Sanatta Anlam, Değer, Önem ve Müzik

Eski çağlardan günümüze değin sanatta anlam ve değer üzerine çeşitli felsefe akımlarından hareketle pek çok fikir ortaya atılmıştır. Bu fikirlerin ortak noktası “güzel”i ve bu sıfatı taşımaya aday nesne ve olguları açıklayabilme çabasıdır. “Güzel” nedir? Güzellik kavramı için genellenebilir bir ölçüt olabilir mi? Güzellik, varlıkların bünyelerinde barındırdıkları bir özellik midir? Yoksa onları güzel bulan biz miyiz? Aslında “güzel” günlük hayatta üzerinde pek fazla düşünmeden sıklıkla kullandığımız nitelemelerden birisidir. Örneğin, yediğimiz bir yemeği, tanıştığımız bir kişiyi ya da bir mağazanın vitrininde gördüğümüz bir çift ayakkabıyı her zaman için güzel veya çirkin bulma ihtimalimiz vardır. Halk arasında yaygın olan “zevkler ve renkler tartışılmaz” görüşü, toplum içinde bu türden yargıların haklılık derecelerinin sorgulanamayacağı fikrini güçlendirmektedir. Buna göre güzellik göreceli bir kavram olarak kabul edilirse, vitrinde gördüğü bir ayakkabıyı beğenerek (güzel bularak) satın alan kişiye onun “güzel” anlayışı için söylenecek bir söz var mıdır? Bu kişiye “Senin güzel bulduğun ayakkabı (ben çirkin olduğunu düşündüğüm için) çirkindir” diyebilir miyiz?Etrafımızda görebildiğimiz her şeyin belirli bir bakış açısından sanat eseri olarak nitelendirilebileceğinden yola çıkılarak, bir çift ayakkabı da elbette bir sanat eseri olarak kabul edilebilir. Örneğin, yüzyıllar önce üretiminde sanat amacı güdülmemiş çanak, çömlek, vazo gibi nesneler, bugün müzelerde sanatseverlerin estetik beğenilerine sunulmaktadır. Bu anlayışa göre acaba bir mimar bir köprüyü veya bir moda tasarımcısı bir ayakkabı modelini tasarlarken bir sanatçının eserini yaratırken yaşadığına benzer duygular yaşayabilir mi? Her ne kadar sanat ve zanaatı birbirinden ayıran çizgi pek net olmasa da sunulan ürünün işlevi ve tüketiliş biçiminden kaynaklanan ayrım dikkate değerdir. Örneğin, bir çift ayakkabının alınış amacı ve kullanılış biçimi bir tablonunkinden çok farklıdır. Ayakkabı alınırken duyulan estetik kaygı, çoğu zaman alınan ayakkabının var olan kıyafetlerle uyum sağlayıp sağlamadığından öteye geçmez.

In the journey of reaching beauty, which has possibly been a basic motivation of art, there has been attempts to define beauty, In this respect, several questions have been addressed such as What is beauty? Are there any criteria for generalizing the concept of beauty? Is beauty a feature that beings bear? Or, is it us to find them beautiful? Meaning, importance and value have been some of the basic issues in the philosophy of art. Accordingly, there has been some explanations made from various philosophical views. In this paper, the issues of meaning, importance and value in art, from general definitions toward the art of music, are presented from formalist, referentialist and expressionist views. The purpose of this paper is to present some phiolophical views with regard to the issues of meaning, importance and value in the art of music.