Ahmed Midhat ve Dağarcık Mecmuası Üzerine Bazı Notlar

Tanzimat ile birlikte her alanda Batı etkisiyle değişimler yaşayan Osmanlı’nın edebiyat sahnesinin önemli isimlerinden Ahmed Midhat Efendi, ağırlıklı olarak edebi eserleriyle anılmıştır. Oysa Türk fikir ve felsefe hayatının da önemli isimlerinden olan Ahmed Midhat, Batı’dan gelen felsefi fikirlere de ilgi göstermiş, çeviriler ve telif eserlerle halkın anlayacağı dilde aktarmak için birçok eserin yanı sıra 1871-1872 yıllarında Dağarcık mecmuasını çıkarmıştır. Dağarcık’taki bazı makaleler nedeniyle “materyalist, pozitivist, ateist” gibi eleştirilere maruz kalan Ahmed Midhat, daha sonra Rodos’a sürgüne gönderilmiştir. Bugün Dağarcık yeniden okunduğunda Ahmed Midhat’ın materyalizmi bütünüyle benimsemediğini, bir yaklaşıma sahip olduğunu görmekle birlikte Dağarcık mecmuasının da “materyalist yazılar”la anılmasının ötesinde fikri ve felsefi bir mecmua olarak daha derin incelenmesi gerektiğini görmekteyiz.

With the Tanzimat, Ahmed Midhat Efendi who was one of the important people of literature of Osmanlı that is living some changes with the West’s effects. In the same time Ahmed Midhat was one of the important people with Turkish idea and philosopy life. He interested with philosophical ideas that coming from West and translated or wrote many texts for the Turkish people’s education. Because of some article in Dağarcık, some people accusationed Ahmed Midhat about he was a materialist and atheist. But he has ever been a materialist or atheist. In this work, we want to explain and prof that Ahmed Midhat is only stay as an Muslim. On the other hand, we want to tell some knowledge about Dağarcık and it was not a journal that about only materialism.