Cilt 5, Sayı 26 (Güz II 2016)

Araştırma Makalesi

Kazak Türkçesinde Edebiyatla İlgili Terimler

Yayımlandı 31.10.2016

  • Dilek Kaplankıran Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi
Cilt 5 Sayı 26 kapak

Öz

Bu çalışma Kazak edebiyatında kullanılan terimlerin tespit edilmesi amacıyla hazırlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda devlet okullarında okutulan ve Kazak Edebiyatı alanında yazılmış olan 5. ve 11. sınıf aralığındaki Ķazak Ädebiyeti ders kitapları ile XX. Ġasır Basındaġı Ädebiyet, El Ädebiyeti ve Kazak Ӓdebiy Tiliniŋ Tarihı adlı kitaplar taranmıştır. Tarama sonucunda elde edilen söz varlığı bir araya getirilerek Kazak Türkçesinde Edebiyatla İlgili Terimler adlı sözlük çalışması oluşturulmuştur. Çalışmada dört yüz altmış adet edebiyatla ilgili terime ulaşılmıştır. Elde edilen terimler köken bakımından ele alınmış ve bu terimlerin yüzdelik olarak değerlendirilmesi yapılmıştır.Kazak Türkçesinde edebiyatla ilgili kullanılan terimler incelendiğinde çok sayıda terimin yabancı kökenli olduğu ve dildeki bu terimlerin çoğunun özellikle Rusça etkisiyle Kazak Türkçesine girdiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler Kazak Türkçesi, edebiyat terimleri, sözlük, terim

Abstract

The Terms Related to Literature in Kazakh Turkish

This study has been prepared with the intent of identifying terms used in Kazakh Literature. In line with this purpose, the textbooks - Ķazak Ädebiyeti– along with the books named as XX. Ġasır Basındaġı Ädebiyet, El Ädebiyeti and Kazak Ӓdebiy Tiliniŋ Tarihı that are for the classes range from 5th to 11th, all of which are taught in public schools and written in the field of Kazakh Literature, have been scanned. The vocabulary gained after scanning has been gathered and a dictionary study naming Kazak Türkçesinde Edebiyatla İlgili Terimler (The Terms related to Lıterature in Kazakh Turkish) has been created. During the study, 460 terms related to literature have been defined. The gained terms have been dealt etymologically and evaluated by percentage. When the terms related to literature in Kazakh Turkish have been analysed, it has been deduced that many terms are of foreign origin and most of these terms have been transformed to Kazakh Language with the effect of primarily Russian.

Keywords Kazakh Turkish, literature terms, dictionary, term

PDF

Kaynakça

  1. AKŞOLAKOV, T. Jumajanova T. Kaliyev S. Düysebayev S. Kazak Adebiyeti 9. Sınıp, Kazakistan Respublikasının Bilim Jane Gılım Ministrligi, Almatı: Mektep baspası, 2009.
  2. ALPISBAYEV, K. Abdigaziyulı B. Amanov B. Sametova J. Kazak Adebiyeti 10. Sınıp, Kazakistan Respublikasının Bilim Jane Gılım Ministrligi, Almatı; Mektep baspası, 2010.
  3. DAYIR, A. Aytkaliyev K. Berkimbayev Ş. Kurmanbay G. Kazak Adebiyeti 5. Sınıp 4. basılımı, Kazakistan Respublikasının Bilim Jane Gılım Ministrligi, Almatı: Atamura baspası, 2015.
  4. GABDULLİN, M. Kazak Halkının Awız Adebiyeti. Kazakistan Respublikası, Bilim Ministrligi, Almatı: Sanat, 1996.
  5. ISKAKULI, D. “Kazak Adebiyettanuv Terminderinin Jay-Küyi” Juldız. Kazakistan Jazuvşılar Odagı. Erişim tarihi ( 3 Eylül 2016). http://www.writers.kz/journals/?ID=11&NUM=269&CURENT=&ARTICLE=7341
  6. İBRAGİMOV, K. Kazak Adebiyeti: UBT’ga dayındık okuvlık testi, Almatı: Şın Kitap, 2014.
  7. İSLAMJANULI, K. Arinova, B. ve Arın, E. Kazak Adebiyeti 6. sınıp, Kazakistan Respublikasının Bilim Jane Gılım Ministrligi, Almatı: Atamura baspası, 2015.
  8. JANUZAKOV, T. Kazak Tilinin Tüsindirme Sözdigi. Almatı: Dayk-Press,2008.
  9. KAPASOVA, B. K. 5-11 Sınıptar Ķazaķ Adebiyeti. Kazakistan Respublikasınım Bilim Jane Gılım Ministrligi, Pavlador Memlekettik Pedagogika İnstitutı, Pavlador: Arman-pv baspası, 2005.
  10. KAPASOVA, B. K. Kazak Adebiyeti 11. Sınıp. Kazakistan Respublikasının Bilim Jane Gılım Ministrligi, Almatı: Atamura baspası, 2015.
  11. Kazak Tili Entsiklopediyası, Kazakistan Respublikası, Bilim Madeniyet Jane Densavlık Saktav Ministrligi, Almatı: Kazakstandamuw İnstitutı, 1998.
  12. KENJEBAYEV, B. XX. Gasır Basındaġı Adebiyet. Almatı: Bilim Baspası, 1993.
  13. KOÇ, K. Bayniyazov, A. ve Başkapan, V. Kazak Türkçesi Türkiye Türkçesi Sözlüğü. Ankara: Akçağ Yayınları, 2003.
  14. KONIRATBAYEV, A. Kazak Folklorının Tarihı. Almatı: Ana Tili, 1991.
  15. KURMANBAYULI, Ş. Kazak Terminologiyası. Kazakistan Respublikası, Madeniyet Jane Bilim Ministrligi, Almatı: Sardar Baspa Üyi, 2014.
  16. KUTKOJİNA, P. Bitibayeva, K. ve Arın, E. Kazak Adebiyeti 7. Sınıp. Kazakistan Respublikasının Bilim Jane Gılım Ministrligi, Almatı: Atamura baspası, 2012.
  17. MAKPIRULI, S. Kıravbaykızı A. Kurmanbay K. Kazak Adebiyeti 8. Sınıp. Kazakistan Respublikasının Bilim Jane Gılım Ministrligi, Almatı: Mektep baspası, 2008.
  18. ORALTAY, H. Yüce, N.ve Pınar, S. Kazak Türkçesi Sözlüğü, İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı, 1984.
  19. SATUBALDİYEVA, A. E. Termin Negizderi, Almatı: Kaynar Üniversiteti, 2014.
  20. SIZDIK, R. Kazak Ӓdebiy Tilinin Tarihı, Almatı: Arıs baspası, 2004.
  21. TİLEVJANOV, M. El Adebiyeti. Almatı: Ana Tili, 1992.
  22. Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2005.