Çağdaş Sanatta Ötekileştirme Göstergesi Olarak Barınak
Öz
Çağdaş sanatta ötekileştirme kavramı pek çok sanatçı tarafından yine farklı göstergeler ile ele alınmıştır. Bu çalışma kapsamında ötekileştirme kavramını, ortak bir tutumla, barınma metaforu üzerinden yorumlayan ve bu süreçte biçimsel gösterge olarak da barınak formunu ya da barınma alanlarının donatılmasını kullanan sanatçılar hakkında araştırma yapılmıştır. Barınak imgesini geride ya da geçmişte bırakılma, toplumdışı kalma, izole olma, göçmenlik, toplumsal cinsiyet ve cinsiyet ayrımcılığı bağlamlarıyla ele alan sanatçılar ve yapıtlarıyla çerçevelenen araştırma kapsamında, Nil Yalter’in “Topak Ev”, Ayşe Erkmen’in “Evde/-miş”, Hale Tenger’in “Dışarı Çıkmadık, Çünkü Hep Dışardaydık / İçeri Girmedik, Çünkü Hep İçerdeydik” ve “Sandık Odası”, Mario Merz’in “Giap'ın Igloo'su”, Mehwish Iqbal’in “Home Away From Home (Evden Uzaktaki Ev)”, Miriam Shapiro ve Judy Chicago’nun birlikte yaptığı “Womenhouse (Kadınlar Evi)” adlı çalışmaları hakkında derlenen bilgiler sunulmuş, işler kavramsal açıdan irdelenmiş, metnin konusu ile olan bağları gösterilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırma sürecinde veriler doküman inceleme yöntemiyle elde edilmiş ve nitel analizler yapılarak değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler Çağdaş Sanat, Barınak, Ötekileştirme
Abstract
Shelter as a Marker of Othering in Contemporary Art
In contemporary art, the concept of othering has been approached by various artists using diverse indicators. This study focuses on artists who interpret the concept of othering through a shared perspective, utilizing the metaphor of shelter and employing the shelter form or the embellishment of shelter spaces as formal indicators. The research revolves around artists and their artworks that explore the imagery of shelter within the contexts of being left behind or in the past, societal exclusion, isolation, migration, gender, and gender discrimination. The study compiles information about works by artists such as Nil Yalter's "Lump House," Ayşe Erkmen's "At Home/-ish," Hale Tenger's "We Didn't Go Out Because We Were Always Out/We Didn't Go In Because We Were Always In" and "Chest Room," Mario Merz's "Giap's Igloo," Mehwish Iqbal's "Home Away From Home," and the collaborative work of Miriam Shapiro and Judy Chicago titled "Womenhouse". The research involves a conceptual analysis of these works, illustrating their connections to the subject matter and providing interpretations. Data for the research was obtained through document analysis and assessed using qualitative analyses.
Keywords Contemporary Art, Shelter, Othering
Kaynakça
- Antmen, Ahu (2007). Hale Tenger: İçerdeki Yabancı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- Auz, Lucienne (2021). Mario Merz, Giap’s Igloo, Smarthistory, Kasım 2011. https://smarthistory.org/merz-giap-igloo/(erişim tarihi: 16.03.2023)
- Başbuğ, Fırat (2021). Yaşayan Dillerin Ölümü I. Ankara:Artsürem.
- Cheng, Linda (2017). Ai Weiwei: Good Fences Make Good Neighbours, ArchitectureAU. https://architectureau.com/articles/ai-weiwei-good-fences-make-good-neighbours/ (erişim tarihi: 23.04.2023)
- Çapar, Mustafa (2006). Türkiye’de Eğitim ve ‘Öteki Türkler’. Maki Basım Yayın. Ankara.
- Doğrucan (2018). Felsefi Ben, Analitik Parça ve Ötekileştirme Sosyolojisi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1, 2018.
- Erkmen, Ayşe (2011), Plan B, İKSV. İlkay Baliç ve Danae Mossman (ed.). Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2011
- Govan, Michael (2011). James Turell Interview, Interview Magazine. https://www.interviewmagazine.com/art/james-turell(erişim tarihi 18.03.2023)
- Kent, R. (2021). Mehwish Iqbal. Artists | The National, https://www.the-national.com.au/artists/mehwish-iqbal/assemblage-of-a-fragmented-landscape/ (erişim tarihi: 19.03.2023)
- Lefebvre, Henri (2015) Mekânın Üretimi, çev: Işık Ergüden, İstanbul: Sel Yayıncılık, 2015, s.173.
- Masters, Christopher (2003). After Mario Merz. The Guardian (13 Kasım 2003). https://www.theguardian.com/news/2003/nov/13/guardianobituaries.italy (erişim tarihi: 9.03.2023)
- Nahya, Z. N. (2011). İmgeler ve Ötekileştirme: Cadılar, Yerliler, Avrupalılar, Atılım Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1): 27-38.
- Nural, Yetkin (2015). Bantmag. Hale Tenger Röpörtajı. https://magazine.bantmag.com/issue/post/43/623 (erişim tarihi: 22.04.2023)
- Özbudun Sibel (2003). Kültür Hâlleri. Ankara: Ütopya Yayınevi
- Özeskici, Evrim (2017). ‘Öteki’ Kavramı Üzerine Görsel Çözümlemeler. Sanatta Yeterlik Tezi, Hacettepe Üniversitesi GSE, Ankara.
- Özpınar, Ceren (2021). Nil Yalter’s Topak Ev: The Nomadic Tent Between Worlds. Transnational Perspectives on Feminism and Art, 1960-1985. Editörler Jen Kennedy, Trista Mallory, Angelique Szymanek. Rouledge Pub. Londra.
- Parten Altuncu, Arzu (2019). Minörün Belleği ve Mekâna Yönelen Sanat Üretimleri. Görünüm, 7, 20-29 https://dergipark.org.tr/en/pub/gorunum/issue/51860/67494 (erişim tarihi: 04.04.2023)
- Schapiro, M. (1972). The Education of Women as Artists: Project Womanhouse. Art Journal, 31(3), 268–270. https://doi.org/10.2307/775513 (erişim tarihi: 12.04.2023)
- Şahin, Yusuf (2011). Kentleşme Politikası, Murathan Yayınevi, Trabzon.
- Spindler, Amy (1996). When Designers Take Cues From Art. The New York Times (8 Ekim 1996). https://www.nytimes.com/1996/10/08/style/when-designers-take-cues-from-art.html (erişim tarihi: 10.03.2023)
- Vavilova,Tanya (2021). Within my blood, this love for land. Griffith Review. https://www.griffithreview.com/articles/within-my-blood-this-love-for-land/ (erişim tarihi: 14.4.2023).
- Volk, Gregory (2011), Plan B, İKSV. İlkay Baliç ve Danae Mossman (ed.). Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2011.
- Google Arts & Culture (2019). Ayşe Erkmen “Evde”. https://artsandculture.google.com/asset/on-the-house-ay%C5%9Fe-erkmen/tQHue84IwKCWxg?hl=tr (erişim tarihi 10.02.2023)
- https://bienal.iksv.org/tr/sanatcilar/hale-tenger (erişim tarihi 04.04.2023)
- https://www.nilyalter.com/ (erişim tarihi 08.04.2023)