Ana yönlendirme menüsünü atla Ana içeriği atla Site alt kısmını atla

Kültür-Sanat İlişkisi Bağlamında Cumhuriyetin İlk Yıllarında Özgün Türk Resmi Oluşturma Çabaları

Cilt 2 Sayı 10 kapak

Öz

Osmanlı İmparatorluğunun son dönemlerinde başlayarak Cumhuriyet’in kuruluşundan sonra da devam eden Batılılaşma hareketi Doğudan Batıya göçün olağan bir sonucudur. Ancak bu süreç, kendi iç dinamikleri nedeniyle Türk tarihindeki diğer kültürleşme süreçlerinden farklı özellikler göstermektedir. Bunlardan ilki, coğrafyaların uzaklığı nedeniyle Anadolu halkının Batı kültürü ile Avrupalılar aracılığıyla değil de Batı kültürünü benimsemiş olan Türkler aracılığıyla karşılaşmış olmasıdır. Bu nedenle Batılı kültür formları halk kitleleri tarafından benimsenmekte zorlanmış ve uzun süre dayatma olarak algılanmıştır. İkincisi ise Modernleşme programı çerçevesinde Batı’ya gönderilen sanat öğrencilerinin Avrupa’da karşılaştıkları sosyo-kültürel ortamdır. Batı sanatını öğrenerek Modern Türkiye’nin yükselen değerlerini yansıtacak özgün bir sanat dili oluşturmaları beklenen gençler 20. yüzyılın ilk çeyreğinde Avrupa’da kapitalizm ve I. Dünya savaşının toplumsal yapıda meydana getirdiği kaosun sanatı ile karşılaşmışlardır.

1930’lu yıllarda Devlet- Sanat- Sanatçı ilişkileri ve “Milli Sanat” konularındaki tartışmaların ardından kübist, inşacı ve dışavurumcu anlayışta resimler yapan “Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği” ile “D Grubu” üyesi bazı sanatçılar bunalımın ifadesi olan modern sanat formları ile Türk İnkılabı’nın anlatılamayacağı yönünde eleştiriler almışlardır. Bu yıllarda düzenlenen İnkılap Sergileri, Devlet Resim Heykel Sergileri ve Yurt gezileri gibi etkinlikler sanatçıların milli ve mahalli konulara yönelmesine neden olmuş; Batı sanatının ilkeleri ile Türk İslam sanatını sentezleyerek özgün üslup arayışlarına yönelmişlerdir. Batılılaşma politikaları çerçevesinde Çağdaş Türk Sanatı oluşturma yolundaki uğraşlar 1950’li yıllara kadar devam etmiştir.

Anahtar Kelimeler Kültür, Sanat, Modernleşme, Milli Sanat, Çağdaş Türk Resmi

Abstract

In the Context of the Relationship Between Culture and Art; the Efforts of the Unique Turkish Painting in Early Years of the Republic

Westernization movement, started in the last period of the Ottoman Empire and continued after the establishment of the Tukish Republic, is a normal result of migration from east to west. However, this process has different characteristics than the other processes of acculturation in Turkish history, because of the internal dynamics. The first one is, Anatolian people encountered with western culture by the Turks who embraced Western culture, not by Europians due to the distance of geographical distance. Therefore the Western cultural forms just barely adopted by the public, and perceived as an imposition for a long time. The second one is the socio-cultural environment in Europe encountered the art students which sent to the west within the framework of the modernization program. In 1930's following the discussion at the issues of the relationship between State-Art-Artist and National Art some artists who are the members of " Association of Independent Painters and Sculptors" and "D Group" who paint in understanding of cubist, constructivistic or expresionistic, have been criticized in order to narrate the Turkish Revolution by the modern art forms which were the expression of depression. The events such as the Exibition of Revolution, The State Exibition of Painting and Sculpture, and the countryside excursions of artists, organised these years, have been directed the artists towards the national and local subjects; have tended to searches for unique style by synthesizing Turkish-Islamic Art with the principles of Western Art. Within the Western,zat,on Policies, the building efforts of the Contemporary Turkish Art have continued by the 1950's.

Keywords Culture, Art, Modernization, National Art, Unique Turkish Painting

PDF

Kaynakça

  1. Antmen Ahu, 20. Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar, İstanbul, Sel Yayıncılık, 2009
  2. Artun, Deniz, Paris’ten Modernlik Tercümeleri, İstanbul, İletişim Yayınları, 2007
  3. Ayvazoğlu Beşir, Malik Aksel Evimizin Ressamı, İstanbul, Kapı Yayınları, 2011
  4. Cezar Mustafa, Sanatta Batı’ya Açılış ve Osman Hamdi, İstanbul, Erol Kerim Aksoy Kültür, Eğitim, Spor ve Sağlık Vakfı Yayınları, 1995, cilt:1-2
  5. Çoker Adnan, Zeki Kocamemi Resim Sergisi Kataloğu içinde Nurullah Berk, Zeki Kocamemi’nin Sanatı, İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Yayını, 1979
  6. Erinç M. Sıtkı, Kültür Sanat Sanat Kültür, Ankara, Ütopya Yayınevi, 2004
  7. Eroğlu Özkan, Hans Hofmann Üzerine, http://www.ozkaneroglu.com/goster.asp?kat=yazilar&baslik=34, 14.02.2013 / 22:30
  8. Dilmaç Oğuz, “1910-1930 Yılları Arasında Avrupa’da Eğitim Alan Sanatçılarımızın Aldıkları Resim Eğitimlerinin Eserlerine Etkisi” Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat ve Tasarım Dergisi, s:7, Haziran 2011
  9. Fischer Ernst, Sanatın Gerekliliği, Ankara V Yayınları, 1993
  10. Giray Kıymet, Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği, İstanbul, Akbank Kültür ve Sanat Kitapları, 1997
  11. Genç Mehmet Ali, “D Grubu Ressamlarının Türk Resim Sanatının Gelişimine Olan Katkıları” İdil Sanat ve Dil Dergisi, Sayı:5.