Cilt 4, Sayı 15 (Kış 2015)

Araştırma Makalesi

Pencgâh Makamı

Yayımlandı 20.01.2015

Cilt 4 Sayı 15 kapak

Öz

Türk müzik tarihinde Pencgâh makamı Pencgâh-ı asl (Asıl Pencgâh) ve Pencgâh-ı zâid (Artık Pencgâh) isimleriyle iki şekilde yer almıştır. Bugün Türk müziğinde Pencgâh makamının algılanamayan makamlarımızdan biri olduğu düşünülmektedir. Yapılan bu çalışma, Pencgâh-ı asl ve Pencgâh-ı zâid makamlarının gelecek kuşağa en doğru şekline göre aktarılıp algılanmasına kaynak olacak niteliktedir.

Anahtar Kelimeler Mevlevî Âyîn-î Şerîfî, Makam, Form, Pencgâh, Pencgâh-ı asl, Pencgâh-ı zâid, Itrî, Kantemiroğlu, Hüseyin Sadettin Arel

Abstract

Pencgah Mode

The Pencgâh mode has been know as two forms called "Pencgâh-asl" (the main Pencgâh) and "Pencgâh-ı zâid" (the remained Pencgâh) in Turkish music history. Now, the Pencgâh mode is considered to be one of the non-detected music modes in Turkish music. The study to be performed is type to be resource where the modes of "Pengâh-ı asl" (the main Pencgâh) and Pencgâh-ı zâid " (the remained Pencgâh) will be transported and perceived in the most accurate forms to next generations.

Keywords Mevlevî Âyîn-î Şerîfî, Makam, Form, Pencgâh, Pencgâh-ı asl, Pencgâh-ı zâid, Itrî, Kantemiroğlu, Hüseyin Sadettin Arel

PDF

Kaynakça

  1. AKDOĞAN, Bayram, (1996), “Fethullah Şirvânî ve Mecelletun Fi’l-Mûsîka adlı eserinin XV. Yüzyıl Türk Mûsikîsi Nazariyatındaki Yeri”, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, s. 269.
  2. AKDOĞU, Onur, "Hüseyin Sadettin Arel- Türk Mûsikîsi Nazariyatı Dersleri", Kültür Bakanlığı Yayınları /1347, s. 211.
  3. ARISOY, Mithat, (1988), “Seydî’nin El Matlâ Adlı Eseri Üzerine Bir Çalışma”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, s. 129.
  4. BARDAKÇI, Murat, (1986), “Maragalı Abdülkadir”, İstanbul, s. 171.
  5. CEVHER, M. Hakan, (1992), "Tanbûrî Cemil Bey ve Rehber-i Mûsikî", Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitiüsü, İzmir, s. 56.
  6. CEYHAN, Âdem, (1997), “Bedr-i Dilşad’ın Murâd-Nâmesi”, İstanbul, s. 730.
  7. ÇAKIR, Ahmet, (1999), “Alişâh B. Hacı Büke (?-1500)’nin Mukaddimetü’l-Usûl Adlı Eseri”, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, s. 12.
  8. DALKIRAN, Nejla, (1983), “Türkçe Zeyn-ü l Elhan”, Yayınlanmamış Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, İzmir, s. 54.
  9. DEMİR, Saadet, (1985), “Kırşehirli Edvârı”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, İzmir, s. 58.
  10. EZGİ, Suphi, (1933), "Nazari ve Ameli Türk Musikisi", c. 1, Milli Mecmua Matbaası, İstanbul, s.198.
  11. İRDEN, Sühan, (2012), "Hâmmâmizâde İsmâil Dede Efendi'nin Mevlevî Âyînlerindeki Makam ve Form Anlayışının Türk Dîn Mûsikîsine Etkileri", Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, s. 142.
  12. JUDETZ, E. Popescu, (2002), "Tanburî Küçük Artin", İstanbul, s. 28.
  13. KAMİLOĞLU, Ramazan, (2007), “Ahmedoğlu Şükrullah ve Edvâr-ı Mûsikî Adlı Eseri”, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, s. 167.
  14. KARADENİZ, Ekrem, (1983), "Türk Musikisinin Nazariye Esasları", Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, s. 130.
  15. LEVENDOĞLU YILMAZ, N. Oya. (2002), “XIII. Yüzyıldan Günümüze Kadar Varlığını Sürdüren Makâmlar ve Değişim Çizgileri”, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara, s. 229.
  16. ÖZÇİMİ, M. Sadreddin, (1989), “Hızır Bin Abdullah ve Kitâbü’l-Edvâr”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, s. 205.
  17. TEKİN, Hakkı, (1999), “Ladikli Mehmet Çelebi ve er-Risâletü’l Fethiyye’si”, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Niğde, s. 162- 194.
  18. TEZEL, Şebnem, (1996), “Tirevî Kadızâde’nin Mûsikî Edvârı ve Seydî’nin El- Matla’ı ile Karşılaştırılması”, (Yayınlanmamış Lisans Tezi), Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, İzmir, s. 35-46.
  19. TURA, Yalçın, (2001), "Kantemiroğlu Kitâbu ‘İlmi‟l-Mûsıkî ‘alâ vechi‟l-Hurûfat", İstanbul, s. 35-87-88-89.
  20. TURA, Yalçın, (2006), "Tedkîk ü Tahkîk-İnceleme ve Gerçeği Araştırma-Nâsır Abdülbâkî Dede", İstanbul, s. 44.
  21. UZ, Kâzım, (1964), "Mûsikî Istılâhatı", Ankara, s. 54.
  22. YEKTA, Rauf, (1985), "Türk Mûsikîsi", Pan Yayıncılık, İstanbul, s. 79.