Şile İşlemelerindeki Kompozisyon Özellikleri
Öz
İnsanoğlu içinde yaşadığı çevresini güzelleştirmek için süsleme ihtiyacı duymuştur. Güzeli bulma kaygısı ise, süsleme sanatının ortaya çıkmasına ve çeşitlenmesine neden olmuştur. İşleme sanatında kullanılan süsleme teknikleri ve motiflerde bu anlayış içerisinde gelişmiş ve ilerlemiştir. Türk kültüründe işleme sanatını incelediğimizde ilk örneklerini M.Ö 3. Yüzyıla ait Altay dağlarında yaşayan Hunlara ait kurganlarda görülmektedir. Anadolu’nun farklı bölgelerinde görülen özellikle çeyiz geleneğinde karşımıza çıkmaktadır. Şile Beldesine özgün Şile Bezi üzerine uygulanan işleme örneklerinin, kompozisyon açısından incelendiğinde tasarım prensiplerinin doğru bir şekilde yerleştirilmiş olunması, bu işleme örneklerinin günümüzde de halen beğeniyle kullanılmasına neden olmaktadır. Bu bağlamda, şile bezi üzerine uygulanan işleme örnekleri tasarım prensiplerine göre incelenerek, görseller sunulacaktır.
Anahtar Kelimeler Şile İşlemeleri, Tasarım, Çeyiz Geleneği, Dikiş, Kompozisyon
Abstract
Composition Characteristics in Şile Embroideries
Human being has needed to ornament the surrounding within which he lives in order to beautify it. And worry about finding beauty caused ornamentation art to show up and to diversify. Ornamentation techniques used in embroidery art and motives has developed and advanced within this understanding. When we examine embroidery art in Turkish culture, its first examples are seen in cairns of Huns who lived in Altai Mountains in 3rd century B.C. It is seen in different regions of Anatolia especially in trousseau tradition. When embroidery examples applied to Şile cloth specific to Şile Town are examined, that design principles have been placed correctly also causes these embroidery examples to be still used with pleasure today. In this context, embroidery examples applied on Şile cloth shall be examined according to principles of design and visuals shall be presented.
Keywords Şile Embroideries, Design, trousseau tradition, Stich, Composition