Melihat Tüzün’ün Gravürleri Üzerine Bir İnceleme

Bu araştırmada, Melihat Tüzün’ün gravürleri üzerine bir inceleme yapılmıştır. Gravür (Çukur Baskı), sanatçı tarafından hazırlanan bir plaka (metal, çinko vb.) üzerine kompozisyonun asitle aşındırmak ya da elle kazıyarak oluşturulan özgün kalıp üzerinde, çukur yerlere boya verilmesi, temizlenmesi ve nemli kağıda pres yoluyla basınç uygulanarak basılması işlemidir. Gravür baskı tekniklerinin sanatçılara, eser üretiminde sunduğu pek çok deneysel imkanlar vardır. Bu imkanlardan yararlanan sanatçılar kendi anlatım dillerine uygun üretimde bulunurlar ve tekniğin geliştirilmesine katkıda bulunurlar. Bu araştırmanın amacı, günümüz Türk Resim Sanatının ve özgün baskıresim sanatının önemli temsilcilerinden Melihat Tüzün’ün gravür teknikleri ile üretmiş olduğu eserlerin teknik ve tematik açıdan analiz edilmesidir. Ayrıca bu amaç doğrultusunda sanatçının Türk baskıresim sanatına katkılarının da değerlendirilmesi hedeflenmektedir. Bu araştırma nitel tarama modelinde ve betimsel bir araştırmadır. Araştırma kapsamında Melihat Tüzün’ün Viskozite Gravür teknikleri ile ürettiği 5 eserin tematik ve teknik açıdan plastik etkileri analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, Melihat Tüzün’ün günümüz Türk baskıresim sanatında gravür ve çinko plaka üzerine viskozite tekniğinin önemli temsilcilerinden olduğu değerlendirilmektedir. Tual üzerine akrilik çalışmalarının yanısıra viskozite tekniği ile ürettiği eserlerinde, tekniğin deneysel imkanlarını başarıyla uyguladığı görülmüştür. Doğa ve peyzaj temalı eserlerinde, insan ve doğa ilişkisinin yarattığı içsel sorgulamalarını, dışavurumcu anlatım dili ile verilmiş olduğu sonucuna varılmıştır.

This study examines the engravings of Melihat Tüzün. Engraving (intaglio printing) is a process in which an original matrix is prepared by the artist on a plate (metal, zinc, etc.) through acid etching or manual incising; ink is then applied to the recessed areas, the surface is wiped clean, and the image is printed onto damp paper under pressure. Engraving techniques offer artists numerous experimental possibilities, and artists who take advantage of them produce work in their own expressive language and contribute to the development of the technique. The aim of this research is to analyze, from both technical and thematic perspectives, the engravings of Melihat Tüzün, a significant figure in contemporary Turkish painting and original printmaking, and to evaluate her contributions to Turkish printmaking. This descriptive study employs a qualitative survey model. The thematic and technical visual qualities of five works that Melihat Tüzün produced with the viscosity engraving technique were analyzed. The findings indicate that Melihat Tüzün is a pioneering figure in contemporary Turkish printmaking and engraving and a key representative of the viscosity technique on zinc plates. The analysis showed that, alongside her acrylic works on canvas, she made effective use of the experimental potential of the viscosity technique. The study concludes that in her nature- and landscape-themed works she conveys, through an expressionist visual language, the inner inquiries that arise from the relationship between humanity and nature.