Sanatın Katılımcı ve İlişkisel Yönü: Ekolojik Sanat Pratikleri
Öz
Sanat doğa ilişkisine sanatın erken dönemlerinden itibaren rastlanmaktadır. Doğa sanatçıların belli bir dönem vazgeçemediği bir konu olmuştur ve sanatçılar uzun dönem doğayı mimetik pratikler dahilinde ifade etmeye çalışmışlardır. Modern dönemle birlikte doğa sonrasında ruhsal yanımızı çoşturan bir ifade biçimi, salt anlık izlenimleri gösteren bir süreçler dizisi ya da bölünüp, parçalanan soyuta indirgenen çeşitli anlatılar olarak sanatın tarihinde yerini almıştır. Doğanın sanata konu ve imge olması modern sonrası dönem olan post modern dönemde değişimlere uğrayarak ekolojik anlatılı işlere yönünü çevirmiştir. Doğanın kendisi sanat malzemesi haline gelmiş, doğanın tahribini engelleyecek, doğadan kaybedileni geri vermeyi amaçlayan eylemsel nitelikte sanat pratiklerinin önü açılmıştır. Bu pratiklerin devamında da izleyiciyle diyalog kuran, katılımcı yönü güçlü, ilişkisel bir hal alan ekolojik sanat pratikleri de doğayla insan arasında bir bağ kurmayı amaçlamıştır. Bu çalışmanın amacı 1960’lardan itibaren günümüze doğayı ekolojik yönden irdeleyen ve tartışmaya açan sanat pratiklerini göstererek, bu sanat pratiklerinin katılımcı ve ilişkisel yönünü açıklayıp, tartışarak ekolojik odaklı çalışmaların gideceği noktaları bulmaya çalışmaktır.
Anahtar Kelimeler ekoloji, sanat, doğa, çevre, sanat pratikleri
Abstract
Participant and Relational Aspects of Art: Ecological Art Practices
The relationship between art and nature has been encountered since the early periods of art. Nature has been a subject that artists could not give up for a certain period of time, and they tried to express nature within mimetic practices. After nature, it has taken its place in the history of art as a form of expression that enhances our spiritual side, as a series of processes that show only instant impressions, or as various narratives that are divided and reduced to the abstract. Nature being the subject and image of art has undergone changes in the post-modern period, which is the post-modern period, and turned towards works with ecological narratives. Nature itself has become an art material, and the way has been opened for actionable art practices that aim to prevent the destruction of nature and give back what has been lost from nature. As a continuation of these practices, ecological art practices that establish a dialogue with the audience and become relational aim to establish a bond between nature and humans. The aim of this study is to show art practices that examine and discuss nature ecologically from the 1960s to the present day, and to try to find the destinations of such works.
Keywords ecology, art, nature, environment, art practices
Kaynakça
- Bağlantı 1: https://www.iksv.org/i/content/226_1_kultur-sanatta-katilimci-yaklasimlar-2017.pdf
- Bağlantı 2: https://kdoutsiderart.com/2019/07/24/artificial-hells-a-summary-of-claire-bishop/
- Brown, Andrew. Güncel Sanat ve Ekoloji, Çev. Emre Gözgü, Yiğit Adam, Akbank Sanat ve Kültür Dizisi, 2014.
- Bourriaud, Nicolas. İlişkisel Estetik, Bağlam Yayıncılık, 2018.
- Castro, Jan Garden. A Matter of Passion: A Conversation with Christo and Jeanne-Claude, 2004. https://sculpturemagazine.art/a-matter-of-passion-a-conversation-with-christo-and-jeanne-claude/. Erişim Tarihi: 04.06.2024.
- Dempsey, Amy. Destination Art, Thames & Hudson, 2011.
- Dilmaç, Sehran. “İlişkisel Estetik Bağlamında Kamusal Alanda Sanat”. idil, 62 (Ekim): s. 1253-1261, 2019. doi: 10.7816/idil-08-62-01.
- Ergül, A. M. (2018). “Bir Sanatçının Yaşayan Heykeli Ölmeye Başlarsa Ne Yapar?” Sanatatax, http://sanatatak.com/search/David-Nash Erişim Tarihi: 22.07.2024.
- Erzen, Jale Necdet. Sosyal Heykel Olarak Kent, 2014. https://corpusdergi.com/2024/sosyal-heykel-olarak-kent/, Erişim Tarihi: 04.06.2024.
- Kozlu, Düriye. Sanatta Bir Dönüşüm Alanı: Doğa, Dorlion Yayınları, 2018.
- Magdoff, Fred, Williams, Chris. Ekolojik Bir Toplum Yaratmak, Çev. Meral Üst, Efil Yayınevi, 2021.
- Matilsky, Barbara. Fragile ecologies: Contemporary artists interpretations and solutions, Rizzoli, 1992.
- Stallings, Stephanie and Bronwyn, Mauldin. Public Engagement in the Arts: A Review of Recent Literature. Los Angeles County Arts Commission, Ağustos 2016. www.lacountyarts.org/pubfiles/LACAC_PubEngLitRev.pdf.
- Yardımcı, Sanem. İnsan-Doğa İlişkisi Ekseninde Derin Ekoloji ve Toplumsal Ekoloji, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2006.
- Wallis, Brian Land and Environmental Art, Jeffrey Kastner (Ed.), Phadion Press, 2005.
- Yılmaz, Mehmet, Sanatın günceli güncelin sanatı, Ütopya Yayınları, 2022.