Mekansal Planlamada Kadın Dostu Kent Yaklaşımı
Öz
Kent bir yaşama alanıdır. Bu ortamın sürdürülebilirliği ise yaşam kalitesini sağlamakla mümkündür. Nitekim, Onuncu Kalkınma Planı da "yaşanabilir çevre” oluşturulması konusunun altını çizmiştir. Söz konusu planda, kentte yaşayan herkes için sağlıklı, güvenli yaşam sürebilecekleri sosyal bir ortamın oluşturulması hedeflenmiştir. Dolayısıyla kentler, kentlerde yaşayan tüm bireyler için yaşanılabilir bir şekilde planlanmalıdır. Bu hususta toplumsal cinsiyet eşitliği yaklaşımı, kent ölçeğinden yapı ölçeğine kadar mekansal planlamanın her boyutunda bütüncül bir şekilde ele alınmalıdır. Bununla birlikte, kadınlar kent yaşamı içerisinde çeşitli nedenlerden dolayı birçok konuda dezavantajlı bir konuma düşmektedirler. Bu durumun oluşması ile de, uluslar arası platformlarda “ kadın dostu kent” oluşturma yaklaşımları oldukça yaygın bir hal almıştır. Bu kapsamda bildiride "kadın dostu kent planlama ve tasarım” için strateji ve ilkeler geliştirilerek, kentte yaşayan tüm bireylerin sağlıklı, güvenli ve mutlu bir şekilde yaşam sürecekleri kentlerin oluşturulması hedeflenmiştir. Bu kapsamda "Kentlerin planlama ve tasarım süreçlerinde kadın dostu yaklaşım önemlidir" hipotezi geliştirilmiştir. Bu amaçla, "Kadın Dostu Planlama ve Tasarımlar yapmak neden önemlidir?, Dünyada ve ülkemizde bu konuya yaklaşım nasıldır? ve Toplumsal cinsiyet eşitliği yaklaşımının benimsendiği bir kent için planlama ve tasarım stratejileri neler olmalıdır?" sorularına yanıt aranmıştır. Sonuç olarak; kadınlara özgü ihtiyaçların ve beklentilerin karşılanabileceği, kadınların yaşamlarını kolaylaştıracak, kentsel yaşama etkin katılımlarını sağlayacak örnek kamusal mekanların yaratılmasına yönelik olarak çözüm önerileri getirilmiştir
Anahtar Kelimeler Mekansal planlama, kentsel tasarım, kadın dostu kent
Abstract
Women Friendly City Approach in Spatial Planning
City is a living space. Sustainability of environment can be possible by providing quality of life. This principle overlaps the 10th Development Plan “livable environment” vision. In the aforementioned plan, "free, healthy, safe and the creation of a social environment where they can take a high standard of living" for everyone living in the city has been identified as the main objective. Thus, the city must be planned within the framework of qualifications to render livable in terms of accessibility, lighting and recreational aspects for all people living in the city. In the planning-design-implementation process, gender equality approach should be taken into account in open green areas and public spaces on neighborhood, street and building scale. At this point; the adoption of a sustainable planning -design-management- approach based on gender equality is very important. Besides, "women-friendly city" building efforts are also quite common in the European countries and under the joint program of the United Nations. In this context, making the city livable for people living in the city was aimed by developing strategies and principles for women-friendly urban planning and design in this statement. For this purpose, answers were searched for these questions: “What is the necessity of making the city livable for women living in the city?”, “Why woman-friendly planning and design is important?”, “What is the approach to this subject in our country and in the world?” and “What should be the planning and design strategies for a livable city for everyone?”. As a result, solution proposals were introduced for creation of sample public spaces that can meet specific needs and expectations of women, facilitate women’s life and ensure their effective participation in urban life.
Keywords Spatial planning, urban design, women friendly city