Cilt 12, Sayı 106 (Haziran 2023)

Araştırma Makalesi

Yunanistan’da Müzecilik Çalışmaları ve Müze Eğitimi

Yayımlandı 30.06.2023

Cilt 12 Sayı 106 kapak

Öz

Müzeler, ait olduğu ülkenin tarihi ve toplumsal gelişmeleriyle birlikte değerlendirilen kurumlardır. Müzeler toplumun kültürel mirasını saklayıp sergilemekle kalmamakta, aynı zamanda toplumun mirasıyla iç içe geçmiş yaşam öyküsüne de tanıklık etmektedir. Müzelerin toplumsal önemi ve işlevlerinin en belirgin olduğu alan ise eğitimdir. ICOM’un 2022’deki müze tanımı da başta eğitim olmak üzere toplumsal işlevleri öne çıkaran kavramlara vurgu yapmaktadır. Müzeler, somut ve somut olmayan mirası araştıran, toplayan, koruyan, yorumlayan ve sergileyen, toplumun hizmetinde, kâr amacı gütmeyen kurumlardır. Halka açık, erişilebilir ve kapsayıcı müzeler, çeşitliliği ve sürdürülebilirliği destekler. Müzeler eğitim, eğlence ve iletişim için deneyimler sunarak, etik, profesyonel ve katılımcı bir yaklaşımla çalışır. Müzenin eğitim amaçlı her etkinliği de tanıklık rolüyle daha kapsayıcı ve demokratik olabilmektedir. Bu çalışmada müzecilik ve müze eğitimi kavramları doğrultusunda Yunanistan örneği incelenmiştir. Yunan müzeciliğinin ülkenin kuruluşuyla eş zamanlı gelişimi tarihi bağlamda ele alınmış, ülkede müze eğitimi uygulamalarının geçmişteki ve günümüzdeki biçimi yorumlanmıştır. Buna göre Yunanistan’da bugünkü müze-toplum ilişkisi eğitsel anlamda, son yıllardaki göç ve pandemi gibi büyük toplumsal değişiklikler haricinde, ağırlıklı olarak ulusal bir bakış açısına sahiptir; bu haliyle de kapsayıcılığı ve çok kültürlülüğü tartışmaya ve gelişmeye açıktır. Dolayısıyla Yunanistan’da müzecilik ve müze eğitimi uygulamalarında sürekli gelişimin sağlanması, akademik kurumlarla müzelerin yakın çalışmasıyla gerçekleşebilir.

Anahtar Kelimeler Müzecilik, müze eğitimi, Yunanistan, kapsayıcılık

Abstract

Museum Studies and Museum Education in Greece

Museums are institutions to be considered along with the historical and social developments of the country it belongs to. The museums not only carry and display the cultural heritage of a society, but they also witness its life story intertwined with its cultural heritage. Education is the field where museums’ importance and functions for the society can be clearly seen. As ICOM states the new definition of museum in 2022, a museum is a not-for-profit, permanent institution in the service of society that researches, collects, conserves, interprets and exhibits tangible and intangible heritage. Open to the public, accessible and inclusive, museums foster diversity and sustainability. They operate and ethically, professionally and promote participation by offering experiences for education, enjoyment and communication. Any activity with an educational aim can make museums more inclusive and democratic with its witnessing role. In this study, the case of Greece is analyzed through museology and museum education scopes. The simultaneous development of museology in Greece with the foundations of the country is reviewed. Also, the applications of museum education in the past and today are interpreted. Accordingly, the relationship between museums and the society today in Greece, except the recent social changes such as the immigration and the pandemic, generally has a national viewpoint, therefore it seems to be open to discussion as well as improvement. Consequently, a continuous development of the museology and museum education practices in Greece may be possible with a close liaison of museums and academic institutions.

Keywords Museology, museum education, Greece, inclusivity

PDF

Kaynakça

  1. Atina Nümizmatik Müzesi. (2022, Mart 6). The History of Museum. (İngilizce) https://www.nummus.gr/ιστορία-του-μουσείου/
  2. Benaki Müzesi. (2019). Müze Broşürü. (İngilizce). Erişim tarihi: https://www.benaki.org/images/publications/pdf/Benaki-Museum-2019.pdf
  3. Berg, I. (2016). Kalaureia 1894: A Cultural History of the First Swedish Excavation in Greece. Stockholm University Press. Erişim bağlantısı: https://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:950719/FULLTEXT01.pdf
  4. Clogg, R. (1997). Modern Yunanistan Tarihi. İletişim Yayınları.
  5. Congrès international d’archéologie (1905). Comptes rendus du Congrès international d’archéologie (1re session), 1905. Athens: Athènes Imprimerie “Hestia”. (İngilizce/Fransızca/Yunanca) Erişim bağlantısı: https://ia800304.us.archive.org/10/items/comptesrendusdu06unkngoog/comptesrendusdu06unkngoog.pdf
  6. Csengeri, J. (1905). Ortaöğretimde Arkeoloji ve Sanat Eğitimi. [Η διδασκαλία της Αρχαιολογίας και της τέχνης εις τα σχολεία της Μέσης Εκπαιδεύσεως.] (Yunanca). Παναθήναια (Panathinaia) Dergisi 109, 15 Απριλίου, s. 16- 17. Erişim bağlantısı: https://www.lit.auth.gr/panathinaia/panathin_issue109_15APR1905.pdf
  7. Çokona, A. (2014). Çağdaş Yunan Edebiyatı Antolojisi. Heyamola Yayınları.
  8. Delta, P. (1991). O Trelantonis (Deli Antonis). [Ο τρελαντώνης.] (Yunanca) Ypsilon Yayınları.
  9. Demirci, K. (2007). Ortodoksluk. TDV İslam Ansiklopedisi içinde, sf 409-414. https://cdn2.islamansiklopedisi.org.tr/dosya/33/C33010971.pdf
  10. Dimou, P. (2009) Yunan Halkbilim ve Etnografya Müzelerinin Kimliği ve Eğitim Politikaları: İki Araştırma Örneği- Makedonya Trakya Halkbilim ve Etnografya Müzesi ile Milos Pilio Yerel Müzesi. [Εκπαιδευτική Πολιτική και Ταυτότητα Ελληνικών Λαογραφικών Εθνογραφικών Μουσείων. Δυο μελετες-περίπτωσης: Λαογραφικό Εθνογραφικό Μουσείο Μακεδονίας Θράκης και Δημοτικό Τοπικό Μουσείο Μηλεών Πηλίου] (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi) Teselya Üniversitesi. Erişim bağlantısı: https://core.ac.uk/download/pdf/132802117.pdf
  11. ELSTAT (Yunan İstatistik Kutumu). (2022). Müze ve Ören Yerleri İstatistikleri. Erişim bağlantısı: https://www.statistics.gr/el/statistics/-/publication/SCI21/-
  12. European Commission. (2010). “What are the European Capitals of Culture?”. Erişim Bağlantısı: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/MEMO_10_93
  13. Gallant, T. (2001). Modern Greece. Arnold & Oxford University Press.
  14. Gazi, A. (1993). Archaeological Museums in Greece (1829-1909): The Display of Archaeology. PhD Thesis. University of Leicester. Erişim bağlantısı: https://hdl.handle.net/2381/10203
  15. Gazi, A. (1999). Mousa’lardan Müzelere. Yüzyıllar Boyunca Bir Kurumun Tarihi. [Από τις Μούσες στο Μουσείο. Η ιστορία ενός θεσμού δια μέσου των αιώνων.] (Yunanca), Arkeoloji ve Sanat Dergisi. [Αρχαιολογία και Τέχνες]. 70. 39-46.
  16. Gazi, A. (2011). National Museums in Greece: History, Ideology, Narratives. In P. Aronsson and G. Elgenius (eds.), Building National Museums in Europe 1750-2010: Conference proceedings from EuNaMus, European National Museums: Identity Politics, the Uses of the Past and the European Citizen, Bologna, 28-30 April 2011, pp. 363-399. Linköping: Linköping University Electronic Press. Erişim bağlantısı: http://www.ep.liu.se/ecp/064/016/ecp64016.pdf
  17. Gazi, A. (2017). Greek Museums in Times of Crisis. Dimitris Tziovas (Ed.), Greece in Crisis: The Cultural Politics of Austerity. (pp.158 – 179) London: Bloomsbury.
  18. Georgakarakou M. & Koutsogiannis, T. Antik Eserler ve Yunan Devrimi. [Δι’ αὐτὰ πολεμήσαμεν... Αρχαιότητες και Ελληνική Επανάσταση] (Yunanca). Arkeolojik Kaynaklar Bürosu Yayınları.
  19. Geroulanou, A. (1985). Benaki Müzesinde Eğitim Programları. [Εκπαιδευτικά προγράμματα στο Μουσείο Μπενάκη] Arkeoloji ve Sanatlar [Αρχαιολογία και Τέχνες] Dergisi. s. 22-26, Erişim bağlantısı: http://www.archaiologia.gr/wp-content/uploads/2011/06/16-4.pdf
  20. Giannoudaki, A. (2009. Milli Galeri ve Aleksandrio Soutzou Müzesi, Evripidis Koutlidis Vakfı: Modern Yunan Heykel Sanatı Koleksiyonu ve Tarihi. [Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλέξανδρου Σούτζου, Ιδρυμα Ευριπίδη Κουτλίδη: η συλλογή νεοελληνικής γλυπτικής και η ιστορία της 1900-2006]. Erişim bağlantısı: https://thesis.ekt.gr/thesisBookReader/id/28421?lang=el#page/88/mode/1up
  21. Giotopoulou – Sisilianou, E. (1965). Ortaöğretimde Tarih Eğitimi [Η διδασκαλία της ιστορίας στη μέση εκπαίδευση.]. Atina: Sp. Fotiadis Basımevi.
  22. Hooper-Greenhill, E. (2007). Museums and education: Purpose, pedagogy, performance. UK. Routledge.
  23. Houlia Kapeloni, S. (2018) Antik Yunan Uygarlığı Kalıntıları ve İkinci Dünya Savaşı: Arayışlar, yeniden yapılanma ve belirsizlikler. [Ελληνικές Αρχαιότητες και Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος: αναζητήσεις, επαναπατρισμoί και αβεβαιότητες. (Yunanca). Yayınlanmamış Doktora Tezi. Selanik Aristotle Üniversitesi. Erişim bağlantısı: https://www.archaiologia.gr/blog/publishig/ελληνικές-αρχαιότητες-και-β-παγκόσμι/
  24. ICOM Greece (1987) Uluslararası Müze Günü Broşürü [Διέθνης Ημέρα Μουσειών]. Erişim bağlantısı: https://icom-greece.mini.icom.museum/wp-content/uploads/sites/38/2018/12/Int-Mus-Day_87-.pdf
  25. ICOM. (2017). How to prepare for international museum day. Erişim bağlantısı: http://network.icom.museum/fileadmin/user_upload/pdf/imd/2018/IMD2018_museums_kit_ENG.pdf
  26. ICOM Greece (2021). 1821-2021: Yunan Devriminin İkiyüzüncü Yılı [1821-2021: 200 χρόνια από την ελληνική επανάσταση]. Erişim bağlantısı: https://icom-greece.mini.icom.museum/1821-2021-200-χρόνια-από-την-ελληνική-επανάσταση/
  27. Karadeniz, C. (2018). Müze, Kültür, Toplum. Ankara: İmge Yayınevi.
  28. Karadeniz, C. & Baloş. P. (2019). Okul Müzesi: Eğitim ve Okul Tarihine Etkileşimli Öğrenme Temelli bir Yaklaşım, Ankara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi 1: 153–173).
  29. Kokkou, A. (1977). Yunanistan’da Antik Eserlerin Korunması ve İlk Müzeler. [Η μέριμνα για τις αρχαιότητες στην Ελλάδα και τα πρώτα μουσεία]. (Yunanca). Atina: Ermis Yayınları
  30. Maderbacher, W. (2020) “Museum Education and Learning: The Forgotten Professions?” Article, ICOM VOICES. Erişim bağlantısı: https://icom.museum/en/news/museum-education-and-learning-the-forgotten-professions/
  31. McCann Morley, L. G. (1954). United Nations Educational Scientific and Cultural Organization, International Seminar on the role of Museums in Education, Athens 1954. Report. Paris: UNESCO. Erişim bağlantısı: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000127310?posInSet=7&queryId=N-EXPLORE-29e5558d-856a-4d54-ae7f-b6c30e1948b8
  32. Modern Yunanca Sözlük. [Λεξικό της κοινής νεοελληνικής] (2022). Erişim bağlantısı: https://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=μουσείο&dq=
  33. Moraitou, S. (2003) Yunanistan’da Müze Pedagojisi: Kuruluşu ve Yapılandırılışı. [Η Μουσείοπαιδαγωγηκή Στην Ελλαδα: Κατάρτιση Και Επιμόρφωση] (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Teselya Üniversitesi. Erişim bağlantısı: https://ir.lib.uth.gr/xmlui/bitstream/handle/11615/3114/P0003114.pdf?sequence=1&isAllowed=y
  34. Mouliou M. (2008). Museum Representations of the Classical Past in Post-War Greece. A Critical Analysis. In D. Damaskos and D. Plantzos (Eds.), A Singular Antiquity: Archaeology and Hellenic Identity in Twentieth Century Greece (p. 83-109). Athens: Museum Benaki [3rd Supplement]. Erişim bağlantısı: https://www.academia.edu/584032/Mouliou_M_2008_Museum_representations_of_the_classical_past_in_post_war_Greece_A_critical_analysis_in_D_Damaskos_and_D_Plantzos_eds_2008_A_Singular_Antiquity_Archaeology_and_Hellenic_identity_in_twentieth_century_Greece_Mouseio_Benaki_3rd_Supplement_83_109_Athens?source=swp_share
  35. Mpratis, D.. (2021). Eğitimde Gerçek bir Reform: Papandreu-Papanoutsos 1964. [Μια πραγματική μεταρρύθμιση στην Παιδεία: Παπανδρέου-Παπανούτσος 1964] Erişim bağlantısı: (Yunanca). https://www.alfavita.gr/ekpaideysi/347476_mia-pragmatiki-metarrythmisi-stin-paideia-papandreoy-papanoytsos-1964
  36. Nikonanou, N. & Nakou, I. (Mayıs 2015). Öğrenme, eğlenme ve ilham yeri olarak müze. [Το μουσείο ως χώρος μάθησης, ψυχαγωγίας και έμπνευσης.] (Yunanca). MuseumEdu Çevrimiçi Dergisi, 1. Sayı. Müze Eğitimi ve Araştırmaları Laboratuvarı, Teselya Üniversitesi. Erişim bağlantısı: http://museumedulab.ece.uth.gr/main/sites/default/files/E%201.%20MUSEUMS%20AS%20PLACES%20FOR%20LEARNING,%20ENJOYMENT%20&%20INSPIRATION%20(gr),%20N.%20Nikonanou%20&%20I.%20Nakou%20pdf..pdf
  37. Paidiko Mouseio (2022). “1987’den bugüne dönüm noktaları” [Σταθμοί από το 1987 ως σήμερα] (Yunanca), Erişim bağlantısı: https://www.hcm.gr/30years/
  38. Papanikolaou, P. M. (2016). Homage To Melina’s Programme “Education And Culture”: From The Educational Programmes Of Greek Museums To Art Competitions in Schools. International Journal of Education and Social Science. Vol. 3 No. 5; May 2016. Erişim bağlantısı: http://www.ijessnet.com/uploades/volumes/1598722407.pdf
  39. Pyatt, G. (2017). Marshall Plan 70th Anniversary Discussion with Mr. Kyriakos Mitsotakis. R. Karamanlis Institute. Erişim bağlantısı: https://gr.usembassy.gov/karamanlis-institute-marshall-plan-70th-anniversary-discussion-mr-kyriakos-mitsotakis/
  40. Sihani, L. (2017). Müze pedagojisi ve üniversitelerde öğretmen eğitimi. [Μουσειοπαιδαγωγική και πανεπιστημιακή εκπαίδευση δασκάλων και νηπιαγωγών: ιστορικές καταβολές και η σημερινή πραγματικότητα.] Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selanik Aristotle Üniversitesi ve Batı Makedonya.
  41. Svoronos, N. (1988). Çağdaş Hellen Tarihine Bakış. Belge Yayınları.
  42. Sykka, G. (2020). Kültürün tapınakları yoğun bakımda. [Στη ΜΕΘ οι ναοί του πολιτισμού] Kathimerini Gazetesi Resmî Sitesi (Yunanca). Erişim bağlantısı: https://www.kathimerini.gr/culture/561184846/sti-meth-oi-naoi-toy-politismoy/
  43. Tavernarakis, I. (2017) “Okul Dışı Eğitim Aracı Olarak Çağdaş Müzeler” [Το Σύγχρονο Μουσείο Ωσ Μέσο Άτυπης Εκπαίδευσης]. Yayımlanmamış Lisans Mezuniyet Tezi (Yunanca). Batı Yunanistan Teknik Eğitim Kurumu.
  44. Theodoridou, E. (2020). Müzeler ve Eğitim: Selanik’teki okullarda sığınmacı ve göçmenlerin toplumsal uyumunda müzelerin etkisi araştırması. [Μουσεία και εκπαίδευση. Έρευνα σε σχολεία της Θεσσαλονίκης σχετικά με τη συμβολή των μουσείων στην κοινωνική ένταξη μεταναστών και προσφύγων] Yayımlanmamış Lisans Tezi (Yunanca), Yunanistan Açıköğretim Üniversitesi. Erişim bağlantısı: https://apothesis.eap.gr/bitstream/repo/48081/1/116180_ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ_ΕΥΓΕΝΙΑ.pdf
  45. Τrouli, S. (2006). Kuruluşundan itibaren Yunanistan’da Üniversite Müzeleri: 1837’den 1974’e. [Η περίπτωση των πανεπιστημιακών μουσείων στην Ελλάδα από την ίδρυσή τους το 1837 έως το 1974]. (Yunanca) Patras Üniversitesi 4. Uluslararası Tarih Eğitimi Kongresi, 6-8 Ekim 2006. Erişim bağlantısı: http://www.eriande.elemedu.upatras.gr/eriande/synedria/synedrio4/praktika1/trouli.htm
  46. Trouli, S. (2012). Archaeological museum and child of school age in Greece: the Historical background and the modern institutional, theoretical and practical reality, through the case study of the educational program Travel and Trade in the Minoan Era of the Archaeological Museum of Rethimno. Yayımlanmamış Doktora Tezi (Yunanca), University of Thessaly.
  47. Trouli, S. (2015). Insights into the genealogy of museum education in Greece: early compatible views on the importance of museum education expressed at two international meetings in Athens. Colette Dufresne-Tasse, Stephanie Wintzerith (Eds) (2015). ICOM Education n ͦ 26 Special Issue on Research, 26, 87–206.
  48. Trouli, S. (2020). Museum education in Greece: histories, ideas and the realities behind the words we use. ICOM Education 29 Museum Education I Médiation Culturelle – Éducation Muséale I Educación Museal – Mediación Cultural, 115–133. Erişim bağlantısı: https://ceca.mini.icom.museum/wp-content/uploads/sites/5/2021/01/ICOMEducation29-compressé-avec-compression.pdf
  49. Tsarouha, E. (2015) Gelenekselden Çağdaş Arkeoloji Müzesine Geçiş: Milli Arkeoloji Müzesinden Yeni Akropolis Müzesine Müzeciliğin Dönüşümü ve 21. Yüzyıla Bakış Açıları. [Η μετάβαση από το παραδοσιακο στο σύγχρονο αρχαιολογικό μουσείο: Από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στο Νέο Μουσείο Ακρόπολης. Διαχρονική εξέλιξη και προοπτικές του θέσμου στον 21ο αιώνα.]. Yayınlanmamış Bitirme Tezi, TEI Batı Yunanistan İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi. Erişim Bağlantısı: http://repository.library.teimes.gr/xmlui/handle/123456789/5917 Tsilipakou, A. (2016) “Geri Dönüş Yolculuğu”nun Yirminci Yılı. Bizans Kültürü Müzesinin Yirminci Yılı Kitapçığı [Είκοσι χρόνια από το «Ταξίδι της επιστροφής». Είκοσι χρόνια Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Πάπυροι.]. – Papyri Scientific Journal. Sayı 5, 2016 (Yunanca) Erişim bağlantısı: http://www.academy.edu.gr Tziovas, D. (2008). ‘Reconfiguring the past: Antiquity and Greekness’, D. Damaskos ve D. Plantzos (eds) A Singular Antiquity. Archaeology and Hellenic Identity in twentieth-century. Greece, Athens: Mouseio Benaki. UNESCO. (April 2021). Museums around the world in the face of COVID-19. Paris: UNESCO. Erişim bağlantısı: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000376729_eng.locale=en Varmazis N ve T. Giannou. (2022) Η μεταρρύθμιση του 1964 [1964 Eğitim Reformu] Erişim bağlantısı: https://www.greek-language.gr/greekLang/ancient_greek/education/translation/handbook_interlingual/pop18.html Vergidis, D. & Dionysia T. (2005). Eğitim programlarından okullara ne kaldı: Melina Programının Pilot Uygulamasından sonraki durumu. [Από τα εκπαιδευτικά προγράμματα τι μένει στα σχολεία: Η περίπτωση του προγράμματος Μελίνα μετά την πειραματική εφαρμογή του.] (Yunanca) Επιστημονική Επετηρίδα Αρέθας [Aretha Bilimsel Dergisi], 3, 37-58. Erişim bağlantısı: https://www.edu-sw.upatras.gr/wp-content/uploads/2019/10/arethas3_037-058.pdf
  50. Voudouri, D. (2008). Greek legislation concerning the international movement of antiquities and its ideological and political dimensions. Benaki Müzesi Yayınları. Erişim bağlantısı: https://pdfs.semanticscholar.org/9818/b3a2d3fe49d52d11000136677ad524421e24.pdf
  51. Voutsaki Sofia & P. Cartledge, eds. (2017). Ancient Monuments and Modern Identities. A Critical History of Archaeology in 19th and 20th Century Greece. Routledge, London and New York.
  52. Yunan Kültür ve Spor Bakanlığı. (16 Aralık 2016) Sığınmacılar için Eğitim Programları. [Εκπαιδευτικά προγράμματα για τους Πρόσφυγες]. Erişim bağlantısı: https://ayla.culture.gr/wpcontent/uploads/2018/07/2016_18i_enimerotiki_synantisi.pdf
  53. Yunan Ulusal Tarih Müzesi. (2022, Mart 6). School Visits and Educational Programs for schoolchildren. https://www.nhmuseum.gr/en/education/school-visits-and-educational-programs-for-schoolchildren