ARCHAEOMETRIC INVESTIGATION OF MIDDLE BRONZE AGE CERAMICS FROM THE MIDDLE EUPHRATES REGION

Archaeometric analyses of ceramics yield critical insights into ancient societies, elucidating production technologies, raw material sourcing, and firing conditions. The proliferation of such studies allows for both the internal characterization of assemblages and comparative analyses with contemporary finds. This study presents a comprehensive archaeometric characterization of Middle Bronze Age comb-decorated and grooved-rim ceramics from Tilbaşar Mound (Gaziantep). To determine raw material composition and production technologies, the samples were analyzed using X-Ray Diffraction (XRD), optical microscopy (thin section), and Scanning Electron Microscopy coupled with Energy Dispersive X-ray Spectroscopy (SEM/EDX). Results indicate that the ceramics were produced using calcareous clay sources. When evaluated alongside the region's geological formation, the data suggest a local provenance for the production. Mineralogical phases identified via XRD indicate a firing temperature range of 700–950°C. Petrographic analysis reveals that the ceramic paste contains inclusions derived from basalt, siltstone, sandstone, and marl. Furthermore, SEM imaging demonstrates a generally low degree of vitrification, with only initial vitrification stages observed in select samples. \nKeywords: Tilbaşar Mound, Middle Bronze Age, ceramic archaeometry, characterization\n

Seramik buluntular için yapılan arkeometrik incelemeler seramiklerin ait olduğu toplumlar hakkında yol gösterici bilgiler sağlamaktadır. Özellikle hammadde içerikleri ve pişirim şartları gibi üretim teknolojisine ışık tutan bilgilere analitik analiz teknikleri ile ulaşmak mümkündür. Son dönemde sayıca artmaya başlayan seramik arkeometrisi çalışmaları sayesinde buluntuların hem kendi içlerinde hem de diğer çağdaş seramiklerle karşılaştırmalı olarak ele alınması mümkün olmaktadır. Seramik örneklerin mineralojik ihtivaları ve kimyasal kompozisyonları hammadde hakkında bilgi verirken ayrıca provenans çalışmalarına da katkı sunmaktadır. Bu bilgiler ışığında, mevcut çalışmada Tilbaşar Höyük (Gaziantep) Orta Tunç Çağı tarak bezemeli ağzı yivli seramik buluntuları için kapsamlı bir arkeometrik karakterizasyon gerçekleştirilmiştir. Seramiklerin hammadde içerikleri ve üretim teknolojilerini ortaya çıkarabilmek amacıyla ileri analiz tekniklerinden faydalanılmıştır. Çalışmada XRD (X-ışını difraksiyon), ince kesit (optik mikroskop) ve SEM/EDX (taramalı elektron mikroskobu/enerji saçınımlı X-ışını spektroskopisi) verileri üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Bu teknikler seramik buluntular için kullanılan başlıca metotlardan bazılarıdır. Elde edilen arkeometrik veriler örnek grubunun kalkerli kil içeren hammadde kaynaklarından üretildiğine işaret etmektedir. Bölgenin jeolojik formasyonuna bakıldığında, incelenen seramiklerin yerel üretim olma olasılığının yüksek olduğu düşünülebilir. Seramiklerin bünyesinde tanımlanan mineral ve faz içerikleri örnek seti için pişirim sıcaklık aralığının 700-950oC olduğunu göstermiştir. Petrografik analiz sonuçları seramiklerdeki minerallerin bazalt, silt taşı, kum taşı ve marn kökenli olduğuna işaret etmiştir. Seramiklerin SEM görüntülerinde genel olarak zayıf vitrifikasyon saptanırken, bazı numunelerde kısmi olarak bölgesel vitrifikasyon davranışı olduğu gözlemlenmiştir.\nAnahtar Kelimeler: Tilbaşar Höyük, Orta Tunç Çağı, seramik arkeometrisi, karakterizasyon\n