”, 2016. (12.06.2016) http://www.joachimsauter.com/en/work/bmwkinetic.html
- SEVİL Okay. “Heykeltraş İlhan Koman” (12.08.2016) https://sevilokay.wordpress.com/tag/heykeltras-ilhan-koman/
- SHANKEN, Edward. Cybernetics and Art: Cultural Convergence in the 1960s. From Energy to Information. Ed. Bruce Clarke and Linda Dalrymple Henderson, London: Stanford University Press, 2002.
- SÖZEN, Mustafa, Tülin, CANDEMİR. “Ontolojinin Değişimi, Sanatın Dönüşümü ve Görsel Sanatlarda Yol Haritasının Yitimi”. Mantık, Matematik ve Felsefe Sempozyumu 10. Yıl Derleme Kitabı, Bilim Sanat.İstanbul: 2012: 289-309.
- TAŞTAN, RENKÇİ Tuğba. “Sanat, Doğa ve Teknoloji Ekseninde Sanatçılar ve Yapıtlar”. İdil. c. 5. s. 19: 2016, 169-179.
- TOPAÇ, Varol. “Varol Topaç” 24 Ekim 2016). http://vtopac.blogspot.com.tr/
- TOWNLEY, “Jennifer Townley”, (12 Mart 2016). Jennifer. http://www.jennifertownley.com/
- TUĞAL, Sibel. Oluşum Süreci İçinde Op Art.İstanbul: Hayalperest Yayınevi, 2012.
- UZ, Nurbiye. “Sanatta Yeni Arayışlar ve Kinetik Heykel”.Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi. c.1. s. 1: 2012: 1047-1056.
- VASARELY, Viktor. “Viktor Vasarely”. 2016, (21.10.2016).https://www.wikiart.org/en/victor-vasarely/zebra-1937
- YASA YAMAN, Zeynep. “Siyasi/Estetik Gösterge. Olarak Kamusal Alanda Anıt ve Heykel”. METU JFA, 28:1: 2011, 69-98.
- YAMAN İsmail, Şamil. Tahir Ekim, Serpil Sungur, Ceyhan Özer. Çağdaş Dünya Sanatı 12. Ankara: MEB, 2012.