Stanisław Ignacy Witkiewicz’ın Felsefi Anlayışı Temelinde Varlık ve Sanatsal Yapıt Arasındaki İlişki

20.yüzyıl Polonya edebiyatının seçkin temsilcilerinden biri olarak kabul edilen Stanisław Ignacy Witkiewicz 24 Şubat 1885-18 Eylül 1939 tarihleri arasında yaşamıştır. Witkiewicz’in üslubundaki özgünlük edebiyat tarihçileri ve eleştirmenler üzerinde ilgi uyandırmaya devam etmektedir. Witkiewicz, sanatsal bir yapıtın bireye varoluşun gizemini duyumsatarak kendini gerçekleştirme olanağı vermesi gerektiği düşüncesini savunmuştur. Sanatsal yapıtların özünü ve anlamını tanımlamak amacıyla ortaya atmış olduğu kuramını “Arı biçim kuramı” olarak adlandırmıştır. “Arı biçim kuramı” doğrultusunda oluşturulan yapıtlara her birey özgün bir anlam kazandırabilecektir. Yapıtlarında öz benliğini, hayal gücünü ve yaratıcı düşünme yeteneğini yitirmiş olmanın bireye getirdiği yabancılaşma duygusuna ve bunun sonucunda ortaya çıkan makineleşmiş insan topluluklarına dikkat çekmiştir. Witkiewicz, Avrupa kültürlerinin olumsuz etkisi ve ulusun kendi öz değerlerine yeterince sahip çıkamaması sonucunda Polonya’yı bekleyen kültürel yozlaşma sürecinin olası sonuçlarını gün ışığına çıkarmak istemiştir.

Anahtar sözcükler Polonya, , yabancılaşma, arı biçim, Witkacy, zakopone stili

Stanisław Ignacy Witkiewicz who is acknowledged as one of the outstanding representative of Polish literature in the 20th century lived between the dates 24 February 1885 – 18 September 1939. The originality of his style continues to arouse interest on literary historians and critics. Witkiewicz advocated the idea that an artwork should give the person the opportunity for self-realization making him feel of the mystery of existence. The theory which was created by him in order to understand the essence and meaning of the artwork is named the theory of “Pure form”. The artworks created by the theory of pure form are given original meaning by each person. By his works he drew attention to the sense of alienation which comes to a person due to the loss personal reality, power of imagination and creative thinking and to the mechanized human communities which have been formed as a result of this situation. He tried to enlighten the possible outcomes of the cultural degeneration which has waited for Poland as a result of negative impact of European culture and ignore of the self values.