Cilt 12, Sayı 109 (Ekim 2023)

Araştırma Makalesi

Political and Social Reflections on Ottoman Painting in the Second Constitutional Monarchy Period

Yayımlandı 20.10.2023

Cilt 12 Sayı 109 kapak

Abstract

This article examines the political, social, economic, artistic and cultural developments in the Ottoman Empire during the Second Constitutional Monarchy. In general, Ottoman artists did not focus much on social and political issues in their work during this period, but artists such as Osman Hamdi Bey, Prince Abdülmecid Efendi, Fausto Zonaro, Hüseyin Avni Lifij, İbrahim Çallı, and Mehmet Ruhi Arel were not indifferent to the changes experienced. Artists were interested in the cultural, political, economic and social modernization experiences of the Ottoman rulers and society, but they did not depict these issues with a critical approach in their work. The aim of this research is to identify and interpret the reflections of political and socio-cultural developments on works of art during the last years of the reign of Abdülhamid II and the Second Constitutional Monarchy period between 1908 and 1918 when the Committee of Union and Progress was in power. The research is a qualitative study described according to the literature review model. The works of art analyzed in the research are limited to artists and their paintings related to the political, social and cultural developments during Abdülhamid II and the Second Constitutional Monarchy.

Keywords Ottoman painting, politica, social reflectıons, Second Constitutional Monarchy

Öz

Bu makalede, İkinci Meşrutiyet dönemi Osmanlı İmparatorluğu’nda yaşanan siyasal, toplumsal, ekonomik olgular ile sanat ve kültürel gelişmeler incelenmiştir. Bu dönemde genel olarak, Osmanlı sanatçıları yapıtlarında toplumsal ve siyasal konulara fazla eğilmemişler fakat, Osman Hamdi Bey, Şehzade Abdülmecid Efendi, Fausto Zonaro, Hüseyin Avni Lifij, İbrahim Çallı, Mehmet Ruhi Arel gibi sanatçılar yaşanılan değişimlere kayıtsız kalmamışlardır. Osmanlı yöneticilerinin ve toplumunun sahip olduğu kültürel, siyasi, ekonomik ve toplumsal çağdaşlaşma deneyimleriyle sanatçılar ilgilenmişler, yapıtlarında eleştirel bir yaklaşımla bu konuları resmetmemişledir. Bu araştırmanın amacı II. Abdülhamid’in iktidarının son yıllarıyla 1908-1918 yılları arasında İttihat ve Terrakki Cemiyeti’nin iktidarda olduğu İkinci Meşrutiyet döneminde gelişen siyasal ve sosyo-kültürel gelişmelerin sanat yapıtları üzerinde yansımalarını belirlemek ve yorumlamaktır. Araştırma literatür tarama modeline göre betimlenmiş nitel bir çalışmadır. Araştırmada incelenen sanat yapıtları II. Abdülhamid ve İkinci Meşrutiyet döneminde siyasal, toplumsal ve kültürel gelişmelerle bağlantılı sanatçılar ve resimleriyle sınırlandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler İkinci Meşrutiyet, Osmanlı Resim Sanatı, Siyaset, Toplumsal Yansımalar

PDF

Kaynakça

  1. Ahmad, Feroz. Modern Türkiye’nin Oluşumu. (14. Baskı). İstanbul: Kaynak Yayınları, 2014.
  2. Akşin, Sina. Turkey: from Empire to Revolutionary Republic: The Emergence of the Turkish Nation from 1789 to Present. Hurst and Co. Publishers Ltd, 2007.
  3. Arsal, Oğuz. (2000). Modern Osmanlı Resminin Sosyolojisi 1839-1924. (Çev: T. Birkan). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2000.
  4. Artun, Deniz. Paris’ten Modernlik Tercümeleri. İstanbul: İletişim Yayınları, 2007.
  5. Aymalı, Ö. Osmanlı’da İşçi Hareketleri ve Osmanlı Sosyalist Fırkası. http://www.dunyabulteni.net/haber/296865/osmanlida-isci-hareketleri-veosmanli-sosyalist-firkasi, 2014. (Erişim Tarihi: 22.09.2015).
  6. Başkan, Seyfi. Son Dönem Osmanlı Resminde Figüratif Anlayış ve Tarih Yorumu. Erdem İnsan ve Toplum BilimleriDergisi.Sayı:51.http://www.academia.edu/8739516/Son_D%C3%B6nem_Osmanl%C4%B1_Resminde_Fig%C3%BCratif_Anlay%C4%B1%C5%9F_ve_Tarih_Yorumu, (2008): 1-22 (Erişim Tarihi: 22.07.2016).
  7. Başkan, Seyfi. Başlangıcından Cumhuriyet Dönemine Kadar Türklerde Resim. Ankara: Atatürk Kültür merkezi Başkanlığı Yayınları, 2009.
  8. Berkes, Niyazi. Türkiye’de Çağdaşlaşma. (Haz: A. Kuyaş). (16. Baskı). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2011.
  9. Cezar, Mustafa. Sanatta Batı’ya Açılış ve Osman Hamdi. Cilt: 1-2. Erol Kerim Aksoy İstanbul: Kültür Eğitim Spor ve Sağlık Vakfı Yayını, 1995.
  10. Çavdar, Tevfik. Türkiye’de Demokrasi Tarihi, 1839-1950. (4. Baskı). Ankara: İmge Kitabevi, 2008.
  11. Duben, İpek Aksüğür. Türk Resmi ve Eleştirisi 1880-1950. İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2007.
  12. Eldem, Edhem. Osman Hamdi Bey İzlenimler 1869-1885. İstanbul: P Kitaplığı, 2015.
  13. Erol, Turan. 19. Yüzyıl Türk Ressamları. Başlangıcından Bugüne Çağdaş Türk Resim Sanatı Tarihi. (Haz: G. Renda, T. Erol ve K. Özsezgin) Cilt:1. İstanbul: Tiglat Yayınları. ss. 79-165, 1981.
  14. Ersin, Şebnem. (2009). İdil Biret, Osmanlı Sarayı ve Batı Sanatı. http://www.derindusunce.org/2009/07/14/idil-biret-osmanli-sarayi-ve-bati-sanati/, 2009. (Erişim Tarihi: 13.08.2016)
  15. Evren, Burçak. Sigmund Weinberg. İstanbul: Milliyet Yayınları, 1995.
  16. Eyice, Semavi. Yüzyıl Önce İstanbul’da Fransızca Çıkan Dergi: La Revue Orientale ve Kurucusu Adolphe Thalasso. Kasım 1988. Tarih ve Toplum Dergisi. http://earsiv.sehir.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11498/16335/001582838010.pdf?sequence=1, (Erişim Tarihi: 18.07.2016).
  17. Gören, Ahmet Kamil. Türk Ressamları Dizisi- Avni Lifij. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2001.
  18. Gören, Ahmet Kamil. Yeni Bilgiler Işığında Şehzade, Veliaht, Halife Abdülmecid Efendi’nin Yapıtlarını Yeniden Değerlendirmek. Sanat Dünyamız Kültür Sanat Dergisi. Sayı: 93. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. (2004): 35-42.
  19. Gülcü, Erdinç ve Tunç, Samiye. Osmanlı Basın Hayatında Kadınlar Dünyası Dergisi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. Sayı: 3.2. (2012): 155-176. http://sbedergi.karatekin.edu.tr/Makaleler/1816548151_10.pdf, (Erişim Tarihi: 18.09.2015).
  20. Gürçağlar, Aykut. Halife Abdülmecid Efendi ve Harem’de Beethoven’in Düşündürdükleri, Uluslararası Sanatta Etkileşim Sempozyumu Hacettepe Üniversitesi, Bildiriler, Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, (2000): 136-141.
  21. Kahraman, Hasan Bülent. Türkiye’de Görsel Bilincin Oluşumu. İstanbul: Kapı Yayınları, 2013.
  22. Karpat, Kemal H. Osmanlı’dan Günümüze Edebiyat ve Toplum. (2. Baskı). İstanbul: Timaş Yayınları, 2011.
  23. Maktav, Hilmi. Türkiye Sinemasında Tarih ve Siyaset. İstanbul: Agora Kitaplığı, 2013.
  24. Öndeş, Osman ve Makzume, Erol. Osmanlı Saray Ressamı Fausto Zonaro. (Ed: Ö. F. Şerifoğlu). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2003.
  25. Öztaş, Cemal. Osmanlı Hanedanı’ndan Bir Ressam Abdülmecid Efendi. Ankara: Türkiye Büyük Millet Meclisi Milli Saraylar Yayını, 2004.
  26. Shiner, Larry. Sanatın İcadı Bir Kültür Tarihi. (Çev: İ. Türkmen). İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2004.
  27. Somel, Selçuk Akşin. Osmanlı Modernleşme Döneminde Kız Eğitimi. Kebikeç İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi. Sayı: 10. (2000): 223-238. https://kebikecdergi.files.wordpress.com/2012/07/17_somel.pdf (Erişim Tarihi:18.04.2013).
  28. Somersan, Bihter. Seçme ve Seçilme Hakkı 75. Yıl. NTV Tarih Dergisi. Sayı: 11. İstanbul: NTV Yayınları, (2009): 31-41.
  29. Şerifoğlu, Ömer Faruk. Türkiye’de Resim Sanatı ve Oryantalist Ressamların Rolü. Batılının Fırçasından Ege’nin Bu Yakası. Sergi Kataloğu. İzmir: Arkas Sanat Merkezi Yayınları, 2012.
  30. Tansuğ, Sezer. Çağdaş Türk Sanatı. (3. Baskı). İstanbul: Remzi Kitabevi, 1993.
  31. Temel, Mustafa. Sinemanın Osmanlı’da Yaygınlaşmasında Sinema Dergilerinin Rolü. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. Cilt: 8. Sayı: 40. (2015): 777-791. http://www.sosyalarastirmalar.com/cilt8/sayi40_pdf/6iksisat_kamu_isletme/temel_mustafa.pdf (Erişim Tarihi: 23.04.2016).
  32. Tezel, Yahya Sezai. Cumhuriyet Döneminin İktisadi Tarihi 1923-1950. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2015.
  33. Tuncer, Hüseyin. Arayışlar Devri Türk Edebiyatı II: Servet-i Fünun Edebiyatı. Ankara: Akademi Kitabevi, 1992.
  34. Yıldırım, Kadir. Osmanlı’da İşçiler (1870-1922) Çalışma Hayatı, Örgütler, Grevler. İstanbul: İletişim Yayınları, 2013.