Ana yönlendirme menüsünü atla Ana içeriği atla Site alt kısmını atla

Şile İşlemelerindeki Kompozisyon Özellikleri

Cilt 5 Sayı 21 kapak

Öz

İnsanoğlu içinde yaşadığı çevresini güzelleştirmek için süsleme ihtiyacı duymuştur. Güzeli bulma kaygısı ise, süsleme sanatının ortaya çıkmasına ve çeşitlenmesine neden olmuştur. İşleme sanatında kullanılan süsleme teknikleri ve motiflerde bu anlayış içerisinde gelişmiş ve ilerlemiştir. Türk kültüründe işleme sanatını incelediğimizde ilk örneklerini M.Ö 3. Yüzyıla ait Altay dağlarında yaşayan Hunlara ait kurganlarda görülmektedir. Anadolu’nun farklı bölgelerinde görülen özellikle çeyiz geleneğinde karşımıza çıkmaktadır. Şile Beldesine özgün Şile Bezi üzerine uygulanan işleme örneklerinin, kompozisyon açısından incelendiğinde tasarım prensiplerinin doğru bir şekilde yerleştirilmiş olunması, bu işleme örneklerinin günümüzde de halen beğeniyle kullanılmasına neden olmaktadır. Bu bağlamda, şile bezi üzerine uygulanan işleme örnekleri tasarım prensiplerine göre incelenerek, görseller sunulacaktır.

Anahtar Kelimeler Şile İşlemeleri, Tasarım, Çeyiz Geleneği, Dikiş, Kompozisyon

Abstract

Composition Characteristics in Şile Embroideries

Human being has needed to ornament the surrounding within which he lives in order to beautify it. And worry about finding beauty caused ornamentation art to show up and to diversify. Ornamentation techniques used in embroidery art and motives has developed and advanced within this understanding. When we examine embroidery art in Turkish culture, its first examples are seen in cairns of Huns who lived in Altai Mountains in 3rd century B.C. It is seen in different regions of Anatolia especially in trousseau tradition. When embroidery examples applied to Şile cloth specific to Şile Town are examined, that design principles have been placed correctly also causes these embroidery examples to be still used with pleasure today. In this context, embroidery examples applied on Şile cloth shall be examined according to principles of design and visuals shall be presented.

Keywords Şile Embroideries, Design, trousseau tradition, Stich, Composition

PDF

Kaynakça

  1. BARIŞTA H. Örcün, “Türk İşlemelerinden Motifler” , Kız Teknik Yüksek Nakış Bölümü Laboratuar Araştırmaları No I, 1977- Ankara.
  2. BARIŞTA H. Örcün, “Cumhuriyet Dönemi Türk Halk İşlemeciliği Desen ve Terminolojisinden Örnekler” Kültür ve Turizm Bakanlığı Milli Folklor Araştırma Dairesi Yayınları: 55, Maddi Kültür Dizisi: 2, G. Ü. Basın- Yayın Yüksekokulu Basımevi, (1984a)– Ankara.
  3. BARIŞTA H. Örcün, ”Türk İşleme Sanatı Tarihi”, Gazi Üniversitesi Yayınları,(1984b)-Ankara.
  4. ŞENTÜRK Sema, “Şile Bezi Dokuması ve İşlemesi”, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü El Sanatları Eğitimi Anabilim Dalı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 1995 - Ankara
  5. TEMİR, R.Şebnem, Geçmişten Günümüze Şile ve Şile Bezi / Şile and Şile Cloth from Past to Present, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınevi, 2010-Ankara