Cilt 14, Sayı 117 (Mart 2025)

Araştırma Makalesi

Orta Çağ Avrupa Resim Sanatında “Yılan Olan Değnek Mucizesi” Sahneleri

Yayımlandı 28.03.2025

  • Mürüvet Harman Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi image/svg+xml
  • İrem Nur Öztürk
Cilt 14 Sayı 117 kapak

Öz

Kutsal kitap içerisinde yılan ile ilgili farklı anlatılar mevcuttur. Yılan başta şeytanın kendisi veya şeytana yardım eden bir varlık olarak doğrudan kötülük ile ilişkilendirilmiştir. Bununla birlikte kimi peygamberlerin mucizeleri arasında yer alarak olumlu bir özelliğe de sahip olmuştur. Bunlardan biri de Musa ve Harun peygamberlerin Firavun karşısında sergiledikleri yılana dönüşen asa mucizesidir. Eski Ahit’in Çıkış bölümündeki bu öykü Avrupa resim sanatında oldukça fazla tasvir edilmiştir. Ancak özellikle Orta Çağ’da kaleme alınmış İncil, Agada veya kroniklerde söz konusu öykünün daha fazla ve genellikle metne uygun bir biçimde betimlendiği görülmektedir. Bu çalışma Orta Çağ Avrupa resim sanatında karşımıza çıkan konu ile ilgili resimlere odaklanmaktadır. Çalışma kapsamında sahnelerin hangi yazma eserlerde bulundukları, betimleniş biçimleri ve üretilme nedenleri irdelenmektedir.

Anahtar Kelimeler Yılan, asa, Harun ve Musa peygamberler, Orta Çağ, resim

Abstract

The Miracle of the Stick That Became a Snake” Scenes in Medieval European Painting

There are different narratives about snakes in the Bible. The snake has been directly associated with evil, primarily as the devil himself or as an entity that helps the devil. However, it has also had a positive feature by being among the miracles of some prophets. One of these is the miracle of the staff that turned into a snake that the prophets Moses and Aaron performed before the Pharaoh. This story in the Exodus section of the Old Testament has been depicted quite a lot in European painting. However, it is seen that the story in question is depicted more and generally in a way that is appropriate to the text, especially in the Bible, Agade or chronicles written in the Middle Ages. This study focuses on the paintings related to the subject that we encounter in the European painting of the Middle Ages. Within the scope of the study, the manuscripts in which the scenes are found, the ways they are depicted and the reasons for their production are analyzed.

Keywords Snake, staff, Aaron and Moses prophets, Middle Ages, painting

PDF

Kaynakça

  1. Amzallag, Nissim. “The Serpent as a Symbol of Primeval Yahwism”. Semitica 58 (2016): 207- 236.
  2. Awabdy, Mark A. “Snake Iconography, Mythology, and the Meaning of the Bronze Snake Image in Numbers 21:4–9 and 2 Kings 18:4”. The Asbury Journal 77/2 (2022): 217-244.
  3. Başaran, İsmail. “Yahudilikte Sözlü Geleneğin Bir Parçası Olarak Agada’nın Bir Değerlendirmesi”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22 (2020): 373-388.
  4. Besalel, Yusuf. “Agada”. Yahudilik Ansiklopedisi, Cilt 1, s. 38-39. İstanbul: Gözlem Gazetecilik Basım ve Yayın, 2001/1.
  5. Besalel, Yusuf. “Pesah”, Yahudilik Ansiklopedisi, Cilt 2, s. 498-501. İstanbul: Gözlem Gazetecilik Basım ve Yayın, 2001/2.
  6. Black, Krysta L. “Bible Illustration in Tenth-Century Iberia: Reconsidering The Role Of Al-Andalus in The León Bible Of 960”. Ars Orientalis 42 (2012): 165-175
  7. Brosh,N. ve Milstein, R. Biblical Stories in Islamic Painting. Tel Aviv: Israil Museum, 1991.
  8. Chianello, Maria K. (2012). From Oppression to Redemption: A Reexamination of IlluminatedSephardic Haggadot in Thirteenthand Fourteenth-Century Spain. University of Oregon, Oregon.
  9. Gurevitch, Danielle. “Symbolism and Fantasy of the Biblical Leviathan: From Monster of the Abyss to Redeemer of the Prophets”. JISMOR 10 (2014): 50-68.
  10. Halperin, Dalia-Ruth. “Clockwise–Counterclockwise: Calligraphic Frames in Sephardic Hebrew Bibles and Their Roots in Mediterranean Culture”. Manuscript Studies 4/2 (2019): 231-269.
  11. Harrıs, Julıe A. “Polemıcal Images In The Golden Haggadah (Brıtısh Lıbrary, Add. Ms 27210)”. Medieval Encounters 8/2-3 (2002): 105-122.
  12. Hirsch, Emil G.; Schulim Ochser. “Nehushtan”, The Jewish Encyclopedia: A Descriptive Record of the History, Religion, Literature, and Customs of the Jewish People from the Earliest Times to the Present Day, Vol. 9, s. 212-213. New York: Fun&Wagnalls. (1906).
  13. Kur’an-ı Kerîm ve Meâli. haz. Abdülbâki Gölpınarlı. İstanbul: Elif Kitapevi, 2005.
  14. Kutsal Kitap Eski ve Yeni Antlaşma (Tevrat, Zebur, İncil). İstanbul: Kitabı Mukaddes Şirketi, 2001.
  15. Lachs, Samuel Tobias. “Serpent Folklore in Rabbinic Literature”. Jewish Social Studies 27/3 (1965): 168-184.
  16. Marianne D.; Muñoz-Basols J. “The Sarajevo Haggadah: A Cultural Metaphor for Diaspora Studies”. Defining and Re-Defining Diaspora: From Theory to Reality, ed. Marianne David and Javier Muñoz-Basols, (2011). 251-270. Oxfordshire: Inter-Disciplinary.net
  17. P.R. Sylenthini; S.R. Pholtan Rajeev. “Snakes (Serpents) in the Holy Bible”. IOSR Journal of Environmental Science, Toxicology and Food Technology (IOSR-JESTFT) 14/5 (2020): 49-55.
  18. Sümer, Necati. “Dinsel ve Mitolojik Bir Sembol Olarak Yılan”. The Journal of Academic Social Science Studies 43 (2016): 275-288.
  19. Şanal, Enes. “Arapça Konuşan Hıristiyanlar: Mozaraplar’ın Endülüs Bilim Hayatına Katkıları (X. Asır)”. Tarih İncelemeleri Dergisi XXXVIII (2) (2023): 719-750.
  20. The Morgan Library and Museum. 20 Ekim 2024 tarihinde https://www.themorgan.org/collection/crusader-bible/15 adresinden erişildi.
  21. Tükel, Uşun ve Yüzgüller Arsal, Serap. Sözden İmgeye Batı Sanatında İkonografi. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2014.
  22. Walker, Rose. “Artistic Dialogue Between León and Castile in the10th Century”. Journal of the British Archaeological Association 170 (1) (2017): 1-29.
  23. Vishnitzer, Rachel. “Illuminated Haggadahs”. The Jewish Quarterly Review 1922, 13 (2), (1922): 193-218.