Cilt 5, Sayı 22 (Bahar II 2016)

Derleme

Türk Folklorünün Müzikal Manada Macar Müziğine Etkisi

Yayımlandı 28.04.2016

Cilt 5 Sayı 22 kapak

Öz

Hayatlarını bağımsız olarak sürdürürken çeşitli Türk boylarına komşu olan Macarlar, birlikte ve iç içe yaşadıkları Türklerden ve Türk kültüründen çok etkilenmişlerdir. Bu kültürel etkileşim daha çok dil, etnografya ve halk müziği alanlarında kendini göstermiştir.

Macarlar, Fin-Ugor kökenli oldukları halde Ugor halk müziğinden çok Türk halk müziğine yakın olmuşlardır.

Macaristan’da XIX. yüzyıldan itibaren Armin Vambery, Gyula Nemeth, Sandor Takats, Kunos İgnacz gibi Macar sosyal bilimcilerin çabalarıyla başlatılan tarih, mukayeseli dilbilim ve etnomüzikoloji çalışmaları, Türk-Macar toplumlarının geçmişine ilişkin bilinmeyen bir çok yanları gün ışığına çıkarmıştır. Özellikle Macaristan’ın gerçek halk müziğini araştırmak için doğu halk müziğine yönelen Zoltan Kodaly ile onun öğrencisi Laszlo Vikar’ın Balkan kavimlerinden derlediği ezgilerle Bela Bartok’un Anadolu’da, Adana Osmaniye yöresinden derlediği yörük türkülerinin, yapılan kıyaslama ve inceleme sonucunda çoğunun, Macar türkülerinin bir varyantı olduğu görüşünün ağırlık kazanması, iki ülke halkları arasındaki tarihi ve kültürel bağların ne kadar eski ve köklü bir gelenekten geldiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler Türkler, Macarlar, Türk-Macar Kültürel Etkileşimi, Kopuz, Kaval

Abstract

Turkey’s Influence on Hungarian Folklore Music in a Musical Sense

Hungarians in neighboring independently while maintaining their lives invarious Turkish tribes, the Turkish lived together and intert wined, and are impressed by the Turkish culture. This cultural interaction more languages, has shown itself in the field of ethnography and folk music.

Hungarians are Finno-Ugric folk music originated from Uganda even thought they have been very close to the Turkish folk music.

From the XIX. th century Hungary Armin Vambery, Gyula Nemeth, Sander Takatsu, Kunos İgnacz date initiated through the efforts of the Hungarian social scientists, such as comparative linguistics and ethnomusicology studies, Turkey-has brought unknown to many aspects of light on the history of Hungarian society. Especially to investigate the true folk music of Hungary and eastern folk music to turn Zoltan Kodaly his students Laszlo Vikar the Balkan nations of the Anatolian melodies with Bela Bartok collected, Adana, Osmaniye compiled by nomadic folk songs of the region, most as a result of the benchmarking study, a variant of Hungarian folk song where the winning weight of opinion indicates that two of the country's historical and cultural ties between the peoples of the old and comes from a along tradition.

Keywords Turks, Hungarians, Turkish-Hungarian Cultural Interaction, Kopuz, Kavala

PDF

Kaynakça

  1. Altheim, Franz. Asya’nın Avrupa’ya Öğrettiği. Çev. Emin Türk Elçin. İstanbul: May Yayınları, 1967.
  2. Bala, Mirza. “Kopuz”, İ.A. Cilt: 6, İstanbul, 2001.
  3. Barthold, V.V. Orta Asya Türk Tarihi Hakkında Dersler, Ankara: Kültür Bakanlığı-Kültür Yayınları, 1975.
  4. Bartok, Bela. Küçük Asya’dan Türk Halk Musikisi., İstanbul: Pan Yayıncılık, 1991.
  5. Bayram, Bülent. “Macar Türkoloji Araştırmalarında Çuvaş Folklorü”, Türkbilim/Türkoloji Araştırmaları Dergisi, Sayı 22, 2011.
  6. Caferoğlu, Ahmet. “Cihan Edebiyatında Türk Kopuzu”, Ankara, Ülkü, Sayı: 45, 1936.
  7. Caferoğlu, Ahmet. Türk Dili Tarihi I. İstanbul: Edebiyat Fakültesi Basımevi, 1970.
  8. Dilbaş, Gökhan. “Macar Ozanı Sebestyen Tınodı’nın (1510-1556) Eserlerinde Osmanlı Macar İlişkilerinin İzleri”, Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi, Cilt 2, Sayı 2, Aralık, 2013.
  9. Doğan, İsmail. “Macar Epik şiir geleneğinin Kökenleri”, A.Ü. DTCFD, Cilt 44, Sayı 2, 2004.
  10. Gökyay, Orhan Şaik. Dedem Korkudun Kitabı. İstanbul:MEB, 1973.
  11. Evliya Çelebi Seyahatnamesi. Seçen ve Uyarlayan: Mustafa Nihat Özön-Nijat Özön. İstanbul: Kabalcı Yayınları, 2012
  12. Kafesoğlu, İbrahim. Türk Milli Kültürü. Ankara: Türk Kültürü Araştırma Enstitüsü, 1977.
  13. Köprülü, Fuad. “Bahşi”. İ.A. Cilt 2, İstanbul: MEB, 2001.
  14. Köprülü, Fuad. Türk Edebiyatı Tarihi. İstanbul: Ötüken, 1980.
  15. Köprülü, Fuad. Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar. Ankara: A.Ü., Basımevi, 1966.
  16. Köprülü, Orhan, F. Köprülü’den Seçmeler. İstanbul: MEB, 1972.
  17. Kösemihal, Mahmut Ragıp. “Kopuza Dair”, Oluş. Cilt I, Sayı 17, Ankara, 1939.
  18. Kutay, Cemal. Tarih Sohbetleri I. İstanbul: Halk Matbaası, 1966.
  19. Ligeti, L. Bilinmeyen İç – Asya. MacarcadanÇev. Sadrettin Karatay. Cilt I, İstanbul: MEB, 1970.
  20. Öztuna, Yılmaz. Türk Tarihinden Yapraklar. İstanbul: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, 1969.
  21. Rasonyı, Laszlo. Tarihte Türklük. Ankara: MEB, 1977.
  22. Roux, Jean-Paul. Türklerin Tarihi. İstanbul: Kabalcı Yayınları, 2008.
  23. Sevim, Ali. Anadolu’nun Fethi Selçuklular Dönemi. Ankara: TTK Basımevi, 1988.
  24. Sipos, Janos. “Türk Macar Halk Müziğinin Karşılaştırmalı Araştırması”, Ankara: Macaristan Cumhuriyeti Ankara Büyükelçiliğinin Yayını, 2005.
  25. Sipos, Janos. “Macarların Türk Halkları Arasında Gerçekleştirdiği Halk Müziği Araştırmaları”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, Sayı 30, 2004.
  26. Takats, S. Macaristan Türk Aleminden Çizgiler. İstanbul: MEB, 1970.
  27. Togan, Zeki Velidi. Umumi Türk Tarihi. İstanbul:Enderun Kitabevi, 1981.
  28. Tosun, İsmail. Emre, Saral. “ Macarlar ve Tuna Hakkında Yazılan Şiirler”, Ankara: Türk Macar Dostluk Derneği Yayını, 2001.
  29. Turan, Osman. Selçuklular Tarihi ve Tüt-İslam Medeniyeti. İstanbul 1969.
  30. Ünal, Tahsin. Türkün Sosyo Ekonomik Tarihi. Ankara: Emel Yayınları, 1977.
  31. www.turku-sozleri.com/singir-singir-turku-notasi.