Ana yönlendirme menüsünü atla Ana içeriği atla Site alt kısmını atla

Türk Resim Sanatında Yeni Bir Üslup: Çizgisellik

Cilt 14 Sayı 119 kapak

Öz

Bu makale, çizgi unsurunun resim sanatındaki tarihsel kökenlerinden başlayarak günümüz Türk sanatında nasıl özgün bir üslup haline geldiğini ele almaktadır. Mağara dönemi resimlerinden itibaren çizgi, görsel anlatımın temel öğesi olarak sanat tarihinde yer edinmiş; zamanla biçimsel bir araç olmanın ötesine geçerek düşünsel bir ifade biçimine dönüşmüştür. Sanatçının üretim biçimi, yaşadığı dönemin düşünce yapısı, ideolojik ortamı ve kişisel özellikleriyle şekillenirken; çizgi bu üretimin belirleyici bir parçası haline gelmiştir. Günümüz Türk sanatında çizgisel unsurları ön planda tutan sanatçılar arasında Devrim Erbil, Ayhan Çetin, Şinasi İşler, Reyhan Uludağ ve Nevres Akın gibi isimler öne çıkmaktadır. Bu sanatçıların ortak yönü, çizgiyi resmin ana öğesi olarak kullanmaları ve bu sayede kendilerine özgü bir görsel üslup oluşturmalarıdır. Aynı zamanda bu sanatçıların akademik kimlikleri, seçtikleri çizgisel üslubu gelecek nesillere aktarmaları açısından ayrı bir önem taşımaktadır. Eğitimci olarak görev yapmaları, çizginin sanatsal bir dil olarak sürekliliğini sağlamada etkili bir rol üstlenmelerini mümkün kılmaktadır. Makale, çizgiselliğin günümüz Türk sanatında yeni bir üslup olarak benimsendiğini savunmakta ve bu yaklaşımı sürdüren sanatçıların ileride sanat tarihi içinde kalıcı bir yer edineceğini öngörmektedir.

Anahtar Kelimeler Çizgisellik, Üslup, Türk Sanatı

Abstract

A New Style in Turkish Painting: Linearity

This article examines how the element of line, beginning with its historical origins in painting, has evolved into an original style within contemporary Turkish art. Since the cave paintings, line has occupied a fundamental position in art history as a primary means of visual expression; over time, it has transcended its role as a mere formal tool and transformed into a mode of intellectual expression. The artist’s mode of production is shaped by the intellectual framework, ideological environment, and personal characteristics of the era in which they live, and line has become a decisive component of this creative process. Among the artists who foreground linear elements in contemporary Turkish art are Devrim Erbil, Ayhan Çetin, Şinasi İşler, Reyhan Uludağ, and Nevres Akın. What unites these artists is their use of line as the central element of painting, through which they establish a distinctive visual style. Equally significant is the academic identity of these artists, which enables them to transmit their chosen linear style to future generations. Their role as educators allows them to play an effective part in ensuring the continuity of line as a visual language. The article argues that linearity has been adopted as a new stylistic approach in contemporary Turkish art and foresees that the artists who sustain this approach will secure a lasting position within art history.

Keywords Linearity, Style, Turkish Art

PDF

Kaynakça

  1. Abacı, O. (2007). Temel sanat eğitimi. Morpa Kültür Yayınları.
  2. Akbulut, D. (2011). Devrim Erbil resmin şairi. İstanbul: Etik Yayınları.
  3. Becer, E. (1995). İletişim ve grafik tasarım. Ankara: Dost Kitabevi.
  4. Bigalı, Ş. (1976). Resim Sanatı. İstanbul: Yaylacık Matbaası.
  5. Freud, S. (1979). Sanat ve sanatçılar üzerine (Çev.: Kamuran Şipal). İstanbul: Bozak Yayınları.
  6. Güngör, Ş. (2005). Görsel kompozisyonun bir ögesi olarak çizgi. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, (15), 85-100.
  7. İslimyeli, N. (1977). Türk resim sanatında desenler. Ankara: Ankara Sanat Yayınları.
  8. Kırışoğlu, O. ve Stokrocki, M. (1997). Birleştirilmiş Sanat Eğitimi Yöntemleri. Yök/Dünya Bankası Milli Eğitimi Geliştirme Projesi, Hizmet Öncesi Öğretmen Eğitimi, Ankara.
  9. Nonhoff, N. (2005). Mini sanat dizisi: Cezanne (Çev.: Sema Bulutsuz). İstanbul: Literatür Yayıncılık.
  10. Thompson, J. (2014). Modern resim nasıl okunur (Çev.: Firdevs Candil Çulcu). İstanbul: Hayalperest.
  11. URL-1. https://www.ntv.com.tr/sanat/turk-ressam-louvredan-altin-madalyayla-dondu,VHyDFE2YEUiPf_LmrO-T4wErişim: 19.01.2025.
  12. Weer, E. (1997). İletişim grafik tsortleei. Ankara: Dost Kitabevi.
  13. Wilson, M. (2015). Çağdaş sanat nasıl okunur (Çev.: Firdevs Candil Erdoğan). İstanbul: Hayalperest.
  14. Yılmaz, E. (1986). Hareket. Yeni Ankara Sanat Dergisi, (1–2).
  15. Yönsel, M. (2024). Üslup oluşumunda sanatçı davranışlarını etkileyen durumlar. Social Sciences Studies Journal, 5(44), 5048-5063.