Cilt 11, Sayı 96 (Ağustos 2022)

Araştırma Makalesi

Çağdaş Türk Resminde At İmgesini Resimlerinde Başat İmge Olarak Kullanan Sanatçılar

Yayımlandı 30.08.2022

Cilt 11 Sayı 96 kapak

Öz

Atlar hem söylencelerde hem de tarihe damga vurmuş gerçek olayların içerisinde mevcut bulunmaktadır. Bunun doğal sonucu olarak, tarihin izdüşümü olan sanat tarihi içerisinde de yerini almıştır. Onlar ilk olarak mağara duvarları ardından birçok farklı yüzey üzerinde karşımıza çıkmaktadır. Bu görüntüyü var eden sanatçılar, atı farklı konu ve kapsam içerisinde resmetmişlerdir. Çağdaş Türk resim sanatın içerisinde yerini almış birçok sanatçı da resimlerinde at imgesi kullanmışlardır. Bu kullanımda atı bazen başat imge olarak bazen de başat imgeye destekleyici bir imge olarak seçmişlerdir. Bu araştırma çağdaş Türk resim sanatının içerisinde at imgesini resimlerinde başat imge olarak kullanan ve bu kullanımda istikrar arz eden sanatçıları ve eserlerini bir kaynakta toplanma amacını gütmektedir. Bu amaca yönelik yapılan araştırma sonucunda Durmuş Ali Akça, Fevzi Karakoç, Süleyman Saim Tekcan, Erol Yıldır’ın at imgesini, imgeleri arasında başat olarak kullandıkları ve bu kullanımda istikrar arz ettikleri tespit edilmiştir. Belirtilen sanatçılar ile bir adet eseri, birlikte ele alınarak analiz edilmiştir. Bu analizlerin sonucunda ressamların amacının, kullandıkları imgelerdeki hayvanları betimlemek olmadığı sadece resmin plastik değerleri yansıtma da bir aracı olarak kullandığı sonuncuna varılmıştır. Araştırma genel tarama modeli esas alınarak incelenmiş nitel araştırma yöntem ve teknikleri kullanılarak hazırlanmıştır.

Anahtar Kelimeler Türk Resmi, Türk ressamlar, başat imge, at

Abstract

Artists Using the Horse Images as the Dominant Image in Contemporary Turkish Painting

Horses have a part both in legends and in real events that have left their mark on history. Therefore, they have taken their place in the field of art history as well. They are possible to see the horse image first appeared on the cave walls and later on different surfaces on them. The artists who created this image painted the horse in a different theme and they continue to paint it. Many artists who have taken their place in contemporary Turkish painting have used horse images in their paintings. In their usage, they chose the horse sometimes as the dominant image and sometimes as a supporting image to the dominant image. This research aims to collect the artists and their works in one source, who use the horse image as the dominant image in their paintings and have stability in this use in contemporary Turkish painting. As a result of the research carried out for this purpose, it has been determined that Durmuş Ali Akça, Fevzi Karakoç, Süleyman Saim Tekcan and Erol Yıldır used the horse image as the dominant among their images and that they were stable in their usage. The specified artists and one of their own paintings were analyzed together. At the end of these analysis and research, it was concluded that the purpose of the painters was not to describe the animals in the images they used, but only to use the painting as a means of reflecting plastic values. The research was examined on the basis of the general scanning model and was prepared using qualitative research methods and techniques.

Keywords Turkish painting, Turkish painters, dominant image, horse

PDF

Kaynakça

  1. Alpay, Yalın (Yapımcı). Sanatçı: Fevzi Karakoç. Ekotürk Televizyon Programı 23 Aralık 2019.
  2. Başbuğ, Turan. “Çağdaş Türk Resim Sanatında At Tasvirleri”, idil, 1/2019, 282-297. https://www.idildergisi.com/makale/pdf/1357393491.pdf
  3. Bayramoğlu, Meher. “20. Yüzyıl Türk Resim Sanatında Geleneksel Türk Sanat Örneklerinin Etkisi”. Kalemişi Dergisi, 2013, 1 (2), 1-40.
  4. Dalkıran, Ahmet. Çağdaş Türk Resminde Şamanist Etkiler, Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya, 2010.
  5. Dalkıran, Ahmet, Türk Kültür ve Sanatındaki Horoz/Tavuk Sembolizminin Çağdaş Resim Sanatındaki Yansımaları, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2017, (37), 339.
  6. Erdem, Mine. “Hayvan Figürleriyle Bezeli Kubad Abad Saray Çinileri”. I. Uluslararası Türk Sanatları Sempozyumu ve Sanat Çalıştayı. 08-09 Kasım. Konya: Anka Yayın, 2012, 64, 65.
  7. Ersoy, Ayla. (1998). Günümüz Türk Resim Sanatı (1950’den 200’e) (1. Baskı). İstanbul: Bilim Sanat Galerisi.
  8. Germaner, Semra. Türkiye’de Baskı Resmine Bakmak. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları, 2006.
  9. Gören, A. Kâmil. 50. Yılında Akbank Resim Koleksiyonu. İstanbul: Akbank Kültür ve Sanat Kitapları, 1998.
  10. Güven, Mahir (Yapımcı). Bir Resim Bir Hikâye / Fevzi Karakoç & Henri De Toulouse Lautrec (Televizyon Programı) (28 Eylül 2019. İstanbul: TRT2.
  11. Hançerlioğlu, Orhan. Felsefe Ansiklopedisi-Kavramlar ve Akımlar (2. Baskı). İstanbul: Remzi Kitapevi, 2005.
  12. İgü. (23 Mart 2017). Doç. Erol Yıldır Resim Sergisi (İgü Roportaj). İstanbul: İgü Kampüs Tv.
  13. Kılıç Sami ve Albayrak Ali. “İslamiyet’ten Önce Türklerde yiyecek ve İçecekler”, Turkish Studies. Bahar 2012, 7 (2), 709-714.
  14. Kıyak, Abdulkadir. “İslamiyetten Önce Türklerde Güneş ve Ay ile İlgili İnanışlar”, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 2010, (6), 133-134.
  15. Onay, İbrahim. “İslamiyet’ten Önce Türklerde, Cenaze ve Define İşlemlerinden Uygulanan Gelenekler ve Bunların Amaçları”, JASSS (The Journal of Academic Social Science Studies), Mart 2013, (6), 479-490.
  16. Özkan, Çağdaş. Soyut ve Soyutlamacı Eğilimler Kapsamında Türk Resminde “Manzara”, Yüksek Lisans, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir, 2007.
  17. Robinson Ken. Yaratıcılık Aklın Sınırlarını Aşmak, Kitap Yayınevi: İstanbul, 2003
  18. Rona, Zeynep. Modern ve Ötesi. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları: İstanbul, 2007
  19. Sağlam, Mümtaz. (2004). Sanat Koleksiyonu 1 (1. Baskı). Ankara: TCMB Yayınları.
  20. Say, Hasan A. At ve Sanat / Fevzi Karakoç (TJK Dergi Kanalı). İstanbul: Tjk’nın Sesi Kanalı, 17 Şubat 2020.
  21. Tanaltay, Erdoğan. Sanat Ustalarıyla Bir Yaşam (3. Baskı). İstanbul: Tekin Yayınevi, 1999.
  22. Türkmen, Fikret. “Türk Kültüründe Tarihi Gelişim İçinde Hayvan ve Bitkilerin “Ölçü Birimi” Olarak Kullanılması Hakkında”. Milli Folklor Dergisi, 95, 2012.
  23. Uçkan, Özgür. Süleyman Saim Tekcan. Bilim Sanat Galerisi Yayınları: İstanbul, 1996.
  24. Uzun, Vecdi. “Usta Ressamlar: Özgürlük ve Sevgi Atları – Durmuş Ali Akça”, Ankaralife Dergisi, Nisan 2017 , (100), 171.
  25. Yılmaz, İhsan. “Uçan atların ressamı Fevzi Karakoç”. (2020) 12 Ekim 2020.
  26. Yıldır, Erol. Atlar Serisi. (t.y.) 19 Şubat 2022. https://erolyildir.com/erol-yildir-resimler/