Cilt 14, Sayı 117 (Mart 2025)

Araştırma Makalesi

Günümüz Gagauz Yeri Özerk Bölgesi İçerisinde Resim Alanında Gelişen Sanat Anlayışı

Yayımlandı 28.03.2025

Cilt 14 Sayı 117 kapak

Öz

Sanat anlayışları, çeşitli milletlerde, ihtiyaçlara bağlı olarak farklı dönemlerde ya özgün bir biçimde ya da geleneklerin temelleri üzerine inşa edilerek şekillenmiştir. Gagauz Yeri’nde ortaya çıkan sanat anlayışı, milli folklor ile Sovyet Cumhuriyetlerinde o dönemde sanat okullarında verilen klasik sanat eğitimi temelleri üzerine sentezlenmiştir. Milli sanatı, tarih boyunca çeşitli halklar ile olan ilişkilerin de etkilediği kültürel kimliğin; Gagauz Türklerine özgü türkü, masal, fıkra, efsane gibi sözlü folklor öğelerinin ve yetişmekte olan yazarların, yine Gagauz kültürü bağlamında ortaya koydukları özgün eserleri şekillendirmiştir. Bu araştırmanın amacı, Gagauz sanatının ortaya çıkış sürecine ışık tutmak ve 1950’ler sonrasında Gagauz milli sanat anlayışına yön veren bazı Gagauz sanatçıların eserlerinin milli kimlik bağlamında incelenmesidir. Gagauz sanatçılarının eserlerinin milli kimlik bilincinin korunması ve kültürel değerlerin aktarılması açısından önemli olduğu bu çalışmanın sonuçları arasındadır.

Anahtar Kelimeler Gagauz Ressamlar, kültür, resim, sanat

Abstract

Developing Understanding of Art in the Field of Painting in the Autonomous Region of Gagauzia Today

Conceptions of art have been shaped in various nations in different periods depending on the needs, either in an original way or by building on the foundations of traditions. The understanding of art that emerged in Gagauzia was synthesized on the basis of national folklore and classical art education given in art schools in the Soviet Republics at that time. The national art has been shaped by the cultural identity influenced by the relations with various peoples throughout history; the elements of oral folklore such as folk songs, tales, jokes, legends specific to Gagauz Turks and the original works of emerging writers in the context of Gagauz culture. The aim of this research is to shed light on the emergence process of Gagauz art and to analyze the works of some Gagauz artists who shaped the Gagauz national understanding of art after the 1950s in the context of national identity. Among the results of this study is that the works of Gagauz artists are important in terms of preserving the national identity consciousness and transferring cultural values.

Keywords Gagauz Painters, Culture, Painting, Art

PDF

Kaynakça

  1. ARAT, Ender. Moldova-Gagauziya Anıları Büyükelçi Ender Arat. (Birinci Baskı). İstanbul: Tarihçi Kitabevi. 2021.
  2. ARGUNŞAH, Mustafa., Argunşah, Hülya. Gagauz Yazıları, Türk Ocakları Kayseri Şubesi Yayınları, Kayseri. 2007.
  3. AYOGLU, Dmitriy. Dmitriy Ayoglu, CIRCLE Foundation For The Arts, (Şubat 2022) 07 Nisan 2022. https://circle-arts.com/dimitri-ayoglu/
  4. BULGAR, Stepan. Piotr FAZLI: Boyama / Pictura / Jivopis / Painting, Gagauziya Bakannık Komiteti, Kişinev. 2014.
  5. DULOGLO, Födor., PAPTSOVA, Alla. Gagauzskaya Tematika v Tvorçestve Gagauzskih Hudojnikov. Obrazı Rodinı: Soderjanie, Formirovanie, Aktualizatsiya. Materialı V. Mejdunarodnoy Narodnoy Konferentsii, İzdatelstvo MHPİ, Moskova, 2021. s. 683-689, 2021. Gagauziya Bakannık Komiteti Kultura Hem Turizma Genel Bakannıı. Gagauz Renkleri / Gagauzskaya Palitra. Gagauziya Bakannık Komiteti. Komrat; Kişinev/Moldova. 2018.
  6. HİTSYUK, Elena. Lüdi, kotorıe proclavili moy rayon. www.raionceadir.md, (5 Haziran 2020) 15 Eylül 2020. https://www.raionceadir.md/ru/novosti/obshchestvo/item/2207-konkursnoe-esse-lyudi-kotorye-proslavili-nash-rajon-posvyashchennoe-duloglo-fedoru-petrovichu
  7. KARAÇOBAN, Atanas. Dmitriy Karaçoban’ın Gagauz Türklerinin Güzel Sanatlarına Katkısı. Prof. Dr. Alaybey Karoğlu Sanatta Otuzuncu Yıl Sempozyumunda sunuldu. Ankara. 7 Kasım 2014.
  8. Geçmişin rüzgarları, (11 Mayıs 2013) 15 Eylül 2020. https://www.facebook.com/photo?fbid=10151572546883050&set=a.10150198460613050
  9. KOJUHAR, Ekaterina. Gagauz Adamlık. Kak Moldova Stala Obşim Domom Dlya Raznıh Narodov. Çast Vtoraya, NewsMaker, (30 Temmuz 2018) 15 Eylül 2020. https://newsmaker.md/rus/novosti/gagauz-adamlyk-kak-moldova-stala-obshchim-domom-dlya-raznyh-narodov-chast-vtoraya-38495/
  10. MLEÇKOVA, Nadejda. V Komrate otkrılas vıstavka rabot, posviaşönnaya 85-letiyu gagauzskogo poeta Dmitriya Karaçoban, Nokta, (16 Mayıs 2018) 27 Mayıs 2018. https://nokta.md/v-komrate-otkrylas-vystavka-rabot-po/
  11. RATKOGLO, Elena. Gagauzı, kakimi ih nikto ne videl. Kak v Beşalme poyavilsia pervıy v mire muzey gagauzskoy istorii. NewsMaker. (19 Temmuz 2019). 15 Eylül 2020. https://newsmaker.md/rus/novosti/gagauzy-kakimi-ih-nikto-ne-videl-kak-v-beshalme-poyavilsya-pervyy-v-mire-muzey-gag-45074/
  12. SAVASTİN, Sergey. Gagauz Resimcisi Dmitriy Savastin, “Skifia” Yayın evi, St. Petersburg /Rusya. 2018
  13. TOMA, Ludmila. Hudojniki Gagauzii. Mir Gagauzov, Gagauzı v Mire: Tom 2. Î.S. F.E.-P. “Tipogfia Centrală” Komrat; Kişinev/Moldova. s.760-768. 2012
  14. Vıstavka Gagauzskih hudojnikov otkrıvaetsia segodnia v Pskovskom muzee-zapovednike. Pskovskaya Lenta Novostey. (16 Haziran 2016) 16 Nisan 2021. https://m.pln24.ru/culture/244558.html?PageSpeed=noscript