Necil Kâzım Akses’in Allegro Feroce Adlı Yapıtında Makamsal Öğeler, Akor Yapıları ve Biçim

Bu çalışma, Allegro Feroce adlı yapıt üzerinden, Necil Kâzım Akses’in henüz öğrencilik yıllarında, yerel müzik kültüründen edindiği malzemeyi çağdaş çoksesli müzik anlayışı içerisinde ne şekilde ele aldığı ve bestecilik açısından kendine nasıl bir yol çizdiğine dair ipuçlarını bulmayı amaçlamaktadır. Yapıtın bestelendiği dönemde, bestecinin içinde bulunduğu sanat ortamı ve anlayışı göz ardı edilmemeye çalışılırken, Akses’in yerel müzik kültürüne olan eğilimini destekleyecek kanıtlar aranmıştır. Buradan yola çıkarak, sırasıyla, yapıtta makam müziğini çağrıştıran öğeler referanslarıyla birebir karşılaştırılmış ve ezgilere eşlik eden akorların yapıları, bağlanış şekilleri incelenmiştir. Ayrıca, yapıt biçim açısından da ele alınarak, yerel müzik kültürüne ait ritmik ve ölçüsel özellikler tespit edilmeye çalışılmıştır. Makale boyunca elde edilen bulgular, Akses’in Türk müziği geleneği içinde gerek halk müziğinde, gerek klasik normlarda karşılaştığımız makamlara, ritmik ve biçimsel öğelere olan ilgisinin henüz öğrencilik döneminde başladığını göstermektedir.

This article aims to find clues via Allegro Feroce that how Necil Kâzım Akses has dealt with the material he has acquired from local music culture in the contemporary art music in his studenthood and how he has taken his own way in composing. In the period when the work was composed, the atmosphere of art and understanding in composing was tried not to be ignored and evidence was sought to support Akses' propensity for local music culture. From this point, the structures of the chords accompanied by the melodies are compared with the references of the components which are related to the makam music. In addition, it has been tried to determine the rhythmic and metric characteristics of the local music culture by taking the structure in terms of form. The findings obtained during the article show that Akses' interest in rhythmic and formal components in the Turkish music tradition, in the folk music and in the classical norms we encountered, started in his studenthood.