Çağdaş Türk Seramik Sanatında Arkaik Kült Obje İmgelemi

İnsanoğlunun günlük kullanım ihtiyaçları doğrultusunda ortaya çıkan, zaman içinde kültürlerin anlatım araçlarından biri haline dönüşen işlevsel obje üretimi Paleolitik Çağ’a değin uzanmaktadır. İçgüdüsel olarak beslenme, barınma ısınma gibi çeşitli motivasyonlar doğrultusunda yaptıkları yaratımların yanı sıra manevi ihtiyaçlarında kullanılan inanç objeleri karşımıza çıkmaktadır. Bu yaratımların malzemesi doğada kolay bulunabilen taş, kemik ve seramik kili olmuştur. Ancak daha çok plastik özelliği sebebi ile seramik tarihin erken evrelerinden itibaren özellikle üç boyutlu figüratif anlatımda geleneğinde kült figürinlerde kullanılmıştır. Prehistorik toplumlara ait kült objeleri arkeoloji, antropoloji, teoloji, mitoloji, felsefe ve sanat tarihi, sanat gibi pek çok disiplinin çalışma alanındadır. Bu çalışmada, Günümüzde ilk çağ toplumlarının inanç sistemlerine dayandığı varsayılan yaratımlar olan tanrıça figürinleri, antropomorfik kap-kaçak, riton libasyon testileri, inanç motivasyonu doğrultusunda kullanılan kült objeleri çatısı altında ele alınmıştır. Bahsi geçen yaratımlar günümüzde geriye dönük çalışmalarda sanatın içinde yer almaktadır. Kült objeleri imgelem olarak Çağdaş Türk seramik sanatında yansımaları değerlendirilip analiz edilmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında bahsi geçen seramik kült objeleri Anadolu’ya ait arkeolojik buluntular özelinde ele alınmıştır. Geçmişten günümüze imge olarak ana hatlarıyla irdelenmiş ve günümüz çağdaş seramik sanatına yansımaları yerli sanatçıların eserlerinden oluşan örnekler aracılığıyla aktarılmıştır..

The production of functional objects, which emerged in line with the daily use needs of human beings and turned into one of the means of expression of cultures over time, dates back to the Paleolithic Age. In addition to the creations they instinctively make in line with various motivations such as nutrition, shelter and heating, we come across faith objects used in their spiritual needs. The material for these creations has been stone, bone and ceramic clay, which can be found easily in nature. However, due to its plastic feature, ceramics has been used in cult figurines since the early stages of ceramic history, especially in the tradition of three-dimensional figurative expression. Cult objects belonging to prehistoric societies are in the field of study of many disciplines such as archeology, anthropology, theology, mythology, philosophy and art history, art. In this study, goddess figurines, anthropomorphic pot-leakage, riton libation jugs, cult objects used in line with belief motivation, which are supposed to be based on belief systems of ancient societies today, are discussed. The mentioned creations are included in art in retrospective studies today. It is aimed to evaluate and analyze the reflections of cult objects in Contemporary Turkish ceramic art as imagination. The ceramic cult objects mentioned within the scope of the research were handled specifically with the archaeological finds belonging to Anatolia.From the past to the present, it has been examined in outline as an image and its reflections on today's contemporary ceramic art have been conveyed through examples consisting of the works of local artists.