Kent Kimliğinin Afiş Tasarımına Yansıması
Öz
Kent kimliği, bir kentin doğal ve yapay bileşenleriyle ilgilidir. Bu bileşenler coğrafi konum, tarihsel birikim, dil, din, mimari doku, sosyal ve kültürel yapı gibi pek çok farklılık gösterebilen çeşitli unsurları kapsamaktadır. Dolayısıyla bir kente ait belirgin ve ayırt edici nitelikler kent kimliğini oluşturmaktadır. Kent kimliğinin şekillendirilmesinde sanat ve tasarım disiplinlerinin payı büyüktür. Görsel iletişim aracı olarak işlev gören grafik tasarım da kent kimliğinin yansıtılmasına önemli derecede katkı sunan bir disiplindir. Bir grafik tasarım ürünü olan afiş de kent kimliğini yansıtma özelliği taşıyabilmektedir. Özellikle tasarımın kapsadığı içeriğe bağlı olarak kentsel bilgi paylaşımına vurgu yapan afişler, kent kimliğinin yansıtılmasında sıklıkla ihtiyaç duyulan bir tasarım ürünüdür. Kentsel dokuyla ilişkilenen her bir kavram, kent kimliğine vurgu yapan bir etkide tasarımcının yaratıcı sürecine etki ederek afişin tasarım sürecine aktarılabilir. Bu doğrultuda çalışma, kapsadığı içerik açısından kent kimliğine vurgu yapan afiş tasarımlarına odaklanmaktadır. Literatür taramasını kapsayan inceleme; bir kavram olarak kent kimliğinin afiş tasarımındaki tipografi, illüstrasyon, fotoğraf veya geometrik biçimle bağ kurabileceğini göstermektedir. Kentsel unsurların tipografi, illüstrasyon, fotoğraf veya geometrik biçimle olan etkileşimi, afiş aracılığıyla yorumlanan bilginin görsel iletişimdeki vurgusunu güçlendirebilmektedir. Afiş yüzeyindeki tasarım öğeleri aracılığıyla kent kimliğiyle ilişkisi sağlanabilen biçimsel yapı; içeriği iyi yansıtmak, dikkat çekmek ve bilgiyi kısa sürede okunabilir kılmak hedefi ile iletişimsel misyon üstlenmektedir.
Anahtar Kelimeler Kent Kimliği, Afiş, İçerik, Görsel Unsur, Anlam
Abstract
Reflection of Urban Identity on Poster Design
Urban identity is related to the natural and artificial components of a city. These components include various elements that can show many differences such as geographical location, historical background, language, religion, architectural texture, social and cultural structure. Therefore, the distinctive features of a city form its identity. Art and design disciplines have a great role in shaping the urban identity. Graphic design, which functions as a visual communication tool, is a discipline that contributes significantly to the reflection of the urban identity. The poster, which is a graphic design product, can also reflect the identity of the city. Banners that emphasize urban information sharing, especially depending on the content of the design, are a design product that is often needed to reflect the urban identity. Each concept associated with the urban texture can be transferred to the design process of the poster by influencing the creative process of the designer with an effect emphasizing the urban identity. In this direction, the study focuses on poster designs that emphasize the identity of the city in terms of the content it covers. Review including literature review; It shows that urban identity as a concept can connect with typography, illustration, photography or geometric form in poster design. The interaction of urban elements with typography, illustration, photography or geometric form can strengthen the emphasis of the information interpreted through the poster in visual communication. The formal structure that can be related to the urban identity through the design elements on the poster surface; reflect the content well.
Keywords Urban Identity, Poster, Content, Visual Element, Meaning
Kaynakça
- Ambrose, Gavin ve Harris, Paul. “Grafik Tasarımın Temelleri.” Çev. Mehmet Emir Uslu, İstanbul: Literatür Yayınları, 2017.
- Becer, Emre. “İletişim ve Grafik Tasarım.” İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2006.
- Birol, Gaye. “Bir Kentin Kimliği ve Kervansaray Oteli Üzerine Bir Değerlendirme” İstanbul: Arkitekt Dergisi. Sayı: 514 (Avery lndex to Architectural Periodicals (AIAP). 2007.
- Can, Aynur. “Antik Kent ile Bu Mekânı Üreten Toplumun Değerler Sistemi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi ve Atina Örneği.” Doktora Tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yerel Yönetimler Anabilim Dalı. 2003.
- Çeliker, Murat ve Tokoğlu, Ahmet Abdusselam. “Marka Kent Oluşturulmasında Grafik Tasarımın Rolü ve Gaziantep Örneği.” Isparta: SDÜ ART-E Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, Cilt:10 Sayı:19, 2017.
- Dağ, Elif Songür. “İllüstrasyonun İkinci Altın Çağı.” İstanbul: Grafik Kitaplığı Yayınevi, 2015.
- Işık, Deniz. “Görsel İletişim Aracı Olarak Afiş Tasarımı: 2009 Yerel Seçimlerinde İzmir Büyükşehir Belediye Başkan Adayların Afiş Tasarımlarının Göstergebilimsel Çözümlemesi.” Yüksek Lisans Tezi, İzmir: Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü), 2010.
- Kınık, Mustafa. “Grafik Tasarım Tarih ve Teknoloji.” Ankara: Gazi Kitabevi, 2015.
- Lehimler, Zafer. “Afiş Tasarımında Dikkat Çeken Bir İmge: Harfin Yeni Biçimi.” İdil Sanat ve Dil Dergisi, Cilt 7 (51), 2018.
- Lehimler, Zafer. “Temel Tasarım 1, Ünite 5, Tamer Temel (Ed.), Tasarımın Yapısal Özellikleri I: Temel Geometrik Biçim.” Erzurum: Atatürk Üniversitesi, Açık Öğretim Fakültesi, 2021.
- Lynch, Kevin. “Kent İmgesi.” Çev. İrem Başaran, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2013.
- Uçar, Tevfik. Fikret. “Görsel İletişim ve Grafik Tasarım.” İstanbul: İnkılap Yayınevi, 2019
- Yücebaş, Çınla. “Grafik Tasarımda Görsel Bütünlük Oluşturmada Tipografi ile Görseller Arasındaki İlişki ve Sanat Eğitimindeki Yeri.” Doktora Tezi, İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı Resim-İş Öğretmenliği Programı, 2006.