Tüketim Kültürü ve Tüketim Kültürü Ekseninde Yoksul Sanat Anlatısı
Öz
Tüketim, mal ve hizmetlerin bireylerin ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde kullanılmasıdır. Bu şekilde ihtiyaçların karşılanması birey ve bireylere fayda sağlamaktadır. Tüketim, pratik bağlamda nihai bir kullanım demektir. Yani mal ve hizmetlerin daha da ileri bir işleme tabi tutmak veya yeniden dolaşıma sokmak üzere insanların ihtiyaçlarını karşılayacak düzeyde satın alma işlemidir diyebiliriz. Atık nesnelerin henüz icat edilmediği eski çağlardan-dönemlerden gelen insanlar, nesneleri atmayıp biriktiriyorlardı ya da başka bir nesnenin formuna-işlevselliğine dönüştürüyorlardı. Tüketim toplumlarında nesneler satın alınır-alınmaz hemen atığa dönüşmektedir. Kapital(ist) bir toplumda atığa çıkartılan nesneleri yeniden dolaşıma sokmak ve bir sanat nesnesinin malzemesi yapmak, mevcut sisteme bir muhalefet ve avangard (öncü, yenilikçi) bir tutum olarak durabilir. Bu bağlamda Arte Povera (yoksul sanat)’nın geçmişine baktığımızda, öncelikle ortaya çıkışındaki sosyo-kültürel ve ekonomik unsurların ideolojik kurgulamalarla ne denli zorlayıcı faktörler yaratmış olduğunu ve temelde “insan” olgusunun bu unsurlar altında giderek daha da güçsüz hale geldiğini ifade etmek gerekir. Tüm bu referanslarla birlikte, sanatın öz’e yani saf olana geri dönüşü, sanatçıların farkındalık kazandırma ve eleştirel bir tavır takınma süreçleri Arte Povera’nın ruhunu oluşturmaktadır.
Anahtar Kelimeler Sanat, Tüketim, Arte Povera, Atık Nesne
Abstract
Consumption Culture and Poor Art Expression in the Axis of Consumption Culture
Consumption is the use of goods and services to meet the needs of individuals. Meeting the needs in this way is beneficial to individuals and individuals. Consumption is the ultimate use in a practical context. In other words, we can say that it is a level of procurement that meets the needs of people to carry out further processing or re-circulation of goods and services. People from ancient times-where waste objects were not yet invented-were not throwing away objects or converting them into form-functioning of another object. In consumer societies, objects are purchased - they are transformed immediately into a market. In a capitalist society, re-circulating objects and making the material of an art object stand as an opposition and avant-garde attitude to the existing system. In this context, when we look at the past of Arte Povera (poor art), we must first state that the socio-cultural and economic elements of its emergence have created compelling factors with ideological constructions, and basically the "person" becomes increasingly weak under these elements. Along with all these references, Arte Povera's spirit is the process of returning the essence of art to the pure, raising the awareness of the artists and taking a critical attitude.
Keywords Art, Consumption, Arte Povera, Consumption Object
Kaynakça
- BAUDRILLARD, Jean. (Çev. Hazal Deliceçaylı ve Ferda Keskin), Tüketim Toplumu, Söylenceleri Yapıları, 6. Baskı. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2013.
- DEDE, E. 1960 Sonrası Tüketim Kültürünün Sanata Yansımaları, Kadir Has Üniversitesi: Edebiyat Fakültesi Dergisi, 17-45, 2015.
- EKER, M. Sanatsal Üretimin Tüketimsel Dirençlere Yönelik Stratejik Gerekleri, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. (Cilt 6/Sayı 2), Sf. 311-323, 2005.
- FEATHERSTONE, Mike. (Çev. Mehmet Küçük), Postmodernizm ve Tüketim Kültürü, (3. Baskı), İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2013.
- FEATHERSTONE, Mike. (Çev. Cumhur Atay), Kültürel Üretim, Tüketim ve Kültürel Alanın Gelişmesi, Kültür Kuramı, (1. Baskı), İstanbul: Pales Yayıncılık, 2014.
- HALL, Stuart. (Çev. S. Hakan Tuncel), Yerel ve Küresel: Küreselleşme ve Etkinlik, Mülkiye Dergisi, Cilt: 38, Sayı: 2, 2014.
- ŞAYLAN, Gencay. Postmodernizm, (4. Baskı), Ankara: İmge Kitabevi Yayınları, 2009.
- YAŞAR, Mesut. Tüketim Toplumu ve Sanat İlişkisi, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi Www.E-Sosder.Com, Issn:1304-0278, 2006.
- YILMAZ, Mehmet. Modernizmden Postmodernizme Sanat, (1. Baskı), Ankara: Ütopya Yayınları, 2006.
- YILMAZ, Mehmet. Sanatçıları Okumak ya da Postmodern Söyleşiler, (1. Baskı), Ankara: Ütopya Yayınları, 2009.