Cilt 12, Sayı 108 (Ağustos 2023)

Araştırma Makalesi

Türk Mûsikîsinde KÂR-I Nâtıkların Beste ve Güfte İlişkisinde Mithat Akgökçe Örneği

Yayımlandı 31.08.2023

Cilt 12 Sayı 108 kapak

Öz

“Türk Mûsikîsinde Kâr-ı Nâtıkların Beste ve Güfte İlişkisinde Mithat Akgökçe Örneği” adlı bu çalışmada mûsikî diksiyonu olan Prozodi ve Prozodiyi oluşturan unsurlar, daha sonra Kâr-ı Nâtık formu hakkında genelden özele doğru bilgiler verilmiştir. Akabinde Türk mûsikîsinde Kâr-ı Nâtıkların ele alınarak gerekli inceleme ve analizler yapılmıştır. Çalışmanın sonuç bölümünde ise yapılan analizler bağlamında elde edilen birtakım çıkarımlar ve bunların neticesinde birtakım öneriler yer almaktadır. Araştırma, “Nitel” araştırma çerçevesinde ele alınıp “Betimsel” yöntem kullanılmıştır. Betimsel yöntem doğrultusunda da “Tarama” modelinden yararlanılmıştır. Veriler; literatür taraması, gözlem ve görüşme, içerik analizi, müzikâl analiz yöntemleri kullanılarak elde edilmiştir. Bu çalışma; hem sanatsal eserlerin devamı açısından hem de mûsikîmizi öğreticiliği açısından Kâr-ı Nâtıkların önemini bir kez daha vurgulamıştır. Araştırmaya konu olan eserin besteleme teknikleri ve prozodi açısından genel itibariyle örnek teşkil edecek nitelikte kusursuza yakın eserler arasında olduğu tesbit edilmiştir. Çalışmamız, besteleme teknikleri ve prozodi hususuna katkı sağlayacağı gibi çalışma kapsamındaki eserin referans alınacak eserler arasında olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler Kâr-ı Nâtık, beste, güfte, prozodi

Abstract

The Example of Mithat Akgokce in the Relationship Between Composition and Lyrics of Kar-I Natiklar in Turkish Music

In this study, prosody, which is the diction of music, and the elements that make up prosody, and then information about the Kâr-ı Nâtık form from general to specific. Subsequently, Kâr-ı Nâtıks in Turkish music are discussed and necessary analyses and analyses are made. In the conclusion part of the study, there are some inferences obtained in the context of the analyses and some suggestions as a result of these. The research was handled within the framework of "Qualitative" research and "Descriptive" method was used. In line with the descriptive method, the " Survey" model was utilised. The data were obtained by using literature review, observation and interview, content analysis and musical analysis methods. This study has once again emphasised the importance of Kâr-ı Nâtık in terms of both the continuation of artistic works and the teaching of our music. It has been determined that the work that is the subject of the research is among the works that are close to perfect in terms of composition techniques and prosody, which are exemplary in general. Our study will contribute to the issue of composition techniques and prosody, and it is thought that the work within the scope of the study is among the works to be taken as reference.

Keywords Kâr-ı Nâtık, composition, lyrics, prosody

PDF

Kaynakça

  1. Akbay, Feyyaz. “Türk Müziğinde Besteden Güfteye Gitme Yolunda Prozodi”, İstanbul: İnkılâp Kitabevi, 2020.
  2. Akbay, Feyyaz. “Sözlü Türk Müziğinde Dönemsel Prozodi Anlayışı ve Seçilmiş Bestekârların Eserlerinin Prozodik Açıdan İncelenmesi”, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: İstanbul Okan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2020.
  3. Arel, Hüseyin Sadettin. “Türk Mûsikîsi Kimindir, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi”, 1969
  4. Arel, Hüseyin Sadettin. “Prozodi Dersleri”, Haz. Bardakçı, Murat, İstanbul: Pan Yayınclık, 1997
  5. Cangal, Nurhan. Müzik Formları, Ankara: Arkadaş Yayınları, 2011.
  6. Develioğlu, Ferit.” Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat”, Ankara: Kitabevi Yayınları, 2013.
  7. Demir, Gonca. “Dil-Müzik İlişkisi Ekseninde Yapılanan Türk Halk Müziği Özelliklerinin Fonetik Notasyonu”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2011.
  8. Gazimihal, Mahmut Ragıp. “Mûsikî Sözlüğü”. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1961.
  9. Güldaş, Saadet. “Vurgu ve Vurgulamaları ile Türk Mûsikîsinde Prozodi”, İstanbul: Kurtiş Matbaacılık, 2003.
  10. Güven, Merdan. “Altın Adam Gazimihal”, Ankara: Fenomen Yayınları, 2012.
  11. Hatipoğlu, Aahmet. “Türk Mûsikîsi Prozodisi”, Ankara: TRT Müzik Dairesi Yayınları, 1983.
  12. Karaburun Doğan, Derya. ve Çakı, Caner. “Türk Siyasal Hayatında Propoganda Müzikleri”, ed. Derya Karaburun Doğan ve Caner Çakı. Ankara: Genel Dağıtım Akademisyen Kitabevi, 2018
  13. Karaosmaoğlu, Mustafa Kemal. “Fishrist-i Makâmat”, İstanbul: Nota Yayıncılık, 2007.
  14. Özalp, Nazmi. “Türk Mûsikî Tarihi- Derleme”, Ankara: TRT Müzik Dairesi Başkanlığı, 1. (1986). 234.
  15. Özkan, Mustafa. “İnsan İletişim ve Dil”, İstanbul: Kilim Matbaacılık, 2009.
  16. Özkan, İsmail Hakkı. “Güfte”, İslam Ansiklopedisi Cilt 14, Türkiye Diyanet Vakfı, İstanbul. 14. (1996). 217-218.
  17. Özkan, İsmail Hakkı. “Türk Mûsikîsi Nazariyatı ve Usûlleri”, İstanbul: Yaylacılık Matbaası, 2013
  18. Öztuna, Yılmaz. “Kâr-ı Nâtık”, Türk Mûsikîsi Ansiklopedisi, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1. (1969). 427-428.
  19. Paçacı Tunçay, Gönül. “Önce Söz, Kâr- ı Nâtık”, Üsküdar Belediyesi, İstanbul: Fikirus Ajans ve İnşaat Tic. Ltd. Şti. 2018.
  20. Sayan, Erol. “Ulusal Müziğimiz Teknik-Analiz ve Bestecilik”, İstanbul: Boyut Yayıncılık, 2010.
  21. Şen, Hasan. Oral. “Alâeddin Yavaşça”, Ankara: Müzik Dairesi Başkanlığı Yayınları, 2001.
  22. Tuğcular, E. “Eğitim Müziği Besteleme Dersinde İzlenen Yöntemler (Gazi Üniversitesi Örneği)”. Akademik Müzik Araştırmaları Dergisi, 1.1 (2015), 9 -11.
  23. Bağlantı 1: “T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı” 24.07.2021 http://www.guzelsanatlar.gov.tr/TR,3700/kar-i-natik.html
  24. Bağlantı 2: “OMAR(Osmanlı Dönemi Müziği Uygulama ve Araştırma Merkezi). Önce Söz: Kâr-ı Nâtıklar (Batı Notası)”, 09.07.2021. https://osmanlimuzigi.istanbul.edu.tr/tr/content/notalar/once-soz:-k%C3%A2r-i-n%C3%A2tik'lar-(bati-notasi)
  25. Bağlantı 3: “ProzodiNedir” 24.07.2021.https://www.salihbora.com/bilgiler/nedir/prozodi-nedir/