Cilt 5, Sayı 22 (Bahar II 2016)

Araştırma Makalesi

Sosyal ve Kültürel Sürdürülebilirlik Kapsamında Sivrihisar Evlerinin Korunmasına Yönelik Öneriler

Yayımlandı 28.04.2016

Cilt 5 Sayı 22 kapak

Öz

Tarihsel süreç içinde çeşitli uygarlıklara ev sahipliği etmiş olan Sivrihisar’ın tarihi Hitit dönemine kadar uzanmaktadır. Bizans döneminde askeri amaçlı bir kent olarak öne çıkmış, Selçukluların Anadolu topraklarına gelmesi ile yoğun olarak kullanılmış, Beylikler dönemi ve Osmanlı İmparatorluğu hakimiyetinde de önemini ve varlığını korumuş olan yerleşim, 1912 yılında Eskişehir iline bağlı bir ilçe olmuştur. Sivrihisar’da yerleşimin konumu ve ulaşım olanaklarının da katkısıyla geleneksel kent dokusunu önemli ölçüde korumuştur. Ancak günümüzde kentleşme, gelişen teknoloji, değişen yaşam biçimi ve artan göç olgusu yerleşimin sürekliliğini ve geleneksel dokunun korunmasını tehdit etmektedir. Bu bildirinin amacı Sivrihisar yerleşiminin tarihsel süreç içerisinde mekânsal yapı değişikliklerini irdelemek, yerleşimde gerçekleştirilecek olan koruma imar planı ile geleneksel konut dokusunu oluşturan yapıların korunması ve bölge ekonomisini canlandıracak biçimde işlevlendirilmesine yönelik öneriler geliştirmektir. Çalışma kapsamında geleneksel Sivrihisar evlerinin mekânsal özellikleri tartışılacak, sosyo-kültürel sürdürülebilirlik kapsamında korunması ve gelecek nesillere aktarılması gereken geleneksel konutların korunmasına, yerleşimin turizm potansiyelinin canlandırılmasına ve bölge ekonomisine katkı sağlanmasına yönelik öneriler sunulacaktır.

Anahtar Kelimeler Sosyo-kültürel sürdürülebilirlik, Sivrihisar, geleneksel konut, kentsel koruma, koruma imar planı

Abstract

Proposals for the Conservation of Sivrihisar Houses Within the Context of Socio-Cultural Sustainability

History of Sivrihisar which has been host for various civilizations in the history dates back to Hittite period. Sivrihisar come forward as a military city in Byzantine period, used intensive when Seljuk’s entered into Anatolia, continued its importance in Period of Principalities and Ottoman period and becomes a county of Eskişehir province in 1912. With the settlement pattern and contribution of transportation facilities, Sivrihisar has preserved its traditional texture. In present day, rapid urbanisation, technology, differentiated life styles, dense migration all threaten the conservation of conventional texture. The aim of this article is to examine the spatial structure changes of Sivrihisar in time and make proposal for the acceleration of regional economy, conservation of the conventional housing texture with conservation structural plan. Within the study, spatial characteristics of the Sivrihisar houses are discussed, and proposals are given for conservation of the area in sustainability context, to reveal the touristic potential of the settlement and to enable this potential for the contribution to the regional economic structure.

Keywords Socio cultural sustainability, Sivrihisar, traditional houses, urban conservation, conservation plan

PDF

Kaynakça

  1. Aksoy, E. “Kentsel Gelişmede Ulaşımın Etkinliği: Sivrihisar Örneği”, ESKİ yeni, Eskişehir Valiliği Aylık Şehir Kültürü Dergisi, Eskişehir. Sayı: 17, 34-43, 2010.
  2. Aktüre, S. 19. Yüzyıl Sonunda Anadolu Kenti Mekânsal Yapı Çözümlemesi, ODTÜ Mimarlık Fakültesi Basım, Ankara. 74-90,135-140,195, 220-225, 1978.
  3. ATN İmar Planlama A.Ş. Arşivi
  4. Bektaş, C. Selçuklu Kervansarayları Korunmaları, Kullanımları Üzerine Bir Öneri, Yapı-Endüstri Merkezi Yayınları, İstanbul. 15-44. 1999.
  5. Çelebi, G. ve Gültekin, A. B. “Sürdürülebilir Mimarlığın Kapsamı: Kavramsal Bir Çerçeveden Bakış”. Mimaran Dergisi, Küresel Isınma ve Mimarlık Sayısı, Konya. 12 (8-11), 2007.
  6. Çelebi, G. Gültekin, A. B. Harputlugil G. Bedir, M. ve Terci, A. Yapı Çevre İlişkileri, TMMOB Mimarlar Odası Sürekli Mesleki Gelişim Merkezi Yayınları No:2, SMGM (Sürekli Merkezi Gelişim Merkezi) Koruma Programı Eğitimi, Ankara. 2008
  7. Dikmen, Ç. B. ve Toruk, F. Arşivi
  8. Dikmen, Ç. B. “Enerji Etkin Yapı Tasarım Ölçütlerinin Örneklenmesi, SampleStudy of EnergyEfficientBuilding Design Criteria”, Gazi Üniversitesi Politeknik Dergisi, Volume: 14, No: 2, s.121-134, Ankara. 2011. http://www.politeknik.gazi.edu.tr/pdf_files/20120504110549.pdf
  9. Dikmen, Ç. B. “Sustainability of CulturalHeritage: TwomansionsProtected Through AdaptiveReuse in Yozgat”, Gazi UniversityJournal of SciencePart B: Art, Humanities, Design And Planning GU J SciPart:B 2(1):69-85, Ankara. 2014
  10. Doğru, H. XV. ve XVI. Yüzyılda Sivrihisar Nahiyesi, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara. 1997.
  11. Eskişehir Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 31.01.2003 tarih ve 2276 Sayılı Kararı
  12. Faroqhi, S. Osmanlı’da Kentler ve Kentliler Kent Mekânında Ticaret Zanaat ve Gıda Üretimi 1550-1650, Elif Kılıç, Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı Yayınları, İstanbul. 32-33, 61-75, 2000.
  13. Gültekin, N. “Geleneksel Dokuda Kullanılabilirlik Ölçütlerinin Belirlenmesi Sivrihisar Geleneksel Konut ve Dokusu Örneği”, Yaşanabilir Çevre Araştırma Dizisi-1, Gazi Üniversitesi Araştırma Fonu, Proje Kod No: 06/97-08, Ankara. 1998.
  14. Güvenç, B. İnsan ve Kültür, Remzi Kitabevi, İstanbul. s. 95-101, 2005.
  15. Hersek C. “Kral Yolu Üzerinde Bir Durak”, Ada Kentliyim, Cilt 9, Ankara, 1997.
  16. Kremers J. A. “DefiningSustainable Architecture” Architronic 4(3) 1995. http://architronic.saed.kent.edu/v4n3/v4n3.02a.html (Erişim Tarihi: 11.09.2013)
  17. Özkaya, Y. “Sivrihisar’ın 19. Yüzyıldaki Durumuna Genel Bakış (1.2.3. No’luŞer’iyye Sicillerine Göre)”, Tarihte Eskişehir Sempozyumu-1, s. 36. Eskişehir. 2001.
  18. Özşuca F. ve Tuncer O. C. Geleneksel Sivrihisar Evleri, İzmir, 1986.
  19. Porter, R.D. ThePractice of Sustainable Development, Urban Land Institute, Washington D.C. 2000.
  20. Ruacan, İ. ve Ruacan Ş. 21. Yüzyılda Sürdürülebilirliğe Geçiş Bilim ve Teknolojinin Katkısı, Dünya Bilim Akademilerinin Bildirisi, (Çeviri). 2002
  21. Sayan, Y. “Sivrihisar Evlerinden İki Örnek”. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, Sayı 11, s. 95-112, 2003.
  22. Seçilmişler, T., Akın, O. ve Koç, E. Sosyo-Kültürel Miras Sembollerinin Sürdürülebilirlik Bağlamında Geleceğe Taşınması: Akdeniz Örneği, Uluslar arası Gazi Magosa Sempozyumu, Gazi Magosa, Medi-Triology-CCC. 2007.
  23. WCED (World Commission on Environment and Development), OurCommonFuture, Oxford UniversityPress, London. 1987.